Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 205 Sözleşmenin devri
TBK 205, sözleşmenin devri; devralan ile devreden ve sözleşmede kalan taraf arasında yapılan, devredenin taraf olma sıfatıyla birlikte sözleşmeden doğan bütün hak ve borçlarını devralana geçiren bir anlaşmadır. Devralan ile devreden arasında yapılıp sözleşmede kalan tarafça önceden verilen izne dayanan veya sonradan onaylanan anlaşma da sözleşmenin devri hükümlerine tabidir; devrin geçerliliği devredilen sözleşmenin şekline bağlı olup kanundan doğan halefiyet hâlleri ile diğer özel hükümler saklıdır.
Resmi Metin
Sözleşmenin devri
Madde 205- (1) Sözleşmenin devri, sözleşmeyi devralan ile devreden ve sözleşmede kalan taraf arasında yapılan ve devredenin bu sözleşmeden doğan taraf olma sıfatı ile birlikte bütün hak ve borçlarını devralana geçiren bir anlaşmadır.
(2) Sözleşmeyi devralan ile devreden arasında yapılan ve sözleşmede kalan diğer tarafça önceden verilen izne dayanan veya sonradan onaylanan anlaşma da, sözleşmenin devri hükümlerine tabidir.
(3) Sözleşmenin devrinin geçerliliği, devredilen sözleşmenin şekline bağlıdır.
(4) Kanundan doğan halefiyet hâlleri ile diğer özel hükümler saklıdır.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu madde, bir sözleşme ilişkisinin bütünüyle el değiştirmesini düzenler: devredenin yalnız alacağı ya da yalnız borcu değil, taraf olma sıfatıyla birlikte bütün hak ve borçları devralana geçer. Bu yönüyle yalnızca alacağı geçiren temlikten (TBK m.183 vd.) ve yalnızca borcu aktaran borcun üstlenilmesinden (TBK m.195-196) ayrılır; ikisini ayrı ayrı yapmak, sözleşmeyi kurma, fesih ya da dönme gibi yenilik doğuran hakları devretmez. Sık yapılan hata, sözleşmede kalan tarafın rızasını atlamaktır: devir ya üçlü bir anlaşmayla ya da kalan tarafın önceden verdiği izin veya sonradan verdiği onayla geçerli olur; onay yoksa devir o tarafı bağlamaz. Ayrıca geçerlilik devredilen sözleşmenin şekline bağlıdır; taşınmaz satış vaadi gibi resmî şekle tabi bir sözleşmenin devri de resmî şekil ister. Kanundan doğan halefiyet hâlleri (örneğin TBK m.310 kiralananın el değiştirmesi) ile kira ilişkisinin devri (TBK m.323) gibi özel hükümler saklıdır; somut ilişkide önce bu özel düzenlemeye bakılmalıdır.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 205. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununda yer verilmeyen, “A. Sözleşmenin devri” kenar başlıklı yeni bir maddedir.
Tasarının dört fıkradan oluşan 204 üncü maddesinde, sözleşmenin devri düzenlenmektedir.
Bu sözleşmeyle, devir konusu sözleşmeden doğan bütün haklar ve borçlar bir üçüncü kişiye devredilmektedir.
Maddenin birinci fıkrasında, sözleşmenin devri, sözleşmeyi devralan ile devreden ve sözleşmede kalan taraf arasında yapılan ve devredenin bu sözleşmeden doğan taraf olma sıfatı ile birlikte bütün hak ve borçlarını devralana geçiren bir anlaşma olarak tanımlanmaktadır.
Maddenin ikinci fıkrasında, sözleşmeyi devralan ile devreden arasında yapılan ve sözleşmede kalan diğer tarafça önceden verilen izne dayanan veya sonradan onaylanan anlaşma ile de sözleşmenin devrinin gerçekleşebileceği belirtilmektedir.
Maddenin üçüncü fıkrasında, sözleşmenin devrinin geçerliliğinin, devredilen sözleşmenin şekline bağlı olduğu ifade edilmektedir. Alacağın devrinde adi yazılı şeklin yeterli olmasına ve borcun dış üstlenilmesinde ise, her hangi bir geçerlilik şekli aranmamasına karşılık, sözleşmenin devri, sözleşmenin tarafı olma hukuki konumunun bir bütün olarak devir konusu yapıldığı göz önünde tutularak, devir konusu sözleşmeyle aynı geçerlilik şekline bağlı tutulmuştur.
Maddenin son fıkrasında ise, kanundan doğan halefiyet halleri ile diğer özel hükümlerin saklı olduğu belirtilmiştir.