HMK Madde 423 - Tarafların eşitliği ve hukuki dinlenilme hakkı

Madde, tahkim yargılamasında uyulması gereken iki temel güvenceyi tek fıkrada düzenler. İlk cümle tarafların eşit hak ve yetkiye sahip olduğunu, yani usul işlemleri, açıklama ve delil sunma bakımından taraflardan birine diğeri aleyhine üstünlük tanınamayacağını ortaya koyar. İkinci cümle ise taraflara hukuki dinlenilme hakkını kullanma imkânının tanınacağını belirterek, herkesin kendi hakkıyla ilgili olarak bilgilenme, açıklama yapma ve iddialarını ileri sürme olanağına sahip olmasını teminat altına alır. Böylece tahkim, devlet yargısı dışında yürütülmekle birlikte adil yargılanmanın çekirdek ilkelerine bağlı kılınır.

Bu hüküm, hukuki dinlenilme hakkını genel ilke olarak düzenleyen Hukuk Muhakemeleri Kanunu kapsamındaki temel güvencenin tahkim yargılamasına yansıtılmış görünümüdür ve hakem ile hakem kurulunun yargılamayı yürütürken gözetmek zorunda olduğu asgari usul çerçevesini çizer. İlkenin yaptırımsız bir temenniden ibaret olmadığı, aynı Kanunda iptal davasını düzenleyen hükümle birlikte değerlendirildiğinde anlaşılır: tarafların eşitliği ilkesine ve hukuki dinlenilme hakkına riayet edilmemesi, hakem kararına karşı açılabilecek iptal davasında bir iptal sebebi olarak sayılmıştır. Bu yönüyle madde, yalnızca yargılamanın işleyişine ilişkin bir ölçüt değil, aynı zamanda hakem kararının denetiminde esas alınan bir geçerlilik kriteri niteliği taşır.