TBK Madde 447 Rekabet yasağı: Sona ermesi

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TBK 447, rekabet yasağı, işverenin bu yasağın sürdürülmesinde gerçek bir yararının olmadığı belirlenmişse sona erer; ayrıca sözleşme haklı bir sebep olmaksızın işveren tarafından ya da işverene yüklenebilen bir nedenle işçi tarafından feshedilirse de rekabet yasağı sona erer.

Resmi Metin

Sona ermesi

Madde 447- (1) Rekabet yasağı, işverenin bu yasağın sürdürülmesinde gerçek bir yararının olmadığı belirlenmişse sona erer.

(2) Sözleşme, haklı bir sebep olmaksızın işveren tarafından veya işverene yüklenebilen bir nedenle işçi tarafından feshedilirse, rekabet yasağı sona erer.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Sözleşme sonrası rekabet yasağı geçerli kurulmuş (TBK m.444) ve süresi dolmamış olsa da (TBK m.445 azami iki yıl), iki halde kendiliğinden düşer. Birincisi, işverenin yasağın sürdürülmesinde gerçek bir yararının kalmadığı belirlenirse; örneğin işletmenin faaliyeti sona ermiş ya da korunan müşteri çevresi anlamını yitirmiştir. İkincisi, sözleşme işveren tarafından haklı sebep olmaksızın feshedilir yahut işçi işverene yüklenebilen bir nedenle haklı feshederse; yani ilişkinin bitmesindeki kusur işverendeyse işçi yasakla bağlı tutulamaz, aykırılığa bağlı ceza koşulu da (TBK m.446) istenemez. Pratikte önce yasağın geçerli doğup doğmadığı, ardından TBK m.447 sona erme sebeplerinin gerçekleşip gerçekleşmediği ayrı değerlendirilir. Sık karşılaşılan hata, bu kuralı hizmet ilişkisi sürerken geçerli sadakat ve rekabet yasağıyla (TBK m.396) karıştırmaktır; oysa TBK m.447 yalnızca sözleşme sonrası yasağa ilişkindir. Yasağın hâlâ ayakta olduğunu ispat yükü bunu ileri süren işverendedir.

Gerekçe

Türk Borçlar Kanunu’nun 447. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:

818 sayılı Borçlar Kanununun 352 nci maddesini karşılamaktadır.

Tasarının iki fıkradan oluşan 446 ncı maddesinde, rekabet yasağının sona ermesi düzenlenmektedir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 352 nci maddesinin kenar başlığında kullanılan “V. Memnuiyetin nihayeti” şeklindeki ibare, Tasarıda, “4. Sona ermesi” şekline dönüştürülmüştür.

Metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre hüküm değişikliği yoktur.

İlgili Yargıtay Kararları - TBK m.447 uygulaması

Aşağıdaki ilkeler, ilgili kararlardan derlenmiştir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2023/5128 K. 2024/6889 Onama

Rekabet yasağı, hizmet sözleşmesi haklı bir sebep olmaksızın işveren tarafından ya da işverene yüklenebilen bir nedenle işçi tarafından feshedildiğinde sona erer; sözleşmeyi bu şekilde haklı olarak fesheden işçiye karşı rekabet yasağına dayanılarak cezai şart veya tazminat istenemez.

Detaylı özeti gör

Davacı ağız ve diş sağlığı şirketi, Kayseri şubesinde 14.10.2015 ile 30.11.2020 tarihleri arasında diş hekimi olarak çalışan davalının işten ayrıldıktan sonra bir başka çalışanla birlikte şirket kurup şubesine 160 metre uzaklıkta poliklinik açtığını, böylece iş sözleşmesindeki rekabet yasağını ihlal ettiğini ileri sürerek 50.000 TL maddi ve 10.000 TL manevi tazminat istemiştir. Davalı, sigorta primlerinin eksik ödenmesi nedeniyle iş sözleşmesini haklı sebeple kendisinin feshettiğini savunmuştur. İlk Derece Mahkemesi, davalının feshinin haklı olduğunu, rekabet yasağını ve cezai şartı düzenleyen hükümlerin genel işlem koşulu olarak yazılmamış sayılması gerektiğini belirterek davayı reddetmiş; Bölge Adliye Mahkemesi hekimlik mesleğine ve hasta haklarına ilişkin düzenlemeleri de gözeterek istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Daire, sözleşmenin davalı yanca haklı olarak feshedilmiş olması karşısında kararı onamıştır.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları - TBK m.447 uygulaması

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları. Aşağıdaki ilkeler ilgili kararlardan derlenmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 9. Hukuk Dairesi E. 2021/612 K. 2024/111 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Rekabet yasağına aykırılık nedeniyle cezai şart istenen davada daire, sözleşmedeki cezai şart hükmünü TBK m.444, 445, 446 ve 447'ye uygun bulmuş; eş durumu nedeniyle istifa eden işçinin aynı alanda çalışmaya başlamasını yasağın ihlali sayarak istinaf başvurularını esastan reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: İş sözleşmesindeki rekabet yasağına aykırılık nedeniyle işverence ceza koşulu alacağı istenmiş; ilk derece mahkemesi takdiri indirim yaparak davayı kısmen kabul etmiştir. Daire, rekabet yasağı içeren hizmet sözleşmesinin aynı zamanda sözleşme sonrası için rekabet etmeme sözleşmesi sayılacağını, bu nedenle yalnız işçi aleyhine konulan ceza koşulunu geçersiz kılan hükmün burada uygulanmayacağını belirtmiştir. Satış destek personeli olan işçinin edindiği bilgileri üçüncü kişilere aktarma ihtimalini ceza koşulunun uygulanması için yeterli gören daire, aşırı ceza koşulunda yapılan takdiri indirimi ve buna bağlı vekalet ücreti uygulamasını da yerinde bularak her iki tarafın istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 9. Hukuk Dairesi E. 2020/1233 K. 2023/145 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Rekabet yasağı sözleşmesine dayalı cezai şart isteminde ilk derece mahkemesi, rekabet yasağının sona ermesinin TBK m.447'de düzenlendiğini ve iş akdinin sona erme nedenine dair belge bulunmadığını belirtmiş; daire, ihlalin ve zararın ispatlanamadığı sonucuna varmıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı sağlık kurumu, bünyesinde doktor olarak çalışmış davalı ile imzaladığı rekabet yasağı sözleşmesine aykırılık nedeniyle cezai şart alacağı için başlattığı takibe vaki itirazın iptalini istemiştir. İlk derece mahkemesi, haksız rekabet oluşturan fiillerin ve davacının önemli zararının ispatlanamadığı gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Daire, tanık beyanlarından eski hastaların doktora kendi imkanlarıyla ulaşıp tedavilerine onunla devam ettiklerinin anlaşıldığını, hasta bilgilerinin çıkar sağlamak amacıyla kullanıldığının ispat edilemediğini belirterek ret kararını yerinde bulmuş; ancak harçtan muaf olan davacı kurumdan harç alınmasını hatalı görerek istinaf başvurusunun kabulü ile kararı kaldırmış ve yeniden hüküm kurarak davayı yine reddetmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!