HMK Madde 369 Temyiz incelemesi ve duruşma
HMK 369, Yargıtayın temyiz sebepleriyle bağlı olmayıp kanuna açık aykırılıkları da inceleyebileceğini; incelemenin kural olarak dosya üzerinden yapıldığını, belirli davalarda ve parasal sınırı aşan uyuşmazlıklarda talep üzerine duruşma yapılabileceğini gösterir.
Resmi Metin
Temyiz incelemesi ve duruşma
Madde 369- (1) Yargıtay, tarafların ileri sürdükleri temyiz sebepleriyle bağlı olmayıp, kanunun açık hükmüne aykırı gördüğü diğer hususları da inceleyebilir.
(2) Yargıtay temyiz incelemesini dosya üzerinde yapar. Ancak, tüzel kişiliğin feshine veya genel kurul kararlarının iptaline, evlenmenin butlanına veya iptaline, boşanma veya ayrılığa, velayete, soybağına ve kısıtlamaya ilişkin davalarla miktar veya değeri altmışbin Türk Lirasını aşan alacak ve ayın davalarında taraflardan biri temyiz veya cevap dilekçesinde duruşma yapılmasını talep etmiş ise Yargıtayca bir gün belli edilerek taraflara usulen davetiye gönderilir. Tebliğ tarihi ile duruşma günü arasında en az iki hafta bulunması gerekir; taraflar gelmişlerse bu süreye bakılmaz. Tebligat gideri verilmemişse duruşma talebi dikkate alınmaz. Duruşma giderinin eksik ödenmiş olduğu anlaşılırsa, dairenin başkanı tarafından verilecek bir haftalık kesin süre içinde tamamlanması, aksi hâlde duruşma talebinden vazgeçilmiş sayılacağı, duruşma isteyene yazılı olarak bildirilir. Verilen süre içinde giderler tamamlanmadığı takdirde, Yargıtay incelemesini dosya üzerinde yapar.
(3) Altmışbin Türk Liralık duruşma sınırının belirlenmesinde 362 nci maddenin ikinci fıkrası kıyas yoluyla uygulanır.
(4) Yargıtay, ikinci fıkra hükmü ile bağlı olmaksızın, bilgi almak üzere resen de duruşma yapılmasına karar verebilir.
(5) Duruşma günü belli edilen hâllerde Yargıtay, tarafları veya gelen tarafı dinledikten sonra, taraflardan hiçbiri gelmemiş ise dosya üzerinde inceleme yaparak kararını verir.
(6) Duruşma günü kararı verilemeyen işlerin en geç bir ay içinde karara bağlanması zorunludur.
(7) Kanunda ivedi olduğu bildirilen dava ve işlere ait temyiz incelemesi öncelikle yapılır.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu madde, Yargıtayın temyiz incelemesini nasıl yürüteceğini düzenler. Birinci fıkraya göre Yargıtay, tarafların ileri sürdüğü temyiz sebepleriyle bağlı olmayıp kanunun açık hükmüne aykırı gördüğü diğer hususları da kendiliğinden inceleyebilir. İkinci fıkra, incelemenin kural olarak dosya üzerinde yapılacağını söyler; ancak tüzel kişiliğin feshi, evlenmenin butlanı veya iptali, boşanma, velayet, soybağı, kısıtlama gibi davalarla değeri altmışbin Türk Lirasını aşan alacak ve ayın davalarında taraf duruşma talep etmişse Yargıtay duruşma yapar. Diğer fıkralar duruşma sınırının belirlenmesini, Yargıtayın resen duruşma yapabilmesini ve duruşmaya ilişkin sonuçları ele alır.
Duruşma yapılacak hâllerde taraflara davetiye gönderilir; tebliğ tarihi ile duruşma günü arasında en az iki hafta bulunmalıdır, taraflar gelmişse bu süreye bakılmaz. Tebligat gideri verilmemişse duruşma talebi dikkate alınmaz; gider eksik ödenmişse daire başkanının vereceği bir haftalık kesin süre içinde tamamlanmazsa talepten vazgeçilmiş sayılır ve inceleme dosya üzerinden yapılır. Belirlenen duruşma gününde tarafların hiçbiri gelmezse Yargıtay dosya üzerinden karar verir. Duruşma günü karar verilemeyen işlerin en geç bir ay içinde karara bağlanması zorunludur; kanunda ivedi olduğu bildirilen dava ve işlerin temyiz incelemesi ise öncelikle yapılır.
Gerekçe
Maddede, temyiz incelemesinin kapsamı belirtilmekte, ayrıca bu incelemenin kural olarak dosya üzerinden yapılacağı vurgulandıktan sonra, hangi hallerde duruşmalı olarak yapılabileceği hükme bağlanmaktadır.
Diğer taraftan maddede, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması durumunda, tarafların duruşmaya nasıl çağrılacakları, duruşmanın yöntemi ile kararın nasıl verileceği konuları da düzenlenmektedir.
ADALET KOMİSYONU RAPORU
Tasarının 373 üncü maddesinin ikinci fıkrasında geçen “onbeş gün” ibaresi, sürelerin hesabında kolaylık sağlanması ve uygulamadan kaynaklanan sorunların giderilmesi amacıyla “iki hafta”, ” yedi günlük” ibaresi “bir haftalık” ve üçüncü fıkrasında, Tasarının 366 ncı maddesine yapılan atıf ise teselsül nedeniyle 368 olarak değiştirilmiş ve madde teselsül nedeniyle 375 inci madde olarak kabul edilmiştir.
TBMM GENEL KURULU
TBMM Genel Kurulunda 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. maddeler tasarı metninden çıkartılmış ve diğer maddeler buna göre teselsül ettirilmiştir.
Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe