TMK Madde 589 Terekenin korunması: Genel olarak

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 09.06.2026

Özet 4 fıkra · ~2 dk okuma

TMK 589, mirasbırakanın yerleşim yeri sulh hâkiminin tereke mallarına ilişkin alabileceği önlemleri dört fıkra üzerinden düzenler ve mirasın hak sahiplerine intikal etmesini güvenli bir prosedürle bağlar.

Resmi Metin

Genel olarak

Madde 589- (1) Mirasbırakanın yerleşim yeri sulh hâkimi, istem üzerine veya re'sen tereke mallarının korunması ve hak sahiplerine geçmesini sağlamak üzere gerekli olan bütün önlemleri alır.

(2) Bu önlemler, özellikle kanunda belirtilen hâllerde terekede bulunan mal ve hakların yazımına, terekenin mühürlenmesine, terekenin resmen yönetilmesine ve vasiyetnamelerin açılmasına ilişkindir.

(3) Önlemlerle ilgili giderler, ileride terekeden alınmak üzere, başvuran kişi tarafından; önleme hâkimin re'sen karar verdiği hâllerde Devlet tarafından karşılanır.

(4) Mirasbırakan, yerleşim yerinden başka bir yerde ölmüş ise, o yerin sulh hâkimi bu ölümü yerleşim yeri sulh hâkimine gecikmeksizin bildirir ve mirasbırakanın ölüm yerinde bulunan mallarının korunması için gerekli önlemleri alarak bununla ilgili dosyayı ve varsa vasiyetnameyi yerleşim yeri sulh hâkimine gönderir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, mirasbırakanın yerleşim yeri sulh hâkiminin tereke mallarına ilişkin alabileceği önlemleri dört fıkra üzerinden düzenler ve mirasın hak sahiplerine intikal etmesini güvenli bir prosedürle bağlar. Birinci fıkra hâkimin istem üzerine veya re'sen tereke mallarının muhafazası ve hak sahiplerine geçmesini sağlamak için gerekli tüm önlemleri alabileceğini hükme bağlar. İkinci fıkra önlemlerin kapsamını sayar: terekede bulunan mal ve hakların yazımı, terekenin mühürlenmesi, terekenin resmen yönetilmesi ve vasiyetnamelerin açılması bu önlemlerin başında gelir. Üçüncü fıkra giderleri düzenler: önlemlere ilişkin giderler ileride terekeden alınmak üzere başvuran kişi tarafından, hâkimin re'sen karar verdiği hâllerde ise Devlet tarafından karşılanır. Dördüncü fıkra mirasbırakanın yerleşim yerinden başka yerde ölmesi durumunda yerel sulh hâkiminin görevini ve dosya iletim usulünü düzenler. Avukatlık pratiğinde önlem istemi yapılırken hangi önlemin neden alındığı dilekçede dayanağı ile gösterilmelidir.

Gerekçe

Eski Kanunun 531 inci maddesini karşılamaktadır.

Ayırım başlığı “İhtiyati Tedbirler” yerine İsviçre Medeni Kanununun 551 inci maddesine uygun olarak “Koruma Önlemleri” şeklinde değiştirilmiştir. Yürürlükteki maddenin birinci fıkrası İsviçre aslına uygun olarak iki fıkra haline getirilmiş, ayrıca maddeye üçüncü fıkradan önce gelmek üzere yeni bir fıkra eklenerek, toplam dört fıkraya dönüştürülmüştür. Eklenen yeni üçüncü fıkra ile koruma önlemleriyle ilgili giderlerin, ileride terekeden alınmak koşuluyla, istemde bulunan kişiden; hakimin re’sen önleme karar vermesi halinde ise Devlet tarafından karşılanması kabul edilmiştir. Yapılacak giderlerin doğuracağı isteksizlik ve çekingenlik göz önünde tutulursa, bu fıkra sayesinde, terekeye ilişkin bu tür tedbirlerin alınmasının kolaylaştırılması amaçlanmıştır.

Maddenin son fıkrasında, yürürlükteki metinden farklı olarak, mirasbırakanın yerleşim yerinden başka yerde ölmesi halinde, o yerin sulh hakiminin gerekli koruma önlemlerini aldıktan sonra dosyayı, mirasbırakanın yerleşim yeri sulh mahkemesine göndermesi kabul edilmiştir. Yürürlükteki metinde bu konu düzenlenmemiş olduğundan bu hususa açıklık getirilme gereği duyulmuştur.

İlgili Anayasa Mahkemesi Kararları - TMK m.589 uygulaması

Aşağıdaki ilkeler, Anayasa Mahkemesinin norm denetimi ve bireysel başvuru kararlarından derlenmiştir.

AYM Genel Kurulu E. 2014/114 K. 2015/9 Norm denetimi: Ret

Denetlenen kural: madde · itiraz yolu

Tereke mallarının korunmasına ilişkin kural, terekedeki değerlerin hak sahiplerine eksiksiz geçmesini sağlamayı amaçladığından, kişinin maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkı ile mülkiyet ve miras hakları (Anayasa m.17 ve m.35) yönünden Anayasa'ya aykırı görülmemiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: İtiraz gerekçesi: Maddi ya da manevi kıymeti bulunmayan tereke eşyasının dahi mirasçılara teslim edilmesi, elim şekilde ölenlerin yakınlarında telafisi imkânsız acılara sebep olmakta, insanlık onurunu kırıcı muamele niteliği taşımaktadır. AYM: Eşyanın maddi ya da manevi değer taşıyıp taşımaması sübjektif bir husustur; kanun koyucunun teslim edilecek eşyayı ayırma yükümlülüğünden söz edilemez, esas olan terekenin en kısa zamanda tespit edilip koruma altına alınmasıdır. Anayasa m.2, 5 ve 41 ile ilgi görülmemiştir.

