TBK Madde 405 - Ücret ödeme borcu: e. İkramiye

Davacı, davalı işyerinde 06.12.2012 ile 03.10.2013 tarihleri arasında mimar olarak çalıştığını, son brüt ücretinin 5.500,00 TL olduğunu, maaşında düzenleme yapılmaması ve ek ödeme verilmemesi üzerine iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini ileri sürerek fazla mesai, genel tatil, hafta tatili ve ikramiye alacaklarını istemiştir. Davalı, düşük performansı ve işyerindeki uyumsuzluğu sebebiyle zaten çıkarılmak üzereyken davacının kendisinin işi bıraktığını savunmuştur. Yerel mahkeme davayı kısmen kabul etmiş, ikramiye talebini reddetmiştir. Daire, çalışma şartları ve ücret konusunda işverenin taahhüdünü içeren 11.06.2012 tarihli Personel Teklifi başlıklı belge gereğince davacıya ikramiye ödeneceğini, dosyaya sunulan performans değerlendirmesinin yalnızca altı günlük süreye ilişkin bulunduğunu ve objektif kriterlere dayandığının kanıtlanamadığını belirterek ikramiye talebinin reddini hatalı bulmuş ve kararı bozmuştur.

Davacı, davalı işyerinde mağaza müdürü olarak çalıştığını ve sözleşmesinin haksız feshedildiğini belirterek kıdem ve ihbar tazminatı, prim, ikramiye ve fazla çalışma alacakları ile hakkında yapılan suç duyurusu takipsizlikle sonuçlandığından manevi tazminat istemiştir. Mahkeme, kıdem ve ihbar tazminatı, ikramiye ve fazla çalışma yönünden davayı kısmen kabul etmiş, prim ve manevi tazminat istemini reddetmiştir. Daire, ikramiyenin 4857 sayılı Kanun'da ayrıca sayılmasa da 6098 sayılı Kanun'un 405. maddesi uyarınca karşılıklı anlaşma, çalışma koşulları ya da işverenin tek taraflı taahhüdüyle doğabileceğini, işyeri koşulu hâline gelen ikramiyenin tek taraflı kaldırılamayacağını açıklamış; ancak somut olayda dört ayda bir maaş ikramiye alındığı iddiası yazılı delille desteklenmeden soyut tanık beyanına dayanılarak hüküm kurulmasını ve fazla çalışma ile ikramiye alacağına doğrudan en yüksek banka mevduat faizi yürütülmesini hatalı bularak kararı bozmuştur.

Davacı, davalı kooperatifte 01.04.1988 ile 26.11.2009 tarihleri arasında çalıştığını, 2009 yılının bazı aylarına ait maaşının ödenmediğini, 2000 yılına kadar yılda üç kez ikramiye verildiği hâlde bu tarihten sonra ikramiye ödenmediğini ileri sürerek ücret ve ikramiye alacaklarının tahsilini istemiştir. Davalı kooperatif, ikramiye ödenmesine ilişkin bir karar bulunmadığını savunmuştur. Yerel mahkeme, 2000 yılından sonra ödeme yapılmadığını ve davacının bu uygulamaya karşı çıkmadığını, ikramiye ödenmemesinin iş şartı hâline geldiğini kabul ederek ikramiye alacağını reddetmiştir. Daire ise kooperatifin karar defterinde 03.11.2003 tarihinde ikinci ikramiyenin ödenmesine, 28.12.2004 tarihinde ise ekonomik kriz nedeniyle işçilerin alamadıkları ikramiyelerden birinin verilmesine karar verildiğini saptamış; uygulamanın kaldırılmasına dair bir karar ya da davacının yazılı muvafakati bulunmadığını belirterek hükmü bozmuştur.

Davacı, iş akdinin işveren tarafından haksız feshedildiği iddiasıyla kıdem ve ihbar tazminatı ile ikramiye dahil bir kısım işçilik alacaklarının ödetilmesini istemiş; davalı talepleri haksız sayarak davanın reddini savunmuştur. Mahkeme davanın kısmen kabulüne karar vermiştir. Daire, hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının hesaplamalara esas hizmet süresinin hangi delillere dayanılarak ve ne kadar süre olarak alındığının, ücretinin neye göre belirlendiğinin anlaşılamadığını, bu haliyle raporun denetime elverişli olmadığını saptamıştır. İkramiye yönünden ise davalı tarafça sunulan kıdem tazminatı hesap tablosuna ve tanık beyanlarına göre işyerinde ikramiye ödendiğinin sabit olduğunu, mahkemece işyeri kayıtları üzerinde inceleme yaptırılarak davacının ikramiye alacağı bulunup bulunmadığının belirlenmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulduğunu belirterek kararı bozmuştur.

Davacı, davalı işyerinde 06.08.2002-31.01.2009 tarihleri arasında çalıştığını, iş sözleşmesinin haksız feshedildiğini ve 2005 yılına kadar yılda üç kez ödenen ikramiyenin sonradan kesildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı ile hafta tatili, ulusal bayram genel tatil ve ikramiye alacaklarını istemiştir. Davalı, işyerinde ikramiye uygulaması bulunmadığını savunmuştur. Mahkeme davanın kısmen kabulüne karar vermiş, ikramiye alacağına hükmetmiş ve ikramiyeyi giydirilmiş ücret hesabına da katmıştır. Karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir. Daire, davacı tanıklarından birinin 2003-2005 yıllarında yılda üç ikramiye uygulaması bulunduğunu ancak sonradan kaldırıldığını, diğerinin ise 2004 yılından itibaren ikramiye verilmediğini beyan ettiğini, bu beyanların birbiriyle tam örtüşmediğini ve uygulamanın somut delillerle kanıtlanmadığını belirterek kararı bozmuştur.