HMK Madde 312 - Feragat ve kabul hâlinde yargılama giderleri

Bu madde, davadan feragat eden ya da davayı kabul eden tarafın yargılama giderlerinden sorumluluğunu düzenler. Birinci fıkraya göre, feragat veya kabul beyanında bulunan taraf, davada aleyhine hüküm verilmiş gibi yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edilir; bu beyan talep sonucunun yalnızca bir kısmına ilişkinse, giderlere mahkûmiyet de buna göre belirlenir. İkinci fıkra ise davalı lehine bir istisna getirir: davalı, davanın açılmasına kendi hâl ve davranışıyla sebebiyet vermemiş ve yargılamanın ilk duruşmasında talep sonucunu kabul etmişse yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edilmez.

Mekanik olarak, gider sorumluluğu burada davanın esastan kazanılıp kaybedilmesine değil, feragat veya kabul beyanına bağlanır; beyanda bulunan taraf, sonuç bakımından aleyhine hüküm verilmiş gibi değerlendirilir. Kısmi feragat veya kabulde giderler orantılı biçimde paylaştırılır. İkinci fıkradaki istisnanın uygulanabilmesi için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi gerekir: davalının davanın açılmasına kendi davranışıyla yol açmamış olması ve kabulün ilk duruşmada yapılmış olması. Bu koşulların varlığını, yargılama giderlerine hükmederken mahkeme değerlendirir.