TMK Madde 701 Elbirliği mülkiyetinin kaynakları ve niteliği

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 701, elbirliği mülkiyetinin kaynaklarını ve niteliğini iki fıkra üzerinden düzenler ve mülkiyet türünün payı belirlenmemiş ortaklık modelini ortaya koyar.

Resmi Metin

Kaynakları ve niteliği

Madde 701- (1) Kanun veya kanunda öngörülen sözleşmeler uyarınca oluşan topluluk dolayısıyla mallara birlikte malik olanların mülkiyeti, elbirliği mülkiyetidir.

(2) Elbirliği mülkiyetinde ortakların belirlenmiş payları olmayıp her birinin hakkı, ortaklığa giren malların tamamına yaygındır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, elbirliği mülkiyetinin kaynaklarını ve niteliğini iki fıkra üzerinden düzenler ve mülkiyet türünün payı belirlenmemiş ortaklık modelini ortaya koyar. Birinci fıkra kanun veya kanunda öngörülen sözleşmeler uyarınca oluşan topluluk dolayısıyla mallara birlikte malik olanların mülkiyetinin elbirliği mülkiyeti olduğunu hükme bağlar; mülkiyet rejimi ya kanundan ya da kanunla izin verilen sözleşmeden doğar, başka kaynak kabul edilmez. İkinci fıkra elbirliği mülkiyetinde ortakların belirlenmiş paylarının olmayıp her birinin hakkının ortaklığa giren malların tamamına yaygın olduğunu öngörür; pay soyut bir oran olarak belirlenmediğinden tek başına devir veya rehin söz konusu olamaz, hak ortaklığa giren mal varlığının tümüne uzanır. Avukatlık pratiğinde elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyetten ayrılması için kaynağın kanun veya kanuna dayalı sözleşme olup olmadığı baştan saptanmalı, bireysel pay üzerinde tasarruf işlemine girişilmemelidir.

Gerekçe

Eski Kanunun 629 uncu maddesini karşılamaktadır.

Madde İsviçre Medeni Kanununun 652 inci maddesine uygun olarak iki fıkra halinde düzenlenmiştir.

Yürürlükteki metnin “İştirak halinde mülkiyet” şeklindeki konu baslığı “Elbirliği mülkiyeti”, “Sebepleri” şeklindeki kenar başlığı da “Kaynakları ve niteliği” olarak değiştirilmiştir. Hüküm değişikliği yoktur.

İlgili Yargıtay Kararları

İlgili Yargıtay kararları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2011/782 K. 2012/135 Direnme Bozuldu
Miras

TMK m.640 ve m.701 uyarınca terekede elbirliği mülkiyeti sürdükçe mirasçıların bağımsız payları bulunmadığından, taksim ispatlanmadıkça mirasçılardan biri veya birkaçı kendi payı için tek başına dava açamaz; ya birlikte hareket etmeleri ya da temsilci atanması gerekir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Elbirliği mülkiyetine tabi terekeye ilişkin alacak davasını, mirasçılardan biri veya birkaçının tek başına (kendi payları için) açıp açamayacağı (TMK m.640, m.701). HGK değerlendirmesi: Terekede elbirliği mülkiyeti sürdükçe ve taksim kanıtlanmadıkça mirasçılar ancak birlikte hareket edebilir ya da atanacak temsilci ile dava açabilir; mirasçılardan birkaçının kendi payları için açtığı dava taraf ehliyeti yokluğu nedeniyle dinlenemez. Sonuç: Direnme kararı değişik gerekçeyle bozulmuştur.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2012/861 K. 2013/391 Kısmi
Miras

Terekeye ait haklar üzerinde tasarruf niteliğindeki, taksimi mümkün olmayan ve miras bırakana teban açılan tapu iptali ve tescil davaları, elbirliğindeki zorunlu dava arkadaşlığı ve TMK m.702/2 oybirliği kuralı gereği ancak tüm mirasçıların birlikte açacağı dava ile görülebilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Elbirliği (iştirak) halindeki mülkiyete tabi taşınmazlar bakımından mirasçılardan birinin, diğer mirasçıların katılımı olmadan tapu iptali ve tescil davası açıp açamayacağı (TMK m.701-702). HGK değerlendirmesi: Elbirliği mülkiyetinde ortaklar kural olarak ancak birlikte tasarruf edebilir; muvazaa iddiasına dayalı asıl dava yönünden bozma gerekirken, diğer mirasçıların katılmadığı birleşen dava bakımından davanın reddi yerindedir. Sonuç: Asıl dava yönünden bozma, birleşen dava yönünden onama (kısmi).

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E. 2013/3445 K. 2013/6324 Bozma
Mülkiyet Miras Usul

Elbirliği mülkiyetinde ortakların belirlenmiş payı bulunmayıp her birinin hakkı ortaklığa giren malların tamamına yaygın olduğundan, ortaklık malına ilişkin davalarda ortaklar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunur.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil davasında, terekenin elbirliği mülkiyetine tabi olması ve davaya katılmayan ortakların durumunun davanın görülebilirliğine etkisi. Değerlendirme: TMK m.701 uyarınca elbirliği mülkiyetinde ortakların belirlenmiş payı bulunmayıp her birinin hakkı malların tamamına yaygın olduğundan ortaklar arasında zorunlu dava arkadaşlığı vardır; bir ortak tek başına dava açabilse de diğer ortakların olurunun alınması ya da TMK m.640 uyarınca atanacak temsilciyle davanın sürdürülmesi gerekir. Sonuç: Davanın görülebilirlik koşulu gözardı edilerek esasa girildiğinden hüküm BOZULMUŞTUR.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2020/577 K. 2020/836 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, TMK m.701 uyarınca elbirliği mülkiyetinde her ortağın hakkının malların tümüne yayıldığını, bu nedenle muris muvazaası davasında diğer mirasçıların oluru alınarak taraf teşkilinin sağlanması gerektiğini belirtti.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, murisin ikinci eşine satış göstererek devrettiği evin muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve miras payları oranında tescili istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi, satış bedeli ile gerçek değer arasındaki fark ve tanık beyanlarını esas alarak temlikin muvazaalı olduğunu kabul edip davayı kabul etmiştir. Adana BAM, davalı vekilinin delil değerlendirmesi ve diğer mirasçıların oluruna ilişkin istinaf sebeplerini incelemiştir.

Adana BAM · İstinaf · 4. Hukuk Dairesi E. 2019/228 K. 2019/220 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Adana BAM, TMK m.701 uyarınca mülkiyetin tümüyle ortaklara ait olduğu elbirliği mülkiyetinde mirasçılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunduğunu, taraf teşkili sağlanmadığından ilk derece kararını kaldırdı.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Kadastro tespitine itiraz davasında tapu kaydı murise ait olup mirasçılardan yalnız biri tek başına dava açmış; ilk derece mahkemesi görevsizlik kararı vermiştir. Adana BAM, elbirliği mülkiyetinde ortaklar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunduğunu, diğer ortakların muvafakati sağlanmadan veya temsilci atanmadan taraf teşkilinin tamamlanmadığını saptamıştır. Ayrıca esasa ilişkin delillerin toplanmadığı, görev yönünden de görevsizlik yerine davanın usulden reddi gerektiğini belirterek kararı kaldırıp dosyayı mahkemesine göndermiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

İlgili Hizmet

TMK 701, taşınmaz mülkiyeti ve mülkiyet hakkının kapsamı bakımından kaynakları ve niteliği hükümlerindendir.

tapu iptali ve tescil davalarında avukat desteği

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!