İçeriğe geç

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 23. Ceza Dairesi E.2019/4819 K.2020/589

İlgili TCK maddeleri: TCK Madde 184

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :

Gebze 6. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ :

30/11/2017

NUMARASI :

2017/399 – 2017/549

SANIK :K1

KATILAN :

Gebze Belediye Başkanlığı

SUÇ :

İmar kirliliğine neden olma

SUÇ TARİHİ :

19/04/2017

HÜKÜM :

Mahkumiyet

İSTİNAF EDEN :

Sanık

Yerel Mahkemece verilen hükme karşı istinaf kanun yoluna başvurulmakla; başvurunun süresi, kararın niteliği, suç tarihi ve inceleme raporuna göre dosya görüşüldü:

İstinaf isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Karardan sonra 18/05/2018 tarih ve 30425 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un 16. maddesi ile 3194 sayılı İmar Kanunu'na eklenen Geçici 16. maddesi ve 06/06/2018 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Tebliğinin 6. maddesi uyarınca;

31/12/2017 tarihinden

önce

yapılmış ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve imar barışının sağlanması amaçlanmış olup bu maddede belirtilen şartların yerine getirilmesi halinde Yapı Kayıt Belgesi verilebileceği hüküm altına alınmıştır.

18.05.2018 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7143 sayılı Yasanın 16. maddesi ile 3194 sayılı İmar Kanununa geçici 16. madde eklenmiştir. Bu düzenleme;

"…Yapı Kayıt Belgesi yapının kullanım amacına yöneliktir. Yapı Kayıt Belgesi alan yapılara, talep halinde ilgili mevzuatta tanımlanan ait olduğu abone grubu dikkate alınarak geçici olarak su, elektrik ve doğalgaz bağlanabilir.

Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarla ilgili bu Kanun uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezaları iptal edilir.

Yapı ruhsatı alıp da yapı kullanma izin belgesi almamış veya yapı ruhsatı bulunmayan yapılarda, Yapı Kayıt Belgesi ile maliklerin tamamının muvafakatinin bulunması ve imar planlarında umumi hizmet alanlarına denk gelen alanların terk edilmesi halinde yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın cins değişikliği ve kat mülkiyeti tesis edilebilir. Bu durumda, ikinci fıkrada belirtilen bedelin iki katı ödenir.

Beşinci fıkra uyarınca kat mülkiyetine geçilmiş olması 6306 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesinin uygulanmasına engel teşkil etmez.

Yapı Kayıt Belgesi alınan yapıların, Hazineye ait taşınmazlar üzerine inşa edilmiş olması halinde, bu taşınmazlar Bakanlığa tahsis edilir. Yapı Kayıt Belgesi sahipleri ile bunların kanuni veya akdi haleflerinin talepleri üzerine taşınmazlar Bakanlıkça rayiç bedel üzerinden doğrudan satılır. Bu durumda elde edilen gelirler bu maddenin ikinci fıkrasına göre genel bütçeye gelir kaydedilir. Ayrıca bu gelirler hakkında 29/6/2001 tarihli ve 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 5 inci maddesinin beşinci fıkrası hükmü uygulanmaz.

Yapı Kayıt Belgesi alınan yapıların belediyelere ait taşınmazlar üzerine inşa edilmiş olması halinde, Yapı Kayıt Belgesi sahipleri ile bunların kanuni veya akdi haleflerinin talepleri üzerine bedeli ilgili belediyesine ödenmek kaydıyla taşınmazlar rayiç bedel üzerinden belediyelerce doğrudan satılır.

Üçüncü kişilere ait özel mülkiyete konu taşınmazlarda bulunan yapılar ile Hazineye ait sosyal donatı için tahsisli araziler üzerinde bulunan yapılar bu madde hükümlerinden yararlandırılmaz.

Yapı Kayıt Belgesi, yapının yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulamasına kadar geçerlidir. Yapı Kayıt Belgesi düzenlenen yapıların yenilenmesi durumunda yürürlükte olan imar mevzuatı hükümleri uygulanır. Yapının depreme dayanıklılığı hususu malikin sorumluluğundadır… "

biçimindedir.

