TBK Madde 485 Eser sözleşmesinin sona ermesi: İşsahibi yüzünden ifanın imkânsızlaşması
TBK 485, eserin tamamlanması işsahibiyle ilgili beklenmedik bir olay yüzünden imkânsızlaşırsa yüklenici, yaptığı işin değerini ve bu değere girmeyen giderlerini isteyebilir; ifa imkânsızlığının ortaya çıkmasında işsahibi kusurluysa yüklenici ayrıca tazminat da isteyebilir.
Resmi Metin
İşsahibi yüzünden ifanın imkânsızlaşması
Madde 485- (1) Eserin tamamlanması, işsahibi ile ilgili beklenmedik olay dolayısıyla imkânsızlaşırsa yüklenici, yaptığı işin değerini ve bu değere girmeyen giderlerini isteyebilir.
(2) İfa imkânsızlığının ortaya çıkmasında işsahibi kusurluysa, yüklenicinin ayrıca tazminat isteme hakkı vardır.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
TBK m.485, eser sözleşmesinde ifa imkânsızlığının işsahibinin alanından doğduğu hali düzenler ve tamamlanmama riskini yükleniciden alır. İşsahibiyle ilgili beklenmedik bir olay eserin tamamlanmasını engellerse, yüklenici yaptığı işin değerini ve bu değere girmeyen giderlerini talep edebilir; bunun için işsahibinin kusuru aranmaz. İşsahibi imkânsızlığın doğmasında kusurluysa, yüklenici bunlara ek olarak tazminat da isteyebilir. Sınır çizerken dikkat gerekir: imkânsızlık yüklenicinin kişisel özelliklerinden veya ölümünden kaynaklanıyorsa TBK m.486 uygulanır; eser işsahibinin malzemesi ya da talimatı yüzünden teslimden önce yok olmuşsa TBK m.483 devreye girer. Hiçbir tarafın alanına girmeyen kusursuz imkânsızlıkta ise TBK m.136 farklı ve daha sınırlı bir sonuç doğurur. Uygulamada sık görülen hata, beklenmedik olayın hangi tarafın çevresinden kaynaklandığını saptamadan doğrudan tazminata yönelmektir; önce olayın işsahibi alanında olduğu, ardından kusurun bulunup bulunmadığı ayrı ayrı ortaya konmalıdır.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 485. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 370 inci maddesini karşılamaktadır.
Tasarının iki fıkradan oluşan 485 inci maddesinde, işsahibi yüzünden ifanın imkansızlaşmasının sonuçları düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 370 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan “IV. İş sahibinin yüzünden hizmetin ifası mümkün olmaması” şeklindeki ibare, Tasarıda “IV. İşsahibi yüzünden ifanın imkansızlaşması” şeklinde düzeltilmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 370 inci maddesinin birinci fıkrasında kullanılan “Taahhüt olunan şeyin yapılması iş sahibi nezdinde zuhur eden bir kaza yüzünden mümkün olamıyorsa” şeklindeki ibare, Tasarıda “Eserin tamamlanması işsahibi ile ilgili beklenmedik olay dolayısıyla imkansızlaşırsa” şeklinde; “müteahhit yaptığı işin kıymetini ve bu kıymette dahil olmayan masrafını alır.” şeklindeki ibare ise, Tasarıda “yüklenici, yaptığı işin değerini ve bu değere girmeyen giderlerini isteyebilir.” şeklinde düzeltilmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 370 inci maddesinin ikinci fıkrasında kullanılan “Bu hususta iş sahibinin taksiri varsa” şeklindeki ibare, Tasarıda “İfa imkansızlığının ortaya çıkmasında işsahibi kusurluysa,” şeklinde düzeltilmiştir.
Metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.