TMK Madde 544 Vasiyetnameden dönme: sonraki tasarruflar

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 544, sonraki vasiyetnamelerin önceki vasiyet ile ilişkisini iki fıkra üzerinden düzenler ve vasiyet zincirinde sonraki tasarrufun konumunu belirler.

Resmi Metin

Sonraki tasarruflar

Madde 544- (1) Mirasbırakan, önceki vasiyetnamesini ortadan kaldırmaksızın yeni bir vasiyetname yaparsa, kuşkuya yer bırakmayacak surette önceki vasiyetnameyi tamamlamadıkça, sonraki vasiyetname onun yerini alır.

(2) Belirli mal bırakma vasiyeti de, vasiyetnamede aksi belirtilmedikçe, mirasbırakanın sonradan o mal üzerinde bu vasiyetle bağdaşmayan başka bir tasarrufta bulunmasıyla ortadan kalkar.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, sonraki vasiyetnamelerin önceki vasiyet ile ilişkisini iki fıkra üzerinden düzenler ve vasiyet zincirinde sonraki tasarrufun konumunu belirler. Birinci fıkra önceki vasiyetnameyi ortadan kaldırmaksızın yeni bir vasiyetname yapılması hâlinde sonraki vasiyetnamenin önceki vasiyetin yerini alacağını hükme bağlar; ancak sonraki vasiyet kuşkuya yer bırakmayacak surette önceki vasiyetnameyi tamamlıyorsa iki vasiyet birlikte uygulanır. İkinci fıkra belirli mal bırakma vasiyetinin sonradan o mal üzerinde bağdaşmayan başka bir tasarrufla ortadan kalkacağını hükme bağlar; mirasbırakanın sağlararası tasarrufu vasiyeti zımnen ortadan kaldırır. Bu yapı vasiyet ve sağlararası tasarrufun çakışmasını sonraki tarihli iradenin lehine çözer. Avukatlık pratiğinde birden çok vasiyetname mevcutsa hangisinin tamamlama hangisinin ikame olduğu, vasiyetname tarihleri ve içeriklerinin karşılaştırılmasıyla tespit edilmeli; belirli mal vasiyeti sonrası satış veya bağışlama varsa vasiyetin etkisi dolaylı olarak çökmüş sayılır.

Gerekçe

Eski Kanunun 491 inci maddesini karşılamaktadır.

Madde İsviçre Medeni Kanununun 511 inci maddesine uygun olarak iki fıkra halinde yeniden kaleme alınmıştır.

Maddenin kenar başlığı yürürlükteki Kanunda “Vasiyetlerin taaddüdü” şeklinde iken, “Sonraki tasarruflar” şeklinde kaleme alınmıştır. Maddede sadece vasiyetnamelerin birbirini takip etmesinin değil, bir vasiyetle bağdaşmayan tasarrufta bulunulmasının da düzenlendiği göz önünde tutulmak suretiyle maddenin başlığı, İsviçre Medeni Kanununun 511 inci maddesine uygun olarak “Sonraki tasarruflar” şeklinde değiştirilmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 1.HD içtihatları

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E. 2015/7280 K. 2015/8606 Bozma
Miras m.544/2

Mirasbırakanın vasiyetnameyle bıraktığı malvarlığını sağlığında, vasiyetnameyle bağdaşmayacak şekilde sağlararası bir tasarrufla devretmesi, TMK m.544/2 uyarınca vasiyetnameden rücu (dönme) anlamına gelir ve vasiyetnameyi hükümsüz kılar.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Mirasbırakanın vasiyetnameyle bıraktığı taşınmaz payını, sağlığında vasiyetnameyle bağdaşmayacak biçimde sağlararası tasarrufla (satışla) temlik etmesinin vasiyetnameden rücu sayılıp sayılmayacağı. Değerlendirme: Murisin 2000 tarihli vasiyetnameyle bıraktığı payı 2005'te oğluna satması, TMK m.544/2 uyarınca vasiyetnameden döndüğünü gösterir; bu nedenle birleşen davada vasiyetnamenin hükümsüzlüğünün tespitine karar verilmesi gerekirdi. Sonuç: Karar düzeltme isteğinin kabulüyle önceki onama ilamı kaldırılarak hüküm bozulmuştur.

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E. 2012/8148 K. 2012/12187 Bozma
Miras Mülkiyet

Miras bırakanın bir taşınmazını vasiyet ettikten sonra aynı taşınmaz üzerinde ölünceye kadar bakma sözleşmesiyle yeni bir tasarrufta bulunması halinde, sonraki tasarrufla bağdaşmayan önceki vasiyetname TMK m.544 uyarınca kendiliğinden hükümsüz hale gelir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Miras bırakanın aynı taşınmaza ilişkin önceki vasiyetnamesinin, sonradan yaptığı ölünceye kadar bakma sözleşmesi karşısında TMK m.544 uyarınca hükümsüz kalıp kalmadığı. Değerlendirme: Miras bırakan 09.06.2009 tarihli vasiyetnameyi yapmış, 30.12.2009 tarihli ölünceye kadar bakma sözleşmesiyle aynı taşınmazı davalıya temlik etmekle vasiyetname m.544 uyarınca kendiliğinden hükümsüz hale gelmiş; ivazlı bu temlikte muvazaa ve bakım borcunun ihlali de kanıtlanamamıştır. Sonuç: Davanın reddi gerekirken kabulü hatalı olup hüküm bozulmuştur.

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E. 2012/9412 K. 2012/13994 Onama
Miras Mülkiyet

Mirasbırakanın vasiyete konu ettiği taşınmazı sonradan satış suretiyle temlik etmesi, sonraki tasarruf niteliğinde olup vasiyetnameyi o pay yönünden hükümsüz kılar.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Vasiyete konu edilen taşınmazın mirasbırakan tarafından sonradan satış suretiyle temlik edilmesinin, o pay yönünden vasiyetnameyi hükümsüz kılıp kılmadığı ve buna bağlı tapu iptali istemi. Değerlendirme: Daire, TMK m.544 uyarınca vasiyete konu taşınmazın sonradan ½ hisse oranında temlikinin anılan pay yönünden vasiyeti hükümsüz kıldığını, bu nedenle vasiyetin iptali davasının neticeye etkili olmadığını; ayrıca temlikin mirasçılardan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu kabul etmiştir. Sonuç: Usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA karar verilmiştir.

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E. 2008/12458 K. 2009/2623 Bozma
Miras Usul

Vasiyetnameye konu taşınmaz, vasiyetten sonra miras bırakan tarafından satışla devredilmişse vasiyet bu yönüyle TMK m.544 gereği hukuki geçerliliğini kendiliğinden yitirir ve iptali istemiyle açılan davanın reddine karar verilmesi gerekir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Vasiyetnameye konu taşınmazların miras bırakan tarafından ölümünden önce satış yoluyla davalılara devredilmesi halinde vasiyetin TMK m.544 gereği kendiliğinden geçersiz kalıp kalmadığı ve vasiyetin iptali isteminin reddine mi yoksa konusuz kalmaya mı karar verileceği. Değerlendirme: Vasiyetten sonra ve davadan önce taşınmazlar tapuda satış gösterilerek devredildiğinden vasiyet hukuki geçerliliğini kanun gereği yitirmiştir; bu durumda iptal istemi hakkında ayrıca karar gerekmez, davanın reddi gerekir. Sonuç: Konusu kalmadığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığı yönündeki hüküm yanlış bulunarak bozulmuştur.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Hizmet

TMK 544, miras hukuku kapsamında sonraki tasarruflar konusunu düzenler.

Adana’da miras davalarında avukat desteği

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!