TMK Madde 324 Çocukla kişisel ilişkinin sınırları

Özet 3 fıkra · ~2 dk okuma

Ana ve babadan her biri, diğerinin çocuk ile kişisel ilişkisini zedelemekten, çocuğun eğitilmesi ve yetiştirilmesini engellemekten kaçınmakla yükümlüdür.

Resmi Metin

Sınırları

Madde 324- (1) Ana ve babadan her biri, diğerinin çocuk ile kişisel ilişkisini zedelemekten, çocuğun eğitilmesi ve yetiştirilmesini engellemekten kaçınmakla yükümlüdür.

(2) Kişisel ilişki sebebiyle çocuğun huzuru tehlikeye girer veya ana ve baba bu haklarını birinci fıkrada öngörülen yükümlülüklerine aykırı olarak kullanırlar veya çocuk ile ciddî olarak ilgilenmezler ya da diğer önemli sebepler varsa, kişisel ilişki kurma hakkı reddedilebilir veya kendilerinden alınabilir.

(3) Velayet kendisine bırakılan ana veya baba, kişisel ilişki düzenlemesinin gereklerini yerine getirmezse çocuğun menfaatine aykırı olmamak kaydıyla velayet değiştirilebilir. Bu husus kişisel ilişki kurulmasına dair kararda taraflara ihtar edilir.

Ek hüküm: · 7343 s.K. m.38

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Değişiklik Bilgisi

Bu maddenin metni aşağıdaki değişiklik ile güncel hâline gelmiştir. Madde yürürlüktedir; güncel ve yürürlükteki tam metin yukarıdadır. Önceki sürüm yürürlükte olmadığından bu sayfada ayrıca verilmemiştir.

  1. Ek 3. fıkra 7343 s.K. m.38

Eski metnin tam karşılaştırması için mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.

Avukat Yorumu

Madde, ana ve babanın çocuk ile diğer eş arasındaki kişisel ilişkiyi zedelemekten kaçınma yükümlülüğünü ve bu yükümlülüğe aykırı hâllerde uygulanacak yaptırımları düzenler. Birinci fıkraya göre ana ve babadan her biri, diğerinin çocuk ile kişisel ilişkisini zedelemekten ve çocuğun eğitim ile yetiştirilmesini engellemekten kaçınmakla yükümlüdür. İkinci fıkrada kişisel ilişki kurma hakkının reddedilebileceği veya ana-babadan alınabileceği hâller sayılmıştır: çocuğun huzurunun tehlikeye girmesi, yükümlülüğe aykırı kullanım, çocuk ile ciddi ilgilenmeme veya diğer önemli sebepler. Üçüncü fıkra 24/11/2021 tarihli ve 7343/38 sayılı Kanun ile eklenmiş olup velayet kendisine bırakılan ana veya babanın kişisel ilişki düzenlemesinin gereklerini yerine getirmemesi hâlinde çocuğun yararına aykırı olmamak kaydıyla velayetin değiştirilebileceğini ve bu hususun kararda taraflara ihtar edileceğini öngörür. Avukatlık pratiğinde aykırılık iddiasına ses kaydı, mesajlaşma ve okul-doktor randevu kayıtlarıyla somut delil sunulmalıdır.

Gerekçe

Bu gerekçe 4721 sayılı Kanunun ilk kabul metnine aittir; sayfadaki hüküm daha sonra düzenleme görmüştür.

Yürürlükteki Kanunda bulunmayan ve İsviçre Medeni Kanununun 274 üncü maddesinin ilk iki fıkrasını örnek alan bu maddede, ana ve babanın çocuk ile bir önceki madde gereğince kurabilecekleri kişisel ilişkilerinin sınırları belirlenmiştir.

Birinci fıkraya göre, ana ve babadan her biri çocuğun diğeri ile kişisel ilişkisini zedelemekten ve çocuğun eğitilmesini ve yetiştirilmesini engellemekten kaçınmak zorundadır.

İkinci fıkrada ise, ana ve babanın çocuk ile kişisel ilişki kurma taleplerinin reddedilebileceği veya bu hakkın ellerinden alınabileceği haller sayılmaktadır. Buna göre, kişisel ilişki sebebiyle çocuğun huzurunun tehlikeye girmesi, ana ve babanın bu haklarını birinci fıkrada öngörülen yükümlülüklerine aykırı olarak kullanmaları veya çocuk ile ciddi olarak ilgilenmemeleri yahut başka önemli sebeplerin varlığı halinde, kişisel ilişki kurma talebi reddedilebilir ya da kişisel ilişki kurma hakkı ana ve babadan alınabilir.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş HGK içtihatları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2013/1926 K. 2015/1139 Direnme Bozuldu
Velayet

TMK m.324 uyarınca velayet kendisinde olan ana/baba, çocuğun diğer ebeveynle kişisel ilişkisini zedelemekten kaçınmakla yükümlüdür; bu ilişkiyi sürekli engellemesi velayet hakkının kötüye kullanılması niteliğinde olup, çocuğun yararı gereği velayetin değiştirilmesini gerektirir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Velayeti kendisinde bulunan annenin, çocuğun babasıyla kişisel ilişki kurmasını sürekli engellemesinin velayetin değiştirilmesi sebebi oluşturup oluşturmadığı (TMK m.324-325). HGK değerlendirmesi: Kişisel ilişkiyi sürekli engelleyen ve bu nedenle çocuk teslimine muhalefetten yaptırım uygulanan anne, m.325'teki yükümlülüğe aykırı davranarak velayet hakkını kötüye kullanmıştır; çocuğun gelişimi için velayetin babaya verilmesi gerekir. Sonuç: Velayetin değiştirilmesi isteminin reddine ilişkin direnme kararı bozulmuştur.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2019/622 K. 2020/25 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, TMK 324'e dayanarak ana-babanın diğerinin çocukla kişisel ilişkisini zedelemekten kaçınma yükümlülüğünü ve çocuğun huzuru tehlikeye girerse ilişkinin sınırlandırılabileceğini esas almış; çocuğun küçük yaşı ve uzman raporu ışığında yatılı görüşün sınırlandırılmasını yerinde bulmuştur.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Velayeti kendisinde olan davacı anne, boşanma kararıyla kurulan yatılı ve uzun süreli kişisel ilişkinin müşterek çocuğun küçük yaşı ve babanın ilgisizliği nedeniyle sınırlandırılarak yeniden düzenlenmesini istemiş; ilk derece davayı kabul ederek görüşmeleri yatılı olmayacak biçimde kısaltmıştır. Adana BAM, TMK 324 çerçevesinde alınan uzman raporu ve çocuğun küçük yaşı dikkate alındığında yatılı/uzun süreli görüşün çocuğun sağlıklı gelişimini olumsuz etkileyeceğini, ilk derece kararının usul ve yasaya uygun olduğunu belirtmiştir. Davalı babanın istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!