06/06/2018 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Tebliğinin 6. maddesi ise;

".. (1) Yapı Kayıt Belgesi verilen yapıların malikleri, bu belgenin bir örneğini belediye ve mücavir alan sınırları içinde ilgili belediyesine, bu sınırlar dışında il özel idaresine vermek zorundadır.

(2) Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılara, talep halinde ilgili mevzuatta tanımlanan ait olduğu abone grubu dikkate alınarak geçici olarak su, elektrik ve doğalgaz bağlanabilir.

(3) Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarla ilgili 3194 sayılı Kanun uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezaları iptal edilir.

(4) Yapı Kayıt Belgesi alındıktan sonra yapı ruhsatı alıp da yapı kullanma izin belgesi almamış veya yapı ruhsatı bulunmayan yapılarda, yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın kullanım maksadı değişiklikleri de dahil olmak üzere tapuda cins değişikliği ve kat mülkiyeti tesisi yapılabilmesi için;…..

(5) Kat mülkiyetine geçilmiş olması 16/5/2012 tarihli ve 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunun Ek 1 inci maddesinin uygulanmasına engel teşkil etmez.

(6) İnşaat halindeki yapılarda 31/12/2017 tarihi itibari ile bitmiş olan kısımlar için ilave inşaat alanı ihdas etmemek şartı ile Yapı Kayıt Belgesi verilir ve Yapı Kayıt Belgesi verilen kısımların eksik inşaat işleri tamamlanabilir.

(7) Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarda ruhsat alınmaksızın yapılabilecek basit onarım ve tadilatlar yapılabilir.

(8) Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarda işyeri açma ve çalışma ruhsatı yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın verilir."

şeklinde düzenlenmiştir.

Bu mevzuat hükümlerine uygun olarak yapı kayıt belgesi alınan yapılar (bina veya bina niteliğindeki imalatlar) ile ilgili idari yaptırım ve yıkım kararlarının iptal edilebilmesi, bu yapılara geçici olarak elektrik, su ve doğalgaz bağlanabilmesi, kat mülkiyeti tesisi ile cins değişikliği ve iş yerlerine ilişkin ruhsatişlemlerinin olanaklı hale gelmesi hususları bir arada değerlendirildiğinde yapı kayıt belgesi düzenlenen imalatların, idare hukuku bağlamında hukuka uygun kabul edildiği anlaşılmaktadır.

TCK'nın 184/5. maddesinde;

"Kişinin, ruhsatsız ya da ruhsata aykırı olarak yaptığı veya yaptırdığı binayı imar plânına ve ruhsatına uygun hale getirmesi halinde, bir ve ikinci fıkra hükümleri gereğince kamu davası açılmaz, açılmış olan kamu davası düşer, mahkum olunan ceza bütün sonuçlarıyla ortadan kalkar.

" hükmü yer almaktadır.

TCK'nın 184/5 maddesindeki düzenleme, idare hukuku ve idari işlemlerle doğrudan bağlantılıdır. Normun yorumunda idare hukuku ve uygulama şartları yönünden idari işlemler önemli rol oynayacaktır (Uğurlubay, Gülsün Ayhan Aygörmez (2015), Çevre Hukukuna Karşı Suçlar, Yetkin Yayınları, Ankara, s. 502-503). Bu bağlamda

7143 sayılı Yasa ve bu Yasa çerçevesinde düzenlenen tebliğ ile getirilen düzenlemelerin, ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapılan bina ya da bina niteliğindeki imalatları, idare hukuku bağlamında hukuka ve dolayısıyla imar planına ve ruhsatına uygun hale getirdiğinin kabulü

gerekir.

Ancak anılan yasal düzenleme, fiili suç olmaktan çıkarmadığı gibi ceza hukuku bağlamında bir hukuka uygunluk nedeni olarak da kabul edilemeyecek ve sanık hakkında beraat hükmü kurulması mümkün olmayacaktır. Bu açıklamalara göre, 7143 sayılı Kanunla İmar Kanununa eklenen geçici 16. maddenin, imar kirliliğine neden olma suçundan açılan kamu davasının koşullu düşmesini özel olarak düzenleyen TCK'nın 184/5 maddesinin uygulanmasına dayanak oluşturduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Dairemizin 07/11/2018 tarih, 2017/6526 esas ve 2018/2584 sayılı kararı ile İmar Kanunu'nda sanık lehine meydana gelen yasal değişiklikler gereğince, yapı tatil tutanağına (iddianameye) konu ruhsatsız veya ruhsata aykırı imalatları da kapsayan bir yapı kayıt belgesi düzenlenip düzenlenmediğinin tespiti için dosya Mahkemesine iade edilmiştir.

