TMK Madde 1012 Tapu kütüğüne yazılabilecek hususlar: Beyanlar

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 09.06.2026

Özet 3 fıkra · ~2 dk okuma

TMK 1012, bir taşınmazın eklentilerinin malikin istemi üzerine kütükteki beyanlar sütununa yazılmasını ve bu kaydın terkininin kütükte hak sahibi görünen bütün ilgililerin rızasına bağlı olmasını, taşınmaz mülkiyetine ilişkin kamu hukuku kısıtlamalarının beyanlar sütununa yazılması ile bu sütuna yazılabilecek diğer hususların Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle belirlenmesini ve özel kanun hükümlerinin saklı tutulmasını üç fıkra üzerinden düzenler.

Resmi Metin

Beyanlar

Madde 1012- (1) Bir taşınmazın eklentileri, malikin istemi üzerine kütükteki beyanlar sütununa yazılır. Bu kaydın terkini, kütükte hak sahibi görünen bütün ilgililerin rızasına bağlıdır.

(2) Taşınmaz mülkiyetine ilişkin kamu hukuku kısıtlamalarının beyanlar sütununa yazılması ve bu sütuna yazılabilecek diğer hususlar Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir.

(3) Özel kanun hükümleri saklıdır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, bir taşınmazın eklentilerinin malikin istemi üzerine kütükteki beyanlar sütununa yazılmasını ve bu kaydın terkininin kütükte hak sahibi görünen bütün ilgililerin rızasına bağlı olmasını, taşınmaz mülkiyetine ilişkin kamu hukuku kısıtlamalarının beyanlar sütununa yazılması ile bu sütuna yazılabilecek diğer hususların Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle belirlenmesini ve özel kanun hükümlerinin saklı tutulmasını üç fıkra üzerinden düzenler. Birinci fıkra eklenti kaydı ve terkin rejimini hükme bağlar; eklentinin sicilde duyurulması malikin istemine bağlanır, terkini ise kütükte hak sahibi olarak görünen tüm ilgililerin rızasını gerektirir. İkinci fıkra kamu hukuku kısıtlamalarının beyanlar sütununa girişini öngörür ve teknik düzenlemeyi yönetmeliğe bırakır. Üçüncü fıkra özel kanun hükümlerini saklı tutar; mevzuatta öngörülen başka beyan türleri sicilde yer bulabilir. Avukatlık pratiğinde eklenti tescili veya terkini isteyen vekili tüm hak sahiplerinden yazılı rıza almalı, kamu hukuku kısıtlamalarının sütununu da incelemelidir.

Gerekçe

Eski Kanunda bu maddeyi karşılayan bir hüküm yoktur.

Ancak konu Tapu Sicil Tüzüğünün 60 ila 64 üncü maddelerinde düzenlenmiştir. Oysa Tüzükteki bu hükümlerin kanunda bir dayanağının bulunması gerekir. Nitekim konu, kaynak Kanunun 962 inci maddesinde Kantonlara yapılan bir atıf tarzında düzenlenmiştir. Ayrıca eklentilerin beyanlar sütununa kaydedilmesi de kaynak Kanunun 946 ıncı maddesinde bir fıkra olarak yer almıştır.

Tescil ve şerhlerde olduğu gibi beyanlar sütununa kayıt hususunda da bir madde konulması uygun bulunmuştur. Maddenin birinci fıkrasında, bir taşınmazın eklentisinin beyanlar sütununa kaydedilmesi ve bu kaydın terkini sorununa ilişkin kurala yer verilmiştir. İkinci fıkrada, kamu hukukundan doğan kısıtlamaların beyanlar sütununa yazılmasının ve bu sütuna yazılabilecek diğer hususların Tüzükle belirleneceği açıklanmıştır. Böylece tüzük hükümlerine dayanak sağlanmış olmaktadır.

Beyanlar sütununa kaydedilebilecek hususlar Medeni Kanunda ve Tapu Sicili Tüzüğünde öngörülenlerden ibaret değildir. Bu sebeple maddeye özel kanun hükümlerinin saklı olduğunu belirten bir üçüncü fıkra eklenmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları

İlgili Yargıtay kararları

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E. 2023/527 K. 2023/2387 Bozma
Mülkiyet Usul

Tapu kütüğünün beyanlar hanesine işlenen kayıt kural olarak ne bir ayni hak ihdas eder ne de şahsi bir hakkı güçlendirir; işlevi taşınmaza ilişkin fiili veya hukuki durumlara ya da mevcut haklara aleniyet sağlamaktan ibaret olup, tek başına tapu iptal ve tescile esas alınamaz.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Tapu kütüğünün beyanlar hanesine işlenen "müştemilatla birlikte Diyanet İşleri Başkanlığına devir" kaydının, taşınmazın yeniden davacı Belediye adına tapu iptal ve tesciline esas alınıp alınamayacağı. Değerlendirme: Beyanlar hanesine işlenen kayıt kural olarak ne ayni hak ihdas eder ne de şahsi bir hakkı güçlendirir; işlevi yalnızca mevcut fiili veya hukuki durumlara aleniyet sağlamaktır. Buradaki kayıt taşınmazın Diyanet'e devrini öngörmekte, Belediyeye iadesini içermemektedir. Sonuç: Davanın reddi gerekirken kabulü hatalı olduğundan Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

Kararı incele →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2010/274 K. 2010/356 Onama
Mülkiyet Usul

