TBK Madde 122 - Aşkın zarar

Davacı, davalının satım vaadinde bulunduğu konutun süresinde inşa edilip teslim edilmemesi üzerine önceki Tüketici Mahkemesi kararına dayalı icra takibiyle alacağını 30.05.2022'de tahsil etmiş; 25.09.2020 dava tarihiyle ödeme tarihi arasındaki yaklaşık 20 aylık gecikmede enflasyon nedeniyle paranın alım gücünün eridiğini ileri sürerek, belirsiz alacak davasıyla munzam (aşkın) zararın tahsilini istemiştir. Davalı ise derdestlik, taraflar arasında imzalanan Borç Tasfiye Protokolüyle ibralaşma ve zamanaşımı def'ilerini ileri sürerek davanın reddini savunmuştur. İlk Derece Mahkemesi, davacının geç ödeme nedeniyle şahsen ve somut olarak uğradığı zararı doğuran vakıaları ispatlayamadığı gerekçesiyle davayı reddetmiş, Bölge Adliye Mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, temyiz itirazlarını yerinde görmeyerek kararı oy birliğiyle onamıştır.

Davacı tüketici, davalı şirketin taşınmaz satım vaadine rağmen konutu süresinde inşa edip teslim etmediğini; önceki Tüketici Mahkemesi kararının icra takibine konulduğunu ve davanın açıldığı 10.05.2021 ile ödemenin yapıldığı 08.02.2023 arasında geçen 21 ayda enflasyon karşısında paranın alım gücünün eridiğini ileri sürerek, munzam zararın belirsiz alacak davasıyla tahsilini istemiştir. Davalı ise taraflar arasında Borç Tasfiye Protokolü imzalanıp karşılıklı ibralaşıldığını, zamanaşımı ve derdestlik bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. İlk Derece Mahkemesi, geç ödeme nedeniyle davacının uğradığı zararın ve bu zararı doğuran vakıaların somut biçimde ispatlanamadığı gerekçesiyle davayı reddetmiş, Bölge Adliye Mahkemesi de istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, ispatın gerçekleşmediği yönündeki değerlendirmeyi usul ve yasaya uygun bularak Bölge Adliye Mahkemesi kararını oybirliğiyle onamıştır.

Davacı, çek bedeli kadar adli para cezasına mahkûm edilip cezayı 06.12.2011'de Mal Müdürlüğü'ne ödedikten sonra yargılamanın yenilenmesi üzerine beraat etmiş; haksız yere ödediği 52.000 TL'yi ilamlı icra takibiyle Maliye Hazinesi'nden isterken, uzayan hukuki süreç ve alacağa uygulanan düşük yasal faiz nedeniyle munzam zarara uğradığını ileri sürerek bedel artırımıyla 193.565,88 TL tazminat talep etmiştir. Davalı Hazine, ödemeden itibaren on yıl geçtiği için zamanaşımı ve talebin yersizliği savunmasında bulunmuştur. İlk Derece Mahkemesi davayı kabul etmiş, Bölge Adliye Mahkemesi ise davalının istinafını kabul ederek davayı reddetmiştir. Yargıtay, davacının enflasyon, döviz kuru ve faiz gibi genel ekonomik olumsuzluklar dışında kendi durumuna özgü somut vakıalarla zararını ispatlayamadığı gerekçesiyle temyiz itirazlarını reddederek Bölge Adliye Mahkemesi'nin ret kararını onamıştır.

Davacı şirket, Hazineye ait taşınmazı fuzulen işgal ettiği gerekçesiyle kendisinden istenen ecrimisil bedelini ödemek zorunda kalmış; idare mahkemesince ödeme emri iptal edilmesine rağmen bedel iade edilmeyince açtığı alacak davasında 109.220,40 TL'nin yasal faiziyle tahsiline karar verilmiş, ancak başlattığı icra takibinde tahsilat sağlanamamıştır. Bunun üzerine davacı, geç ödeme nedeniyle uğradığını ileri sürdüğü, temerrüt faizini aşan munzam zararın (ıslahla 135.958,25 TL) tazminini istemiştir. İlk derece mahkemesi davayı reddetmiş, istinaf başvurusu esastan reddedilmiştir. Yargıtay, davacının enflasyon ve döviz kurları gibi genel ekonomik olumsuzluklar dışında kendi durumuna özgü somut bir zararı yargılama sırasında ispatlayamadığını belirterek, davanın reddine ilişkin kararı onamıştır.

Davacı, 09.12.1999'da bir bankaya yatırdığı 450.000 TL'nin usulsüz biçimde bir off-shore hesabına aktarıldığını, sonradan davalı bankaya devrolan banka aleyhine açtığı davanın 2015'te kabul edilmesiyle alacağına ancak 16 yıl sonra kavuştuğunu, bu gecikme nedeniyle paranın satın alma gücünün düştüğünü ve temerrüt faiziyle karşılanamayan munzam zarara uğradığını ileri sürerek TBK m.122 uyarınca tazminat istemiştir. İlk derece mahkemesi davayı reddetmiş, Özel Daire bozmasına karşı direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu, davacının enflasyon ve paranın değer kaybı gibi genel ekonomik olumsuzluklar dışında kendi durumuna özgü somut bir zarar ispatlayamadığını belirterek direnme kararını oy birliğiyle onamıştır.