Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TMK Madde 940 Teslimsiz taşınır rehni: Ayrık durumlar
TMK 940, yetkili makamlar tarafından izin verilen kuruluşlar ile kooperatiflerin alacaklarının teminat altına alınması için zilyetlik devredilmeden de icra dairesinde tutulacak özel sicile yazılmak suretiyle hayvanlar üzerinde rehin kurulabilmesini ve gerçek veya tüzel kişilerin alacaklarının teminat altına alınması için kanun gereğince bir sicile tescili zorunlu olan taşınır mallar üzerinde zilyetlik devredilmeden de taşınır malın kayıtlı bulunduğu sicile yazılmak suretiyle rehin kurulabilmesini iki fıkra üzerinden düzenler ve sicile yazma yoluyla taşınır rehni rejimini iki kategoride kabul eder.
Resmi Metin
Ayrık durumlar
Madde 940- (1) Yetkili makamlar tarafından izin verilen kuruluşlar ile kooperatiflerin alacaklarının güvence altına alınması için, zilyetlik devredilmeden de, icra dairesinde tutulacak özel sicile yazılmak suretiyle hayvanlar üzerinde rehin kurulabilir. Bu amaçla tutulacak sicil Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir.
(2) Gerçek veya tüzel kişilerin alacaklarının güvence altına alınması için, kanun gereğince bir sicile tescili zorunlu olan taşınır mallar üzerinde, zilyetlik devredilmeden de, taşınır malın kayıtlı bulunduğu sicile yazılmak suretiyle rehin kurulabilir. Rehnin kurulmasına ilişkin diğer hususlar Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Madde, yetkili makamlar tarafından izin verilen kuruluşlar ile kooperatiflerin alacaklarının teminat altına alınması için zilyetlik devredilmeden de icra dairesinde tutulacak özel sicile yazılmak suretiyle hayvanlar üzerinde rehin kurulabilmesini ve gerçek veya tüzel kişilerin alacaklarının teminat altına alınması için kanun gereğince bir sicile tescili zorunlu olan taşınır mallar üzerinde zilyetlik devredilmeden de taşınır malın kayıtlı bulunduğu sicile yazılmak suretiyle rehin kurulabilmesini iki fıkra üzerinden düzenler ve sicile yazma yoluyla taşınır rehni rejimini iki kategoride kabul eder. Birinci fıkra hayvan rehninde icra dairesi özel sicilini esas alır ve yetkili makam izni alan kuruluş ile kooperatiflere bu yolu açar. İkinci fıkra sicile tescili zorunlu taşınırlar bakımından kayıtlı sicilin esas alınmasını öngörür; alıcı üçüncü kişiler rehin varlığını sicilden öğrenebilir. Avukatlık pratiğinde sicilli rehin alacaklısı vekili ilgili sicil rejimine başvurarak tescil işlemini başlatmalı ve alıcı niteliğinde olan tarafa sicile bakma sorumluluğunu hatırlatmalıdır.
Gerekçe
Eski Kanunun 854 üncü maddesini karşılamakta olup, iki fıkra halinde düzenlenmiştir.
Maddeyle teslim koşuluna bağlı olmaksızın icra dairesinde tutulacak özel sicile yazılmak suretiyle hayvanlar üzerinde taşınır rehni kurulması öngörülmüştür. Maliklerinin, rehnedilen hayvandan yararlanmasına olanak sağlanması ve ayrıca hayvanların alacaklı için yaratacağı bakım külfeti dikkate alınarak bu istisnai taşınır rehnine olanak yaratılmıştır. Kaynak Kanundaki gibi rehnin konusu olabilecek hayvanların “çiftlik hayvanı” olması unsuruna madde metninde yer verilmemiş ise de, maddeyle sadece belirli kurumlar lehine bu yolla rehin kurulmasına izin verilerek; “hayvancılık” yapan çiftçilere teslim koşulsuz rehin ile kredi temini amaçlandığından, bu madde hükmünün uygulanması İsviçre’dekinden farklılık göstermeyecektir. Yürürlükteki metindeki “mahallin hükümeti mülkiyesi” ifadesi yerine daha açık ve kapsamlı olan “yetkili makam” ifadesi tercih olunmuştur.
ADALET KOMİSYONU RAPORU
– Tasarının 940 ıncı maddesi, zilyetliğin alacaklıya devrine gerek olmadan kurulabilen hayvan rehni yanında, günümüzün gelişen sosyal ve ekonomik koşullarına uygun olarak, kanunen bir sicile tescili zorunlu olan taşınır mallar üzerinde, gerçek veya tüzel kişilerin alacaklarının güvence altına alınması için zilyetlik devredilmeden de, taşınır malın kayıtlı bulunduğu sicile yazılmak suretiyle rehin kurulmasını, rehinli taşınırı satın alan üçüncü kişilerin de taşınır üzerinde bir rehin bulunup bulunmadığını öğrenebilmelerini sağlamak amacıyla “Ayrık durumlar” kenar başlığı ile yeniden düzenlenmiştir.