TBK Madde 478 - Eserde ayıp: e. Zamanaşımı

Davacı, davalı diş hekimince 28.07.2010 tarihinde üst çenesinde başlatılan implant tedavisi sonrasında 13.04.2011 tarihinde protez işleminin yapıldığını, süren ağrılar üzerine 11.07.2011 tarihinde Diş Hekimleri Odasına başvurduğunu ve 05.08.2011 tarihli raporda işlemin hatalı olduğunun belirtildiğini, toplam 35.500,00 TL ödediğini, kemik kaybı ve yüzünde çökme oluştuğunu ileri sürerek 27.12.2022 tarihinde şimdilik 1.000,00 TL maddi ve 100.000,00 TL manevi tazminat istemiştir. İlk derece mahkemesi ilişkiyi eser sözleşmesi sayıp davayı zamanaşımından reddetmiş, bölge adliye mahkemesi istinafı esastan reddetmiştir. Daire, sözleşmenin 01.07.2012 öncesine ait olması nedeniyle 6101 sayılı Kanun'un 1 ve 5 inci maddeleri uyarınca 818 sayılı Kanun'un uygulanacağını, taşınmaz yapı dışındaki eserde TBK'daki iki yıllık sürenin 01.07.2014 tarihinde, ağır kusur yönünden on yıllık sürenin ise 13.04.2021 tarihinde dolduğunu belirterek sonucu doğru olan kararı gerekçesi değiştirilerek onamıştır.

Davacı, davalı ile 15.10.2020 tarihinde 10 adet maske üretim makinesinin satışı, kurulumu ve çalışır halde teslimi için eser sözleşmesi imzalamış; sözleşmeye göre en geç 22.10.2020 tarihinde teslim edilmesi gereken makineler 04.12.2020 tarihinde teslim edilmiş, delil tespiti dosyasıyla ayıplı oldukları saptanmıştır. Davacı şimdilik 25.000 USD bedel indirimi ile 100.000 TL cezai şart ve 100.000 TL kazanç kaybı istemiştir. İlk derece mahkemesi makinelerin gizli ayıplı olduğunu kabul ederek dava dilekçesindeki tazminat taleplerinin kabulüne, 26.05.2023 tarihli ıslah dilekçesiyle artırılan kısmının ise zamanaşımı nedeniyle reddine karar vermiş; Bölge Adliye Mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Daire, bedel indirimi isteminin TBK m.478'deki iki yıllık süreye tabi olduğunu, cezai şart ve kazanç kaybı için TBK m.147/6 uyarınca beş yıllık sürenin uygulanacağını ve bu sürenin ıslah tarihinde dolmadığını belirterek ilk derece kararını bozmuştur.

Davacı, üyesi olduğu davalı yapı kooperatifinin tamamlayıp teslim ettiği konutun duvarlarında çatlaklar, parkelerinde kırılmalar oluştuğunu, yaptırdığı delil tespitinde binanın temeline güçlendirme gerektiğinin saptandığını ileri sürerek 40.000,00 TL temel güçlendirme masrafı ile boya, sıva ve onarım giderlerinin tahsilini istemiştir. Davalı kooperatif, 2005 yılında ferdileşmeyle ortaklarına oturma ruhsatı ve müstakil tapularını verdiğini, inşaatı dava dışı yüklenici şirketlerin yaptığını, davanın zamanaşımına uğradığını savunmuştur. Yerel mahkeme, uyuşmazlığın kooperatif üyelik ilişkisinden doğduğunu, taşınmazın 2004 yılında teslim alındığını ve beş yıllık sürenin dolduğunu belirterek davayı zamanaşımından reddetmiştir. Özel Daire, yüklenicinin ağır kusuruna dayalı gizli ayıpta yirmi yıllık süre işleyeceği gerekçesiyle bozmuş, mahkeme direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu, taraflar arasında eser sözleşmesi ilişkisi bulunmadığını belirterek direnme kararını oy çokluğuyla onamıştır.

Davacı iş sahibi, davalı yükleniciyle 22.05.2018 tarihinde bir kolejin konferans salonuna 845 adet koltuk yapılması için sözleşme imzalamış, koltuklar imal edilip 2018 yılında tutanakla teslim edilmişti. Davacı, koltukların açılır kapanır mekanizmalarının kırıldığını, sorunun ilk yapımdan gelen gizli ayıptan kaynaklandığını ileri sürerek 10.10.2022 tarihinde açtığı davada şimdilik 10.000,00 TL tazminat istedi. Davalı, taşınır nitelikteki eserde iki yıllık zamanaşımının dolduğunu savunarak zamanaşımı definde bulundu. İlk Derece Mahkemesi, koltukların taşınır olduğunu, davanın teslimden itibaren iki yıl içinde açılmadığını, yüklenicinin ağır kusuru ile zamanaşımını kesen veya durduran sebeplerin ispatlanamadığını belirterek davayı zamanaşımından reddetti; Bölge Adliye Mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetti. Daire, TBK 478 uyarınca yapılan bu değerlendirmede isabetsizlik görmeyerek kararı oy çokluğuyla onadı.

Davacı arsa sahibi, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesiyle kendisine 2009 yılı Haziran ayına kadar teslim edilmesi kararlaştırılan 7 daire ve 1 dükkandan dükkanın hiç teslim edilmediğini ileri sürerek 13.02.2018 tarihinde dükkanın aynen teslimi ya da rayiç bedeli, kira kaybı ve cezai şart istemiyle dava açmış, taleplerini 02.09.2021 tarihli ıslahla artırmıştır. İlk derece mahkemesi 240.000,00 TL dükkan bedeli ile 271.000,00 TL cezai şarta hükmetmiş; Bölge Adliye Mahkemesi ise sözleşmedeki cezayı seçimlik ceza sayarak aynen ifayı seçen arsa sahibinin ceza isteyemeyeceğini belirtmiş, cezai şart talebini reddedip 101.500,00 TL gecikme tazminatına hükmetmiştir. Daire, seçimlik ceza değerlendirmesini yerinde bulmuş; ancak gecikme tazminatında sürenin teslim tarihinden değil teslim edilmesi gereken tarihten işlediğini, dava ve ıslah tarihlerinden geriye doğru beş yıllık sürenin aşıldığını, 35.697,00 TL'lik kısmın zamanaşımına uğradığını belirterek hükmü davalı yararına bozmuştur.