Dosyanın iadesinden sonra, Mahkemesince ilgiliBelediye Başkanlığına ve Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne yazılan müzekkerelere verilen yanıtlarda, sanığın başvurusu üzerine yapı kayıt belgesi düzenlendiği ve bu belgenin, yapı tatil tutanağında belirtilen ruhsatsız ve ruhsata aykırı imalatları kapsadığı bildirilmiştir.

Yukarıda irdelenen yasal düzenleme, Dairemizin kabulü ve dosya içerisindeki belgelere göre, sanık hakkında imar kirliliğine neden olma suçundan açılan kamu davasının TCK'nın 184/5 ve CMK'nın 223/8 maddeleri uyarınca düşmesine karar verilmesi zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın istinaf istemi belirtilen nedenle yerinde görülmüş ise de bu husus, CMK'nın 303/1-a ve 20/07/2017 tarih ve 7035 sayılı Kanunun 15. maddesi ile değişik 280/1-a maddeleri gereğince düzeltilebilir nitelikte olduğundan,

kararın mahkumiyete ilişkin gerekçe bölümü ile hüküm fıkrası (son paragrafı hariç) çıkarılarak,

Kararın gerekçe bölümüne;

"

7143 sayılı Yasa ile İmar Kanunu'na eklenen geçici 16. madde kapsamında suça konu yer ile ilgili yapı kayıt belgesi düzenlendiği ve bu nedenle davaya konu binanın, ruhsata uygun hale getirildiği,

TCK'nın 184/5 maddesinin uygulama şartlarının oluştuğu ve hüküm türüne göre, katılan İdare lehine vekalet ücretine hükmedilemeyeceği anlaşıldığından,

TCK'nın

184/5 ve CMK'nın 223/8 maddeleri uyarınca

sanık hakkında açılan kamu davasının

düşmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

"

Hüküm fıkrası yerine;

"

Sanık hakkında imar kirliliğine neden olma suçundan dava açılmış ise de, 7143 sayılı Yasa ile İmar Kanunu'na eklenen geçici 16. madde kapsamında suça konu yer ile ilgili yapı kayıt belgesi düzenlendiği ve bu nedenle davaya konu binanın, ruhsata uygun hale getirildiği anlaşıldığından,

sanık hakkında açılan kamu davasının, TCK'nın 184/5 ve CMK'nın 223/8 maddeleri uyarınca DÜŞMESİNE,

Yargılama giderlerinin, Devlet Hazinesi üzerinde bırakılmasına,

"

İbareleri eklenmek ve diğer yönleri aynen bırakılmak suretiyle hükmün,

DÜZELTİLEREK İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE,

Kararın bir örneğinin İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine,

Kararın birer örneğinin, sanık ve katılan İdare vekiline tebliğine,

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Başsavcılığı yönünden kararın geliş, katılan İdare vekili ve istinaf başvurusunda bulunan sanık yönünden ise tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içerisinde hükmü veren Dairemize bir dilekçe verilmesi ya da zabıt kâtibine beyanda bulunup tutanak tutturup hâkime onaylatmak veya bir başka ilk derece ceza mahkemesi ya da bölge adliye mahkemesi ceza dairesi aracılığıyla dilekçe gönderilmek, ilgilinin cezaevinde bulunması halinde ceza infaz kurumu ve tutukevi müdürüne beyanda bulunmak veya bu hususta bir dilekçe vermek suretiyle, Ceza Muhakemesi Kanununun 286/1. maddesi uyarınca

TEMYİZ

yasa yolu açık olmak üzere, 17/03/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Bu yazıyı paylaşın
İletişim

Hukuki sürecinizi geciktirmeyin.

Dosyanızı bugün birlikte değerlendirelim; size en doğru yol haritasını net şekilde aktaralım.

Telefon
0534 910 97 43
Konum
Adana / Seyhan