TBK Madde 484 Eser sözleşmesinin sona ermesi: Tazminat karşılığı fesih
TBK 484, iş sahibi eserin tamamlanmasından önce yapılmış olan kısmın karşılığını ödemek ve yüklenicinin bütün zararlarını gidermek koşuluyla sözleşmeyi feshedebilir.
Resmi Metin
Tazminat karşılığı fesih
Madde 484- İşsahibi, eserin tamamlanmasından önce yapılmış olan kısmın karşılığını ödemek ve yüklenicinin bütün zararlarını gidermek koşuluyla sözleşmeyi feshedebilir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
İşsahibine tanınan bu serbest fesih hakkı, eser henüz tamamlanmadan sözleşmeden sebep göstermeksizin ayrılma imkanı verir. Ancak bedeli ağırdır: işsahibi hem yapılmış kısmın karşılığını ödemek, hem de yüklenicinin bütün zararlarını (yoksun kalınan kâr, yani sözleşme tamamlansaydı elde edilecek kazanç dahil) gidermek zorundadır. Amaç, yüklenicinin fesihten hiç zarar görmemesidir. Bu hakkı, ayıp veya gecikme gibi haklı sebebe dayanan dönme/fesihle karıştırmamak gerekir; TBK m.475 kapsamındaki dönmede işsahibi tam tazminat ödemezken, burada sebep aranmaz fakat tam tazminat ödenir. Kusur veya beklenmedik olayla gerçekleşen sona ermeler ise TBK m.483, TBK m.485 ve TBK m.486 rejimine tabidir; oralarda tazminat kapsamı dardır. Ücret hesabı için TBK m.480 ve TBK m.481 esas alınır. Uygulamada sık görülen hata, yalnızca yapılan kısmın bedelini ödeyip kâr kaybını göz ardı etmektir; bu eksik ifa sayılır.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 484. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 369 uncu maddesini karşılamaktadır.
Tasarının tek fıkradan oluşan 484 üncü maddesinde, eser sözleşmesinin tazminat karşılığında feshi düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 369 uncu maddesinin kenar başlığında kullanılan “III. Zararı baliğan mabelağ tazmin ederek fesih” şeklindeki ibare, Tasarıda “III. Tazminat karşılığı fesih” şeklinde değiştirilmiştir.
Maddede kullanılan “müteahhidin zarar ve ziyanını baliğan mabelağ tazmin etmek şartıyla” şeklindeki ibare, Tasarıda “yüklenicinin bütün zararlarını gidermek koşuluyla” şekline dönüştürülmüştür. Gerçekten, öğretide ve uygulamada kabul edildiği gibi, işsahibi eser sözleşmesini tek yanlı olarak feshederse, yüklenicinin bütün zararlarını, teknik bir ifadeyle, onun ifaya olan menfaatini (yani, olumlu zararını) gidermekle yükümlüdür.
Metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.
Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe