Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 212 Satıcının temerrüdü: a. Kural ve ayrık durum
TBK 212, satıcının temerrüdü hâlinde borçlunun temerrüdüne ilişkin genel hükümler uygulanır; zilyetliğin devri için belirli süre konulmuş ticari satışlarda satıcı temerrüde düşerse, alıcının devir isteminden vazgeçerek borcun ifa edilmemesinden doğan zararının giderilmesini istediği kabul edilir. Alıcı satılanın devrini isteme niyetindeyse, belirlenen sürenin bitiminde bunu satıcıya hemen bildirmek zorundadır.
Resmi Metin
a. Kural ve ayrık durum
Madde 212- (1) Satıcının temerrüdü hâlinde, borçlunun temerrüdüne ilişkin genel hükümler uygulanır.
(2) Zilyetliğin devri için belirli bir süre konulmuş olan ticari satışlarda, satıcı temerrüde düşerse alıcının, devir isteminden vazgeçerek borcun ifa edilmemesinden doğan zararının giderilmesini istediği kabul edilir.
(3) Alıcı, satılanın devredilmesini isteme niyetinde ise, belirlenen sürenin bitiminde bunu satıcıya hemen bildirmek zorundadır.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Satıcının temerrüdünde önce genel temerrüt hükümleri (TBK m.117 vd.) devreye girer; karşılıklı borç yükleyen satışta alıcı, borçluya ek süre verdikten sonra TBK m.125 seçimlik haklarına (aynen ifa artı gecikme tazminatı, ifadan vazgeçip müspet zararın giderilmesi ya da sözleşmeden dönme) başvurabilir. Belirli vadeli borçta ihtara gerek olmadan temerrüt oluşur (TBK m.117/2); kesin vadeli işlemde ise ayrıca ek süre vermeye de gerek kalmaz (TBK m.124). Maddenin ayrık kuralı ticari satışa özgüdür: zilyetliğin devri için belirli süre konulmuş ticari satışta satıcı temerrüde düşerse, alıcının aynen devirden vazgeçip zararının giderilmesini istediği karine olarak kabul edilir. Alıcı yine de aynen devri talep ediyorsa, sürenin bitiminde bunu satıcıya hemen bildirmek zorundadır; bu külfet kaçırılırsa aynen ifa talebi düşer, uygulamada en sık yapılan hata budur. Temerrüt şartlarının gerçekleştiğinin ispatı alacaklı alıcıdadır. Satış bir tüketici işlemiyse TKHK (6502) öncelikli uygulanır.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 212. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 187 nci maddesini karşılamaktadır.
Tasarının üç fıkradan oluşan 211 inci maddesinde, satıcının temerrüdüne uygulanacak hükümler ve bu durumda alıcının hakları düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 187 nci maddesinin kenar başlığında kullanılan “3. Satıcının temerrüdü / a. Ticari alım satımlar” şeklindeki ibare, Tasarıda “3. Satıcının temerrüdü / a. Kural ve ayrık durum” şeklinde değiştirilmiştir.
Maddenin ilk fıkrasında, 818 sayılı Borçlar Kanunundan farklı olarak, adi satışta satıcının temerrüdü halinde, borçlunun temerrüdüne ilişkin genel hükümlerin uygulanacağı öngörülmektedir. Bu nedenle, 818 sayılı Borçlar Kanununun 187 nci maddesi iki fıkradan, Tasarının söz konusu maddesi ise üç fıkradan oluşmaktadır.
Sistematik yapısı ile metninde yapılan düzeltme ve arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.