Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe HMK Madde 283 Bilirkişi gider ve ücreti
HMK 283, bilirkişiye harcadığı emek ve mesaiyle orantılı bir ücret ile inceleme, ulaşım, konaklama ve diğer giderleri ödenir; bu ödemelerde Adalet Bakanlığınca çıkarılan ve her yıl güncellenen tarife esas alınır.
Resmi Metin
Bilirkişi gider ve ücreti
Madde 283- (1) Bilirkişiye, sarf etmiş olduğu emek ve mesaiyle orantılı bir ücret ile inceleme, ulaşım, konaklama ve diğer giderleri ödenir. Bu konuda, Adalet Bakanlığınca çıkarılacak ve her yıl güncellenecek olan tarife esas alınır.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu madde, davada görevlendirilen bilirkişiye yapılacak ödemenin kapsamını ve esasını tek fıkra hâlinde düzenler. Hükme göre bilirkişiye, sarf etmiş olduğu emek ve mesaiyle orantılı bir ücret ödenir; bunun yanında inceleme, ulaşım, konaklama ve diğer giderleri de karşılanır. Böylece bilirkişinin hak ettiği karşılık, sadece harcadığı zamanın bir bedeli olmaktan çıkıp, görevini yerine getirirken katlandığı masrafları da içerecek biçimde belirlenir. Ücret ile gider, metinde ayrı kalemler olarak gösterilmiştir.
Maddenin getirdiği usuli mekanik, ödeme miktarının belirlenmesinde keyfîliği önleyen bir ölçüt öngörmesidir. Bilirkişiye ödenecek ücret ve giderler, Adalet Bakanlığınca çıkarılacak ve her yıl güncellenecek olan tarife esas alınarak hesaplanır. Bu düzenleme, tarifeyi ödemenin bağlayıcı dayanağı hâline getirir ve her yıl güncelleme öngörerek tutarların güncel koşullara uyarlanmasını amaçlar. Emek ve mesaiyle orantılılık ölçütü ise tarife çerçevesinde takdir edilirken gözetilecek temel kriteri oluşturur. Madde, ödemenin yapılma usulüne ilişkin ayrıntıdan çok, ücret ve giderin niteliği ile dayanağını belirleyerek bilirkişilik faaliyetinin malî yönünü tarifeye bağlı, öngörülebilir bir çerçeveye oturtur.
Gerekçe
Maddede yer alan düzenlemeyle, bilirkişinin giderlerini ve ücretini talep etme yetkisi ile bu giderler ve ücretin nasıl belirleneceği hususları, hüküm altına alınmıştır. Bilirkişilik görevinin kabulünde en önemli rol oynayan, daha nitelikli kişilerin bu alana rağbet etmesini sağlayacak ve bir anlamda, deyiş yerinde ise bilirkişiliği cazip hale getirecek olan temel öge, bilirkişi ücretidir. O nedenle, bilirkişilik ücretinin ve masraflarının objektif ölçülere göre belirlenmesini gerçekleştirmek, bilirkişiliğin bir angaryaya dönüşmesini önlemek (Anayasanın 18 inci maddesinin birinci fıkrası), nitelikli ve konusunda gerçekten uzman ve kişilik özellikleri itibarıyla da daha uygun olan kişileri, bilirkişi olarak hizmet vermeye özendirmek amacıyla, Adalet Bakanlığınca, bilirkişi gider ve ücret tarifesinin düzenlenmesi ve tarifenin Bakanlıkça her yıl güncellenmesi esası bu maddede benimsenmiştir.
ADALET KOMİSYONU RAPORU
Tasarının 286, 287 ve 288 inci maddeleri, teselsül nedeniyle 288, 289 ve 290 ıncı maddeler olarak aynen kabul edilmiştir.
TBMM GENEL KURULU
TBMM Genel Kurulunda 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. maddeler tasarı metninden çıkartılmış ve diğer maddeler buna göre teselsül ettirilmiştir.