TMK Madde 519 Belirli mal vasiyetinin tereke ile ilgisi ve tenkisi

Özet 3 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 519, belirli mal bırakma tasarrufunun terekeyle olan ilişkisini ve tasarruf yapma yükümlüsünün durumunu üç fıkra üzerinden düzenler.

Resmi Metin

Tereke ile ilgisi

Madde 519- (1) Tereke mevcudunu veya tasarrufu yerine getirme yükümlüsüne yapılan kazandırmayı ya da saklı payı zedeleyen tasarrufların orantılı olarak tenkisi istenebilir.

(2) Tasarrufu yerine getirme yükümlüsü, mirasçılığı veya kendisine bırakılan kazandırmayı reddetmiş ya da mirasbırakandan önce ölmüş veya mirastan yoksun kalmış olsa bile tasarruf yürürlükte kalır; yerine getirme borcu, bu durumlardan yararlananlara geçer.

(3) Yasal veya atanmış mirasçı, mirası reddetmiş olsa bile lehine yapılmış bir tasarrufun yerine getirilmesini isteyebilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, belirli mal bırakma tasarrufunun terekeyle olan ilişkisini ve tasarruf yapma yükümlüsünün durumunu üç fıkra üzerinden düzenler. Birinci fıkra tenkis hakkını saklı pay veya tereke mevcudunu zedeleyen tasarruflar için orantılı biçimde tanır; tasarrufu yerine getirme yükümlüsüne yapılan kazandırmalar da bu tenkis kapsamındadır, tek taraflı yarardan değil tüm dengeleyici kurumdan söz edilir. İkinci fıkra yükümlü tarafın yokluğu veya geri dönüşü hâlinde tasarrufun ayakta kalacağını belirler: yükümlü mirasçılığı veya kazandırmayı reddetmiş, ya da mirasbırakandan önce ölmüş veya mirastan yoksun kalmış olsa bile tasarruf yürürlükte kalır; yerine getirme borcu bu durumlardan yararlananlara geçer. Üçüncü fıkra mirası reddeden mirasçının lehine tasarrufun ayrı tutulduğunu vurgular. Avukatlık pratiğinde tenkis davası açılırken tasarruf yükümlüsünün adresi ile yedek hak sahiplerinin tek tek belirlenmesi davanın doğru taraflara yöneltilmesini sağlar.

Gerekçe

Eski Kanunun 466 ıncı maddesini karşılamaktadır.

Maddenin “Tenkis” şeklindeki kenar başlığı maddenin içeriğine uygun olarak, İsviçre Medeni Kanununun 486 ıncı maddesinde olduğu gibi “Tereke ile ilgisi” şeklinde kaleme alınmıştır. Bununla “belirli mal bırakma”nın tereke karşısındaki durumu ifade edilmek istenmiştir.

Yürürlükteki maddenin ikinci fıkrasının son cümlesi, İsviçre Medeni Kanununun 486 ıncı maddesinde olduğu gibi ayrı fıkra haline getirilmek suretiyle madde üç fıkraya dönüştürülmüştür.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 3.HD içtihatları

Yargıtay 3.HD E. 2012/18038 K. 2013/1487 Bozma

Saklı pay sahibinin mirasın tamamından yoksun bırakıldığı iddiasıyla açılan vasiyetnamenin iptali davasında, vasiyetname yasa gereği mutlak tenkise tabi olduğundan istemin tenkisi de kapsadığı kabul edilir; hukuki nitelendirmeyi hakim kendiliğinden yapar.

Detaylı özeti gör

Muris 14.06.2007 tarihli düzenleme şeklindeki noter vasiyetnamesini yaptıktan sonra 13.08.2009'da vefat etmiş; yasal mirasçıları davacı oğlu ile davalı kızıdır. Davacı, vasiyetnamenin hata, hile ve muvazaa etkisiyle düzenlendiğini, ayrıca murisin vasiyetnamede anılan eşinden sonradan boşandığını ileri sürerek iptalini istemiş; yerel mahkeme vasiyetnamenin şekil şartlarını taşıdığı ve murisin tasarruf ehliyetinin bulunduğu gerekçesiyle iptal istemini, tereke ile ilgili bilgi ve belgelerin kesin süreye rağmen sunulmadığı gerekçesiyle de tenkis istemini reddetmiştir. Yargıtay, hakimin maddi vakıaları kendiliğinden nitelendirmekle yükümlü olduğunu, dava dilekçesinde saklı pay sahibi oğulun mirasın tamamından mahrum edildiğinin ileri sürüldüğünü ve vasiyetnamenin yasa gereği mutlak tenkise tabi bulunduğunu belirterek tenkis isteminin varlığının kabulü gerektiğine; terekenin, murisin ölüm tarihindeki malvarlığı ile denkleştirmeye ve tenkise tabi kazandırmalar üzerinden belirlenip saklı payın hesaplanması gerektiğine işaret etmiştir. Ayrıca boşanmadan önce yapılan ölüme bağlı tasarruf yönünden TMK m.181 kapsamının incelenmemesi de isabetsiz görülmüştür.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Hizmet

TMK 519, miras hukuku kapsamında tereke ile ilgisi konusunu düzenler.

veraset ve tenkis davalarında profesyonel destek

Bize WhatsApp'tan ulaşın!