Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TMK Madde 513 Borç ödemeden aciz sebebiyle mirasçılıktan çıkarma
TMK 513, altsoy hakkında aciz vesikası bulunması durumunda mirasçılıktan çıkarmanın özel bir biçimini iki fıkra üzerinden düzenler ve klasik cezai çıkarmadan farklı bir mantıkla işler.
Resmi Metin
Borç ödemeden aciz sebebiyle mirasçılıktan çıkarma
Madde 513- (1) Mirasbırakan, hakkında borç ödemeden aciz belgesi bulunan altsoyunu, saklı payının yarısı için mirasçılıktan çıkarabilir. Ancak, bu yarıyı mirasçılıktan çıkarılanın doğmuş ve doğacak çocuklarına özgülemesi şarttır.
(2) Miras açıldığı zaman borç ödemeden aciz belgesinin hükmü kalmamışsa veya belgenin kapsadığı borç tutarı mirasçılıktan çıkarılanın miras payının yarısını aşmıyorsa, mirasçılıktan çıkarılanın istemi üzerine çıkarma iptal olunur.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Madde, altsoy hakkında aciz vesikası bulunması durumunda mirasçılıktan çıkarmanın özel bir biçimini iki fıkra üzerinden düzenler ve klasik cezai çıkarmadan farklı bir mantıkla işler. Birinci fıkra altsoy hakkında borç ödemeden aciz belgesi bulunmasını çıkarmanın temel sebebi sayar; çıkarılabilen kısım saklı payın yarısı ile sınırlıdır, ancak bu yarının çıkarılanın doğmuş ve doğacak çocuklarına özgülenmesi şarttır. İkinci fıkra çıkarmanın iptal edilebileceği iki halı belirler: miras açıldığı zaman aciz belgesinin hükmü kalmamışsa veya belgenin kapsadığı borç tutarı çıkarılanın miras payının yarısını aşmıyorsa çıkarılan kişinin istemi üzerine çıkarma iptal olunur. İptal davası 557 nci madde rejimine tabidir, kendiliğinden hükümsüzlük yoktur. Avukatlık pratiğinde aciz belgesinin tarihi, içeriği ve geçerliliği dosyaya işlenmeli; özgülenecek pay oranı saklı payın yarısını aşmayacak biçimde tasarruf metninde net olarak gösterilmelidir.
Gerekçe
Eski Kanunun 460 ıncı maddesini karşılamaktadır. Kaynak Kanunun 480 inci maddesinde olduğu gibi madde iki fıkra haline getirilmiştir, 1984 tarihli Öntasarı da bu maddeyi iki fıkra halinde düzenlemiştir.
Yürürlükteki maddenin bir ve üçüncü cümlesinde koruyucu mirasçılıktan çıkarılmaya neden olan borç ödemeden aciz belgesinin hükmünün kalmaması veya bu belgenin içerdiği borç tutarının mirasçılıktan çıkarılanın miras payının yarısını aşmıyorsa, mirasçılıktan çıkarma tasarrufunun “keenlemyekün” olacağını öngörmektedir. Bu cümle maddenin ikinci fıkrası haline getirilerek “keenlemyekün” yerine “iptal olunur” deyimi kullanılmıştır. Miras Hukukunda kural olarak yokluk ve mutlak butlan söz konusudur. Fıkrada da bu genel ilkeye uygun olarak mirasçılıktan çıkarma tasarrufunun kendiliğinden hükümsüz kalması yerine iptal edilmesi gerektiği kabul edilmiştir. Bunun sonucu olarak buradaki iptal davası da ölüme bağlı tasarrufların iptaliyle ilgili 557 inci madde hükümlerine tabi tutulmuştur. Bu düzenlemenin en önemli sonucu, bu gibi hallerde, mirasçılıktan çıkarma tasarrufunun her zaman için geçersiz olduğunu ileri sürme yerine, iptal davasına konu olmasıdır.
ALT KOMİSYON RAPORU
– Tasarının 513 üncü maddesinin başlığında ve fıkralarında yer alan “borç ödemeden aciz” ifadeleri “ödeme güçsüzlüğü” şeklinde değiştirilmiştir.
İlgili Hizmet
TMK 513, miras hukuku kapsamında borç ödemeden aciz sebebiyle mirasçılıktan çıkarma konusunu düzenler.