İçeriğe geç
0534 910 97 43 WhatsApp Adana / Seyhan [email protected]
Online Ödeme TREN Giriş Yap
Hemen Avukata Danışın

İİK Madde 82 Haczi caiz olmıyan mallar ve haklar

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 31.10.2026

Özet 4 fıkra · ~3 dk okuma

İİK m.82, haczolunamayacak şeyleri bentler halinde sayar. 2, 4, 5, 7 ve 12 numaralı bentlerdeki istisna, borcun bu eşya bedelinden doğmaması haline münhasırdır. (2), (4), (7) ve (12) numaralı bentlerdeki malların kıymetinin fazla olması durumunda bedelinden haline münasip bir kısmı borçluya bırakılmak üzere haczedilerek satılır. İcra memuru, haczin caiz olup olmadığını değerlendirir.

Yürürlükte Değişiklik var Son değişiklik: · 6352 s.K. m.16
İçindekiler

Sayfa içeriğiİİK Madde 82 - Haczi caiz olmıyan mallar ve haklar

Resmi Metin

Haczi caiz olmıyan mallar ve haklar

Madde 82- (1) Aşağıdaki şeyler haczolunamaz:

  1. 1. Devlet malları ile mahsus kanunlarında haczi caiz olmadığı gösterilen mallar,
  2. 2. Ekonomik faaliyeti, sermayesinden ziyade bedenî çalışmasına dayanan borçlunun mesleğini sürdürebilmesi için gerekli olan her türlü eşya,

    Değişiklik: · 6352 s.K. m.16

  3. 3. Para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika veya süs eşyası gibi kıymetli şeyler hariç olmak üzere, borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireylerine ait kişisel eşya ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyası,

    Değişiklik: · 6352 s.K. m.16

  4. 4. Borçlu çiftçi ise kendisinin ve ailesinin geçimi için zaruri olan arazi ve çift hayvanları ve nakil vasıtaları ve diğer eklenti ve ziraat aletleri; değilse, sanat ve mesleki için lüzumlu olan alat ve edevat ve kitapları ve arabacı, kayıkçı, hamal gibi küçük nakliye erbabının geçimlerini temin eden nakil vasıtaları,
  5. 5. Borçlu ve ailesinin idareleri için lüzumlu ise borçlunun tercih edeceği bir süt veren mandası veya ineği veyahut üç keçi veya koyunu ve bunların üç aylık yem ve yataklıkları,
  6. 6. Borçlunun ve ailesinin iki aylık yiyecek ve yakacakları ve borçlu çiftçi ise gelecek mahsül için lazım olan tohumluğu,
  7. 7. Borçlu bağ, bahçe veya meyva veya sebze yetiştiricisi ise kendisinin ve ailesinin geçimi için zaruri olan bağ bahçe ve bu sanat için lüzumlu bulunan alat ve edevat,

Geçimi hayvan yetiştirmeye münhasır olan borçlunun kendisi ve ailesinin maişetleri için zaruri olan miktarı ve bu hayvanların üç aylık yem ve yataklıkları,

  1. 8. Borçlar Kanununun 510 uncu maddesi mucibince haczolunmamak üzere tesis edilmiş olan kaydı hayatla iratlar,
  2. 9. Memleketin ordu ve zabıta hizmetlerinde malül olanlara bağlanan emeklilik maaşları ile bu hizmetlerden birinin ifası sebebiyle ailelerine bağlanan maaşlar ve ordunun hava ve denizaltı mensuplarına verilen uçuş ve dalış tazminat ve ikramiyeleri,

Askeri malüllerle, şehit yetimlerine verilen terfi zammı ve 1485 numaralı kanun hükmüne göre verilen inhisar beyiye hisseleri,

  1. 10. Bir muavenet sandığı veya cemiyeti tarafından hastalık, zaruret ve ölüm gibi hallerde bağlanan maaşlar,
  2. 11. Vücut veya sıhhat üzerine ika edilen zararlar için tazminat olarak mutazarrırın kendisine veya ailesine toptan veya irat şeklinde verilen veya verilmesi lazım gelen paralar,
  3. 12. Borçlunun haline münasip evi,

    Değişiklik: · 6352 s.K. m.16

  4. 13. Öğrenci bursları.

    Ek hüküm: · 6352 s.K. m.16

(2) Medeni Kanunun 807 nci maddesi hükmü saklıdır. 2, 4, 5, 7 ve 12 numaralı bendlerdeki istisna, borcun bu eşya bedelinden doğmaması haline munhasırdır.

(3) Birinci fıkranın (2), (4), (7) ve (12) numaralı bentlerinde sayılan malların kıymetinin fazla olması durumunda, bedelinden haline münasip bir kısmı, ihtiyacını karşılayabilmesi amacıyla borçluya bırakılmak üzere haczedilerek satılır.

Ek hüküm: · 6352 s.K. m.16

(4) İcra memuru, haczi talep edilen mal veya hakların haczinin caiz olup olmadığını değerlendirir ve talebin kabulüne veya reddine karar verir.

Ek hüküm: · 6352 s.K. m.16

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Değişiklik Bilgisi

Bu maddede mevcut doğrulanmış değişiklik(ler) aşağıda gösterilmektedir. Madde yürürlüktedir; güncel ve yürürlükteki tam metin yukarıdadır. Önceki sürüm yürürlükte olmadığından bu sayfada ayrıca verilmemiştir.

  1. Değişiklik madde tamamı 538 s.K. m.46
  2. Değişiklik 1. fıkra (2) numaralı bent 6352 s.K. m.16
  3. Değişiklik 1. fıkra (3) numaralı bent 6352 s.K. m.16
  4. Değişiklik 1. fıkra (12) numaralı bent 6352 s.K. m.16
  5. Ek 1. fıkra (13) numaralı bent 6352 s.K. m.16
  6. Ek fıkra 6352 s.K. m.16
  7. Ek fıkra 6352 s.K. m.16

Eski metnin tam karşılaştırması için mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.

Avukat Yorumu

“Evdeki eşya haczedilemez” genellemesi, maddenin kendi cümlesindeki hariç tutma ile sınırlanır. Koruma, borçlunun ve aynı çatı altında yaşayan aile bireylerinin kişisel eşyası ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyasını kapsar; buna karşılık para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika veya süs eşyası gibi kıymetli şeyler bu korumanın dışında bırakılmıştır. Bir şeyin evin içinde bulunuyor olması, onu tek başına haczedilmez kılmaz.

Bentlerin bir kısmında korumanın iki sınırı daha vardır; ev eşyasına ilişkin 3 numaralı bent bu sınırların kapsamında değildir. İlki borcun kaynağıdır: 2, 4, 5, 7 ve 12 numaralı bentlerdeki istisna, borcun bu eşya bedelinden doğmaması hâline münhasırdır; örneğin borç, borçlunun haline münasip evinin bedelinden doğmuşsa o ev bu istisnadan yararlanmaz. İkincisi değerdir: (2), (4), (7) ve (12) numaralı bentlerdeki malların kıymeti fazlaysa mal haczedilerek satılır ve bedelinden haline münasip bir kısmı, ihtiyacını karşılayabilmesi için borçluya bırakılır. Haczi istenen mal veya hakkın haczinin caiz olup olmadığını icra memuru değerlendirir ve talebin kabulüne veya reddine karar verir.

İlgili Yargıtay Kararları - İİK m.82 uygulaması

Seçilmiş Yargıtay içtihatları. Özetler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır.

Yargıtay · HGK E. 2022/592 K. 2022/1255 Bozma

İİK m.82 kapsamında bir mal veya hakkın haczedilebilmesi için tek başına ekonomik bir değer ifade etmesi ve bu değerin hukuksal dayanağının bulunması zorunludur. Maddî hukuka göre başkasına devri yasak olan mal, alacak ve haklar haczedilemez.

Detaylı özeti gör

Belediyeye ait dokuz araç hakkındaki haczedilmezlik şikâyetinde, mahkeme dört araç için keşif/bilirkişi ile fiilen kamu hizmetinde kullanılmadığı sonucuna varmış, beş araç için ise borçluya meşruhatlı ihtar tebliğ etmeden inceleme yapmadan şikâyeti reddetmiştir. HGK, hem araçların fiilen kamu hizmetinde kullanılıp kullanılmadığının araştırılması (İİK ve 5393 s.K. m.15) hem de meşruhatlı ihtar gerekliliği yönünden Özel Daire bozmasına uyulması gerektiğini belirtmiştir. Sonuç: Direnme kararı her iki uyuşmazlık yönünden de oy birliğiyle BOZULMUŞTUR.

Kararı incele →

Yargıtay · HGK E. 2018/672 K. 2022/588 Bozma

İİK m.82'de haczedilemeyecek mal ve haklar düzenlenmiştir; maddi hukuka göre başkasına devri yasak olan mal, alacak ve haklar ile özel kanunlarında haczedilemeyeceği yazılı olan mal, alacak ve haklar haczedilemez.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Belediyenin kamu hizmetine tahsisli taşınmazlarına ilişkin haczedilmezlik şikâyetinin süreye tabi olup olmadığı ve mahkemece esasının incelenmesi gerekip gerekmediği. Değerlendirme: Kamu düzenine ilişkin haczedilmezlik şikâyeti İİK m.16/2 uyarınca süresiz olup şikâyetin süreden reddi yerinde değildir; gerekçede maddî hukuka göre devri yasak münhasıran şahsa bağlı haklar (TMK m.23) gibi malların haczedilemeyeceği belirtilmiştir. Sonuç: Direnme kararının BOZULMASINA oy çokluğuyla karar verilmiştir.

Kararı incele →

Yargıtay · HGK E. 2018/670 K. 2022/148 Bozma

İİK m.82'de haczedilemeyecek mallar ve haklar düzenlenmiştir. Maddî hukuka göre başkasına devri yasak olan mal, alacak ve haklar, örneğin münhasıran şahsa bağlı haklar haczedilemez.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Haczin kaldırılmasına ilişkin icra mahkemesi kararı kesinleşmeden infaz edilebilir mi ve şartların değiştiği iddiasıyla araçlara yeniden haciz talebinin reddi memurluk işlemi mahkemece incelenmeli mi? Değerlendirme: İcra mahkemesi kararının icrası kesinleşmeye bağlı olmayıp temyiz infazı durdurmaz; haczedilebilirlik talep anına göre belirlenir, alacaklının fiilen kamu hizmetinde kullanımın sona erdiği iddiası İİK m.82/son uyarınca incelenmelidir. Sonuç: Direnme kararının BOZULMASINA oy birliğiyle karar verilmiştir.

Kararı incele →

Yargıtay · HGK E. 2017/1862 K. 2021/1530 Bozma

İİK m.82/1-1 uyarınca özel kanunlarında haczedilemeyeceği yazılı olan mal ve haklar haczedilemez. Bu haciz yasağı yalnız mallar bakımından değil, alacak ve haklar bakımından da geçerlidir.

Detaylı özeti gör

Haczedilmezlik şikâyetine konu, Defterdarlık emanet hesabından haciz nedeniyle icra dosyasına şikâyet tarihinden önce gönderilip alacaklıya ödenen belediye payı paranın iadesi istenmiştir. HGK, üçüncü kişinin haciz ihbarnamesi üzerine yatırdığı paranın alacaklıya ödenmesinin iradi ödeme sayılamayacağını, bunun haczedilmezlik şikâyetinin esasının incelenmesine engel olmadığını ve borçlunun iade talebinde hukukî yararı bulunduğunu belirterek direnme kararını bozmuştur. Sonuç: Direnme kararı Özel Daire bozma kararı doğrultusunda oy birliği ile BOZULMUŞTUR.

Kararı incele →

Yargıtay · HGK E. 2017/1868 K. 2021/1485 Bozma

Bu kararda madde yalnızca anılmıştır. Karar, kamu hizmeti yürüten bir idarenin abonelerinden olan alacakları üzerine konulan hacizlere karşı ileri sürülen haczedilemezlik şikâyetine ve takip dosyasının infazen kapanmasıyla şikâyetin konusuz kalıp kalmadığına ilişkindir. Şikâyetçinin dayandığı hükümler sıralanırken İİK m.82 bu çerçevede anılmıştır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Haczedilmezlik şikâyetinden sonra haczedilen banka hesabından icra dosyasına para gönderilip alacaklıya ödenmesi ve hacizlerin icra dairesince kaldırılması, şikâyetin esasının incelenmesine engel olur mu. Değerlendirme: Açıkça vazgeçilmeksizin borcun cebri icra tehdidi altında ödenmesi şikâyeti konusuz kılmaz; üçüncü kişi bankaca yatırılan para iradi ödeme sayılmaz, borçlunun esasın incelenmesinde hukuki yararı vardır. Sonuç: Direnme kararının BOZULMASINA oy birliğiyle karar verilmiştir.

Kararı incele →

Diğer kararlar (2)
Yargıtay · HGK E. 2017/2252 K. 2021/1377 Bozma

İİK m.82/1-1 yollamasıyla özel kanunlardaki haciz yasakları da uygulanır. 5393 sayılı Belediye Kanunu m.15/9 kapsamında belediyenin haczedilmezlik şikâyetinin kabul edilebilmesi için mahcuzların kamu hizmetinde fiilen kullanılması zorunludur.

Detaylı özeti gör

Belediyenin Ziraat Bankası hesaplarına konulan hacizlere karşı haczedilmezlik şikâyetidir. HGK, İİK m.82 ile 5393 sayılı Belediye Kanunu m.15/9 çerçevesinde, ...nolu hesap dışında kalan diğer hesaplar yönünden de paraların niteliğinin (vergi/resim/harç veya kamu hizmetine fiilen tahsis) ve havuz hesabı oluşup oluşmadığının araştırılması gerektiğini benimsemiştir. TMK m.23'e, devri yasak münhasıran şahsa bağlı hakların haczedilemeyeceğine örnek olarak tali atıf yapılmıştır. Sonuç: Direnme kararı, Özel Daire bozma kararındaki nedenlerle BOZULMUŞTUR.

Kararı incele →

Yargıtay · HGK E. 2017/335 K. 2020/897 Bozma

İİK m.82/4 uyarınca borçlunun sanat ve mesleği için lüzumlu olan alet ve edevatı haczedilemez. Bu haczedilmezlik, borçlunun mesleğini icra etme kabiliyetinin korunmaya değer görülmesine dayanır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Diş hekimi borçlunun muayenehanesinde haczedilen menkullerin İİK m.82/4 kapsamında mesleği için zorunlu alet-edevat sayılıp haczedilemeyeceği, faaliyetin meslek mi yoksa sermaye ağırlıklı teşebbüs mü olduğu. Değerlendirme: Borçlunun kişisel emeği sermayeye üstün olduğundan faaliyet meslektir; alınan bilirkişi raporu çelişkili ve denetime elverişsizdir, ilgili yönetmelik gözetilerek yeniden rapor alınmalıdır. Sonuç: Direnme kararının Özel Daire bozması yanında ilave nedenlerle bozulmasına oy birliğiyle karar verildi.

Kararı incele →

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları - İİK m.82 uygulaması

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları. Özetler ilgili kararlardan derlenmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 9. Hukuk Dairesi E. 2022/2773 K. 2026/646 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Bu kararda madde yalnızca anılmıştır. Karar, 5510 sayılı Kanun kapsamındaki gelir, aylık ve ödeneklerin borçlunun muvafakati ile haczedilip haczedilemeyeceği ve emekli aylığına bloke konulması uyuşmazlığına ilişkindir; İİK m.82, kararda aktarılan İİK m.83/a hükmünün metni içinde atıf olarak geçmiştir.

Detaylı özeti gör

Emekli maaşından kredi borcuna karşılık takas/mahsup yoluyla yapılan kesintilerin iadesi istenen davada, davacı imzaladığı kredi sözleşmesiyle emekli maaşı üzerinde takas, mahsup ve virman yetkisi vermiş ve uzun süre virman usulüyle tahsilata itiraz etmemiştir. Adana BAM, yasanın muvafakat yoluyla emekli aylığına bloke konulmasına imkân tanıdığını, dava açarak iradesinin değiştiğini gören bankanın kesintiye son verdiği gözetildiğinde kesintilerin iadesini istemenin hakkın kötüye kullanılması olduğunu belirterek ilk derece kararını kaldırmış ve davayı reddetmiştir. Davalının istinafı kabul, davacının istinafı esastan reddedilmiştir.

Kararı incele →

Adana BAM · İstinaf · 10. Hukuk Dairesi E. 2019/790 K. 2020/958 İstinaf Kabulü / Kaldırma

İİK m.82'ye eklenen son fıkra uyarınca icra memuru, haczi talep edilen mal veya hakların haczinin caiz olup olmadığını değerlendirerek talebin kabulüne veya reddine karar verir. Bu nedenle icra memurunun, malın bu madde uyarınca haczinin kabil olup olmadığını değerlendirerek haciz talebini yerine getirip getirmeme konusunda takdir yetkisi vardır.

Detaylı özeti gör

Alacaklı, borçlu şirketin ipotekli dairelerindeki ankastre setler ve duşakabinlerin ayrıca haczini talep etmiş, icra memuru bunların taşınmazın mütemmim cüzü olduğu gerekçesiyle talebi reddetmiş, ilk derece de şikayeti reddetmiştir. Adana BAM, icra memurunun yalnızca İİK 82 kapsamında haczin caiz olup olmadığını değerlendirme yetkisi bulunduğunu, malın İİK 83/c (mütemmim cüz/eklenti) kapsamında olup olmadığını takdir yetkisi olmadığını, bu hususun ancak haciz sonrası şikayet konusu yapılabileceğini belirtmiştir. İstinaf başvurusu kabul edilerek ilk derece kararı kaldırılmış ve şikayet kabul edilmiştir.

Kararı incele →

Adana BAM · İstinaf · 5. Hukuk Dairesi E. 2018/1383 K. 2020/116 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Bu kararda madde yalnızca anılmıştır. Karar, bankadan kullanılan tüketici kredilerinin ödenmemesi üzerine emekli maaşına bloke konulup konulamayacağı ve blokenin haksız şart oluşturup oluşturmadığı uyuşmazlığına ilişkindir; İİK m.82, kararda aktarılan İİK m.83/a hükmünün metni içinde atıf olarak geçmiştir.

Detaylı özeti gör

Davacı tüketici, davalı bankadan kullandığı kredilerin taksitlerini ödememesi üzerine emekli maaşına konulan bloke ve kesintilerin haksız şart oluşturduğunu ileri sürerek kaldırılmasını ve kesilen 1.672,96 TL'nin iadesini istemiş, ilk derece mahkemesi davayı reddetmiştir. Adana BAM, davacının kredi sözleşmesi, rehin ve virman/takas-mahsup taahhütlerini serbest iradesiyle ihtirazi kayıtsız imzaladığını, dolayısıyla maaştan kesinti hükmünün haksız şart sayılamayacağını belirlemiştir. Taksitlerin maaştan ödenmesini kabul edip sonradan iadesini istemenin TMK m.2 anlamında hakkın kötüye kullanılması ve iyiniyet kurallarıyla bağdaşmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusu esastan reddedilmiştir.

Kararı incele →

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Tam karar metni esas alınmalıdır.