TBK Madde 125 - Sözleşmede temerrüt: c. Seçimlik haklar

Davacı, 2981 sayılı İmar Affı Kanunu uyarınca hak sahibi olduğu taşınmazını, davalı Belediye ile 11.08.2006 tarihli tapu tahsis belgeli konut sözleşmesi kapsamında 100 m² konut karşılığında Belediyeye devretmiş; ancak kentsel dönüşüm projesindeki konut teslim edilmediğinden, ıslahla 1.100.000 TL'ye yükselttiği müspet zararın tazminini istemiştir. Davalı Belediye, projedeki gecikmeyi ve kusursuzluğunu ileri sürerek mücbir sebep savunmasında bulunmuştur. İlk derece mahkemesi ile Bölge Adliye Mahkemesi, Belediyenin edimini yerine getirmediğini ve imar planının iptali nedeniyle ifa edilemeyen konutun rayiç bedeli kadar tazminata hükmedilebileceğini kabul etmiş; Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, kısmi davada ıslah tarihinden itibaren faiz işletilmesini de yerinde bularak kararı oy birliğiyle onamıştır.

Davacı ile davalı Belediye arasında imzalanan 13.02.2009 tarihli arsa karşılığı inşaat sözleşmesinde, davacının imarlı hissesini devretmesi ve eksik hisse bedelini ödemesi karşılığında kentsel dönüşüm projesinde üretilecek iki adet 100 m²'lik dairenin kendisine verilmesi kararlaştırılmış; ancak 11 yılı aşkın sürede daireler teslim edilmemiştir. Davacı, sözleşmenin ifa olanağının kalmaması nedeniyle ifa yerine geçen müspet zararın (iki dairenin rayiç değeri) tazminini istemiş, ıslahla talebini 900.000 TL'ye yükseltmiş; davalı Belediye idari yargının görevli olduğunu ve teslim tarihi kararlaştırılmadığını savunmuştur. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, daireleri teslim edemeyen davalının temerrüde düştüğünü, zararın teslim edilmesi gereken konutların rayiç bedeli kadar olduğunu ve bilirkişi raporunun denetime elverişli bulunduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına hükmetmiştir.

Davacı yapı denetim kuruluşu, davalıya ait arsa üzerine yapılacak bina için imzalanan yapı denetim sözleşmesi kapsamında edimlerini yerine getirdiğini, davalının ise taşınmazın belediyece yeniden parsellenmesini öne sürerek sözleşmeyi tek taraflı feshettiğini belirterek, 67.771,58 TL sözleşme bedeli için başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini ve icra inkar tazminatını istemiştir. Davalı feshin haklı olduğunu savunmuş; yerel mahkeme (13. Hukuk Dairesinin görevsizlik bozmasının ardından) feshi haksız bularak bedelin tamamı üzerinden davayı kabul etmiştir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, sözleşmenin süresinden önce ve haksız feshedildiği tespitini yerinde görmekle birlikte, kar kaybından davacının yapmadığı iş ile başka iş yaparak sağladığı ya da sağlamaktan kaçındığı yararların indirilmesi yönünde inceleme yapılmadan tüm bedele hükmedilmesini hatalı bularak hükmü davalı yararına bozmuştur.

Davacı kooperatif, davalı üniversiteyle imzalanan işbirliği protokolü çerçevesinde tesisi 10 yıl işleteceği düşüncesiyle yüklü masraf yaptığı sosyal tesisin 17.06.2013 tarihinde boşalttırılması nedeniyle mahrum kalınan kârın tazminini istemiş; davalı, kooperatifin kayda değer kazancı bulunmadığını ve talebin kötü niyetli olduğunu savunmuştur. Yerel mahkeme, davacının kâr edeceğini kanıtlayamadığı gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Yargıtay ise geçmiş yıllardaki zararın gelecek yıllarda da zarar edileceği sonucunu doğurmayacağını, sözleşmenin davalı tarafça haksız feshedildiğinin mahkemenin de kabulünde olduğunu belirterek; ilgili odalardan tesisin ne kadar kazanabileceği araştırılıp davacının ticari defterleri üzerinden denetime elverişli bilirkişi raporuyla net kârın tespit edilmesi gerektiği gerekçesiyle kararı davacı yararına bozmuştur.