TMK Madde 505 - Tasarruf özgürlüğü: Kapsamı

Resmi Metin

Kapsamı

Madde 505- (1) Mirasçı olarak altsoyu, ana ve babası veya eşi bulunan miras bırakan, mirasının saklı paylar dışında kalan kısmında ölüme bağlı tasarrufta bulunabilir.

Değişiklik: 4 Mayıs 2007 · 5650 s.K. m.1

(2) Bu mirasçılardan hiç biri yoksa, mirasbırakan mirasının tamamında tasarruf edebilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Değişiklik Bilgisi

Bu maddede mevcut doğrulanmış değişiklik aşağıda gösterilmektedir. Madde yürürlüktedir; gösterilen değişikliğe ait önceki metin aşağıdadır.

Değişiklik 1. fıkra 4 Mayıs 2007 5650 s.K. m.1

Önceki metni ve farkı göster

Çıkarılan ibare: «kardeşleri»

Değişiklikten önceki metin - yürürlükte değildir: Mirasçı olarak altsoyu, ana ve babası, ~~kardeşleri~~ veya eşi bulunan mirasbırakan, mirasının saklı paylar dışında kalan kısmında ölüme bağlı tasarrufta bulunabilir. Kabul: 4 Mayıs 2007 · Yürürlük: 10 Mayıs 2007 · RG: 10.5.2007, Sayı 26518 Kaynaklar: Eski metin - TBMM · Kanun kaydı - TBMM

Eski metnin tam karşılaştırması için mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.

Avukat Yorumu

Madde, mirasbırakanın tasarruf yetkisinin kapsamını mirasçı türüne göre iki fıkra üzerinden belirler ve saklı pay korunan dış sınır olarak öne çıkar. Birinci fıkra altsoyu, ana ve babası veya eşi bulunan mirasbırakanın yalnız saklı paylar dışında kalan kısımda ölüme bağlı tasarrufta bulunabileceğini hükme bağlar. Saklı pay sahibi mirasçılar için ayrılan oran ihlal edilirse tenkis kurumu devreye girer ve aşan kazandırmalar oran nispetinde indirgenir. İkinci fıkra ise saklı pay sahibi hiçbir mirasçının bulunmadığı durumlarda mirasbırakanın mirasının tamamı üzerinde özgürce tasarrufta bulunabileceğini açıkça belirtir. Bu yapı mirasbırakanın iradesi ile yakın aile bağlarının dengesini kurmayı amaçlar. Avukatlık pratiğinde ölüme bağlı tasarruf hazırlanırken saklı paylı mirasçılar tek tek tespit edilmeli, oranlar 506 ncı madde uyarınca hesaplanmalı ve aşma riski varsa mirasbırakana açıkça bildirilmelidir; aksi halde tasarruf yapıldıktan sonra tenkis davası ile aşan kısım iptal edilir.

Gerekçe

Bu gerekçe 4721 sayılı Kanunun ilk kabul metnine aittir; sayfadaki hüküm daha sonra düzenleme görmüştür.

Eski Kanunun 452 inci maddesini karşılamaktadır.

Madde arılaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır. Hüküm değişikliği yoktur.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 1.HD içtihatları

Yargıtay 1.HD E. 2021/2146 K. 2022/948 10.02.2022 Onama

Tenkis davasını yalnız saklı pay sahibi mirasçı açabilir; bu sıfat, ölüm tarihinde yürürlükte olan TMK m.505 hükmüne göre belirlenir. O tarihteki düzenlemeye göre saklı paylı mirasçı olmayan davacının tenkis istemi, aktif dava ehliyeti yokluğundan usulden reddedilir.

Detaylı özeti gör

Davacılar, mirasbırakanın çok sayıda taşınmazını mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla muvazaalı biçimde davalıya (mirasbırakanın yeğenine) devrettiğini ileri sürerek tapu iptali ve tescil, olmazsa tenkis ve ecrimisil istemiştir. İstinaf aşamasında davacı taraf TMK m.505 uyarınca kardeşlerin saklı payının bulunduğunu ileri sürmüş; Bölge Adliye Mahkemesi ise mirasbırakanın 2012 yılında öldüğünü ve ölüm tarihinde yürürlükte olan m.505 karşısında davacıların saklı pay sahibi mirasçı olmadığını belirleyerek tenkis istemini aktif dava ehliyeti yokluğundan usulden reddetmiştir. 1. Hukuk Dairesi, muris muvazaası yönünden temliklerin bakım, hizmet ve emek karşılığı yapıldığı kabulünü de yerinde görerek, istinaf kararının (IV./3.) no.lu paragrafındaki gerekçeye atıfla Bölge Adliye Mahkemesi kararını onamıştır.

Kararı incele →

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Hizmet

TMK 505, miras hukuku kapsamında kapsamı konusunu düzenler.

veraset ve tenkis davalarında profesyonel destek

TMK Madde 505 Tasarruf özgürlüğü: Kapsamı