Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 215 Zapttan sorumluluk: a. Davanın bildirimi
TBK 215, satılanın elinden alınması (zapt) tehlikesiyle karşılaşan alıcı kendisine açılan davayı satıcıya bildirince satıcıyı, durumun gereğine ve yargılama usulüne göre ya alıcının yanında davaya katılmak ya da alıcı yerine geçip üçüncü kişiye karşı davayı takip edip savunmakla yükümlü kılar. Bildirim, katılmaya ve savunmaya elverişli bir zamanda yapılmışsa alıcı aleyhine verilen hüküm, onun ağır kusuruyla verildiği ispatlanmadıkça satıcı için de sonuç doğurur; dava alıcıya yüklenemeyen bir sebeple satıcıya bildirilmemişse satıcı, zamanında bildirilseydi daha elverişli bir hüküm elde edilebileceğini ispatladığı ölçüde sorumluluktan kurtulur.
Resmi Metin
a. Davanın bildirimi
Madde 215- (1) Satılanın elinden alınması tehlikesi ile karşılaşan alıcı, kendisine karşı açılan davayı satıcıya bildirdiği zaman satıcı, durumun gereğine göre ve yargılama usulü uyarınca ya alıcının yanında davaya katılmak ya da alıcı yerine geçerek üçüncü kişiye karşı davayı takip etmek ve savunmak zorundadır.
(2) Bildirme, davaya katılmaya ve savunmaya elverişli bir zamanda yapılmışsa, alıcının aleyhinde verilen hüküm, onun ağır kusuru yüzünden verildiği ispat edilmedikçe, satıcı için de sonuç doğurur.
(3) Dava, kendisine yüklenilemeyen sebeplerden dolayı satıcıya bildirilmemişse satıcı, zamanında bildirilmiş olsaydı daha elverişli bir hüküm elde edilebileceğini ispatladığı ölçüde sorumluluktan kurtulur.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Zapttan sorumlulukta usulün kilit maddesidir: satılanın elinden alınması tehlikesiyle karşılaşan alıcı, üçüncü kişinin açtığı davayı satıcıya ihbar etmelidir; uygulamada bu, HMK davanın ihbarı hükümleriyle (HMK m.61 vd.) birlikte işletilir. İhbar, davaya katılmaya ve savunmaya elverişli bir zamanda yapılmışsa alıcı aleyhine çıkan hüküm satıcı için de sonuç doğurur; satıcı ancak hükmün alıcının ağır kusuru yüzünden verildiğini ispatlarsa kurtulur ve bu ispat yükü satıcıdadır. Sık yapılan hata, alıcının davayı satıcıya haber vermeden tek başına yürütüp kaybetmesi ve sonradan rücuda savunmasız kalmasıdır; dava, alıcıya yüklenilemeyen bir sebeple satıcıya bildirilmemişse satıcı, zamanında bildirilseydi daha elverişli bir hüküm alınabileceğini ispatladığı ölçüde sorumluluktan kurtulur. İhbarı yazılı ve tebliğ belgeli yapın; zaptın maddi sonuçları için TBK m.214 ve TBK m.216 ile birlikte değerlendirin.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 215. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 190 ıncı maddesini karşılamaktadır.
Tasarının üç fıkradan oluşan 214 üncü maddesinde, üçüncü kişinin satılan üzerinde üstün hak ileri sürerek, alıcıya karşı dava açması durumunda, bu davanın alıcı tarafından satıcıya bildirilmesi ve verilecek kararın satıcı bakımından da ortaya çıkan etkisi düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 190 ıncı maddesinin kenar başlığında kullanılan “2. Usulü muhakeme / a. Davayı ihbar” şeklindeki ibare, Tasarıda “2. Yargılama usulü / a. Davanın bildirimi” şeklinde değiştirilmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 190 ıncı maddesinin ikinci fıkrasında kullanılan “alıcının hilesi veya ağır bir hatası eseri” şeklindeki ibare, Tasarının 214 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, kastın aldatmayı da içerdiği göz önünde tutularak, “onun ağır kusuru yüzünden” şekline dönüştürülmüştür.
Metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.