Kararı AYM Norm Kararları Bilgi Bankası'nda incele →

İlkeler, Anayasa Mahkemesinin kararlarından derlenmiştir; bağlayıcı metin kararın kendisidir. Bireysel başvuru bir kanun yolu değildir; kararlar somut başvurunun koşullarına göre verilmiştir. Norm denetimi ret kararları yalnız itiraz konusu kural ve gerekçeyle sınırlıdır; kuralın karar tarihinden sonra değiştirilip değiştirilmediği kartta belirtilir.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 2.HD içtihatları

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2006/10100 K. 2006/18602 Bozma
Miras Usul

Sulh hâkimi, mirasbırakanın yerleşim yerinde istem üzerine veya kendiliğinden, terekenin korunması ve hak sahiplerine geçmesi için gerekli koruma önlemlerini almakla yükümlü olup, bu yöndeki talep gerekçeye dayanılarak reddedilemez.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: TMK m.589 uyarınca terekenin tedbir niteliğinde tespiti (koruma önlemleri) talebinin gerekçeye dayanılarak reddedilip reddedilemeyeceği. Değerlendirme: Mirasbırakanın yerleşim yeri sulh hâkimi, istem üzerine veya kendiliğinden, tereke mallarının korunması ve hak sahiplerine geçmesi için gerekli tüm önlemleri (yazım, mühürleme, resen yönetim, vasiyetnamenin açılması) almakla yükümlüdür; bu talep bir süreye tabi olmaksızın her zaman istenebilir. Sonuç: Gerekli önlemler alınması gerekirken gerekçeye istinaden davanın reddi usul ve yasaya aykırı bulunarak hüküm BOZULMUŞTUR.

Kararı incele →

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2012/7099 K. 2013/7747 Ret
Miras Usul

TMK m.589 uyarınca terekenin tedbir mahiyetinde tespiti ve tedbir alınması bir koruma önlemi niteliğinde olduğundan, bu yöndeki mahkeme kararına karşı temyiz yolu kapalıdır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: TMK m.589 uyarınca terekenin tedbir mahiyetinde tespitine ilişkin mahkeme kararının temyizinin kabil olup olmadığıdır. Değerlendirme: Davacının tereke tespiti istemi, anılan maddede düzenlenen terekenin tedbir mahiyetinde tespiti ve tedbir alınmasına yönelik bir koruma önlemi niteliğindedir; bu nitelikteki karara karşı temyiz yolu kapalıdır. Sonuç: Terekenin tedbiren tespitine ilişkin temyiz dilekçesinin reddine, kayyım tayinine ilişkin hükmün ise onanmasına karar verilmiştir.

Kararı incele →

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2011/21357 K. 2012/31887 Bozma
Miras Usul

TMK m.589 uyarınca terekenin tespiti ve gerekli tedbirlerin alınması istemi herhangi bir süreye tabi olmayıp, m.590'daki bir aylık süre yalnızca defter tutma işlemlerinin tamamlanmasına ilişkin olduğundan bu istem söz konusu süreyle reddedilemez.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: TMK m.589 uyarınca terekenin tespiti ve gerekli tedbirlerin alınması istemi herhangi bir süreye tabi midir. Değerlendirme: Bu yoldaki istek herhangi bir süreye bağlı değildir; m.590'da öngörülen bir aylık süre defter tutma işlemlerinin tamamlanmasına yönelik olup işlerin süratle bitirilmesi ve hakların askıda kalmaması amacına hizmet eder, uygulama da bu yönde kararlılık kazanmıştır. Sonuç: Temyiz edilen hükmün BOZULMASINA.

Kararı incele →

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2012/27440 K. 2013/19293 Ret
Miras Usul

TMK m.589 ve devamı maddeleri uyarınca terekenin tedbir mahiyetinde tespitine ilişkin sulh mahkemesi kararları bir koruma önlemi niteliğinde olduğundan, temyizi kabil kararlardan değildir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: TMK m.589 uyarınca terekenin tedbir mahiyetinde tespitine ilişkin sulh mahkemesi kararının temyizinin mümkün olup olmadığı tartışılmıştır. Değerlendirme: Daire, terekenin TMK m.589 ve devamı maddeleri uyarınca tespitine ilişkin kararların bir koruma önlemi niteliğinde olduğunu, bu nedenle temyizi kabil kararlardan sayılmadığını belirtmiştir. Sonuç: Temyiz dilekçesinin REDDİNE karar verilmiştir.

Kararı incele →

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Hizmet

TMK 589, miras hukuku kapsamında genel olarak konusunu düzenler.

miras paylaşımı süreçlerinde avukat desteği

© . Tüm hakları Avukat Saim İncekaş’a aittir.

Feragat: Bu sitedeki içerikler genel bilgilendirme amacıyla sunulur; mevzuat ve içtihatlar zamanla değişebilir. Buradaki açıklamalar hukuki danışma değildir. Herhangi bir işlem yapmadan önce dosyanıza özel profesyonel görüş alınız.

İlişki ve KVKK: Bu site üzerinden iletişime geçmeniz tek başına avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Kişisel verileriniz KVKK kapsamında işlenir; bkz. Aydınlatma Metni.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!