Tapu kütüğünün beyanlar sütununa ancak TMK'da, özel kanunda veya Tapu Sicili Tüzüğünde yazılması öngörülen hususlar kaydedilebilir; bu kapsam dışında kalan belirtme yolsuz olup malik terkinini isteyebilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Tapu kütüğünün beyanlar sütununa mevzuatın izin vermediği bir belirtmenin yazılması yolsuz olup terkininin gerekip gerekmediği. Değerlendirme: TMK m.1012 ve Tapu Sicili Tüzüğü m.60 uyarınca beyanlar sütununa ancak TMK'da, özel kanunda veya Tüzükte yazılması öngörülen hususlar kaydedilebilir; bunun dışında, mülkiyet hakkının kullanılmasını fiilen ve hukuken bertaraf eden belirtme yolsuzdur ve malik dava açarak terkinini isteyebilir. Sonuç: Direnme kararının ONANMASINA karar verilmiştir.

Kararı incele →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2010/526 K. 2010/583 Onama
Mülkiyet Usul

Tapu kütüğünün beyanlar sütununa ancak Medeni Kanun, özel kanun veya Tapu Sicil Tüzüğünde yazılmasına izin verilen hususlar kaydedilebilir; yasal dayanağı bulunmayan ve maliki yetkilerinden alıkoyan bir belirtme yolsuz olup terkini gerekir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: TMK m.1012 ve Tapu Sicil Tüzüğü m.60 karşısında, mevzuatın yazılmasına izin vermediği bir belirtmenin tapu kütüğünün beyanlar sütununa kaydedilip kaydedilemeyeceği. Değerlendirme: Beyanlar sütununa ancak Medeni Kanun, özel kanun veya Tüzükte dayanağı bulunan hususlar yazılabilir; dayanaksız "satış/devir yapılamaz" belirtmesi malikin yetkilerini eylemli ve hukuken ortadan kaldırdığından açıkça yolsuzdur. Sonuç: Şerhin terkinine ilişkin direnme kararının ONANMASINA karar verilmiştir.

Kararı incele →

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2019/1395 K. 2020/14 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Adana BAM, TMK m.1012 (ve m.748/3) ile Tapu Sicil Tüzüğü m.60 uyarınca kurulan geçit hakkının tapu kaydının beyanlar hanesine yazılması gerektiği ilkesine dayandı.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: TMK 747 uyarınca açılan geçit hakkı kurulması davasında ilk derece mahkemesi davalı K2 yönünden davayı kabul edip onun 113 parselinden bedel karşılığı geçit hakkı tesisine karar vermiştir. Adana BAM; belirlenen güzergahın komşuluk hukukuna uygun en az zararlı alternatif olduğunu benimsemekle birlikte, hükümde lehine geçit kurulan taşınmazın ada-parsel bilgilerinin yazılmaması (HMK 297), hangi alternatife göre geçit kurulduğunun belirsizliği, TMK 748/3 uyarınca tapuya tescile karar verilmemesi ve yargılama sırasında ölen davalının mirasçılarına göre ödeme kararı verilmemesi gibi eksiklikleri saptamıştır. İstinaf HMK 353/1-b-2 uyarınca kabul edilerek ilk derece kararı kaldırılmış ve daire bizzat yeniden, davanın kısmen kabulü ile hüküm kurmuştur.

Kararı incele →

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2019/1067 K. 2019/1175 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, TMK m.1012 (ve m.748/3) gereğince geçit hakkının tapu kütüğünün irtifaklar sütununa tescil edilmesi gerektiğini, en uygun güzergahın objektif ölçütlerle belirleneceğini vurguladı.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, muz serası bulunan taşınmazı yola ulaşmayan davacının davalıların taşınmazları üzerinden geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi, bilirkişi raporundaki alternatifler arasından en uygun görülen güzergah üzerinden geçit hakkı kurulmasına karar vermiştir. Adana BAM, davalılar vekilinin güzergah seçimine ve vekalet ücretine ilişkin istinaf sebeplerini değerlendirmiştir.

Kararı incele →

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2018/1419 K. 2019/11 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Adana BAM, TMK m.1012 (ve m.748/3) uyarınca kurulan geçit hakkının tapu kütüğünün irtifak haklarına ayrılan özel sütununa tescil edilmesi gerektiği ilkesini benimsedi.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, taşınmazı genel yola bağlantısı bulunmayan davacının komşu parsel aleyhine geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi, en uygun güzergahın mera niteliğindeki kamu malı üzerinden geçtiği ve mera üzerinden geçit kurulamayacağı gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Adana BAM, geçit ihtiyacının objektif ölçütlerle ve fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesiyle değerlendirilmesi gerektiğini incelemiştir.

Kararı incele →

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

İlgili Hizmet

TMK 1012, zilyetlik ve tapu sicili hükümleri bağlamında beyanlar alanında uygulanır.

tapu ve gayrimenkul davalarında hukuki destek

© . Tüm hakları Avukat Saim İncekaş’a aittir.

Feragat: Bu sitedeki içerikler genel bilgilendirme amacıyla sunulur; mevzuat ve içtihatlar zamanla değişebilir. Buradaki açıklamalar hukuki danışma değildir. Herhangi bir işlem yapmadan önce dosyanıza özel profesyonel görüş alınız.

İlişki ve KVKK: Bu site üzerinden iletişime geçmeniz tek başına avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Kişisel verileriniz KVKK kapsamında işlenir; bkz. Aydınlatma Metni.

TMK Madde 1012 - Tapu kütüğüne…

→ İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!