Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 446 Rekabet yasağı: Aykırı davranışların sonuçları
TBK 446, rekabet yasağına aykırı davranan işçi, bunun sonucu olarak işverenin uğradığı bütün zararları gidermekle yükümlüdür; aykırılık bir ceza koşuluna bağlanmışsa ve sözleşmede aksine hüküm yoksa, işçi öngörülen miktarı ödeyerek rekabet yasağına ilişkin borcundan kurtulabilir, ancak bu miktarı aşan zararı da gidermek zorundadır. İşveren, ceza koşulu ve doğabilecek ek zararların ödenmesi dışında, sözleşmede yazılı olarak açıkça saklı tutması koşuluyla, kendisinin ihlal veya tehdit edilen menfaatlerinin önemi ile işçinin davranışı haklı gösteriyorsa, yasağa aykırı davranışa son verilmesini de isteyebilir.
Resmi Metin
Aykırı davranışların sonuçları
Madde 446- (1) Rekabet yasağına aykırı davranan işçi, bunun sonucu olarak işverenin uğradığı bütün zararları gidermekle yükümlüdür.
(2) Yasağa aykırı davranış bir ceza koşuluna bağlanmışsa ve sözleşmede aksine bir hüküm de yoksa, işçi öngörülen miktarı ödeyerek rekabet yasağına ilişkin borcundan kurtulabilir; ancak, işçi bu miktarı aşan zararı gidermek zorundadır.
(3) İşveren, ceza koşulu ve doğabilecek ek zararlarının ödenmesi dışında, sözleşmede yazılı olarak açıkça saklı tutması koşuluyla, kendisinin ihlal veya tehdit edilen menfaatlerinin önemi ile işçinin davranışı haklı gösteriyorsa, yasağa aykırı davranışa son verilmesini de isteyebilir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu kural, TBK m.444 koşullarını taşıyan ve TBK m.445 ile en çok iki yıl sınırlanan sözleşme sonrası rekabet yasağının ihlalinde işverenin yaptırımlarını kademelendirir. İlk halkada işçi, ispatlanan bütün zararı giderir. Sözleşmede ceza koşulu varsa ve aksi kararlaştırılmamışsa işçi cezayı ödeyip yasaktan kurtulabilir; ancak cezayı aşan zarar ispatlanırsa bu farkı da öder. Yasağa aykırı davranışın fiilen durdurulması (aynen ifa) otomatik değildir: yalnız sözleşmede yazılı ve açıkça saklı tutulmuşsa, işverenin menfaatinin önemi ile işçinin davranışı bunu haklı kılıyorsa istenebilir. Pratikte sık görülen hata, cezanın her koşulda kurtardığını ya da durdurmanın her durumda istenebildiğini varsaymaktır. Bu yasak İş Kanunu’nda değil TBK’da düzenlenir; hizmet süresince sadakatten doğan rekabet yasağı ise TBK m.396 kapsamındadır, karıştırılmamalıdır. Yasağın işverenin gerçek yararı kalmadığında veya haksız fesihte sona ermesi için TBK m.447’ye bakılır.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 446. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 351 inci maddesini karşılamaktadır.
Tasarının üç fıkradan oluşan 445 inci maddesinde, rekabet yasağına aykırı davranışların sonuçları düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 351 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan “IV. Muhalefetin hükümleri” şeklindeki ibare, Tasarıda, “3. Aykırı davranışların sonuçları” şekline dönüştürülmüştür.
Maddenin birinci fıkrasında, rekabet yasağına aykırı davranan işçinin, bunun sonucu olarak işverenin uğradığı bütün zararları gidermekle yükümlü olduğu belirtilmiştir.
Maddenin ikinci fıkrasında, yasağa aykırı davranışın bir ceza koşuluna bağlanması ve sözleşmede aksine bir hükmün bulunmaması durumunda, işçinin kararlaştırılan miktarı ödeyerek, rekabet yasağına ilişkin borcundan kurtulabileceği; ancak, işçinin bu miktarı aşan zararı giderme yükümlülüğünün varlığını sürdüreceği ifade edilmiştir.
Maddenin son fıkrasında ise, işverenin, ceza koşulu ve doğabilecek ek zararlarının ödenmesi dışında, sözleşmede yazılı olarak açıkça saklı tutması koşuluyla, kendisinin ihlal veya tehdit edilen menfaatlerinin önemi ile işçinin davranışının haklı göstermesi durumunda, yasağa aykırı davranışa son verilmesini de isteyebileceği öngörülmüştür. Buna göre, işverenin, rekabet yasağına aykırı davranışa son verilmesini isteyebilmesi için, belirtilen koşulların birlikte gerçekleşmesi gerekir.
Maddenin düzenlenmesinde, kaynak İsviçre Borçlar Kanununun 340b maddesi göz önünde tutulmuştur.
Metninde yapılan düzeltme ve arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre hüküm değişikliği yoktur.