İçeriğe geç

ÇKK Madde 19 Kamu davasının açılmasının ertelenmesi

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

CMK'daki koşullar ve istisnalar gözetilerek çocuk hakkında kamu davasının açılması üç yıl ertelenebilir. Onbeş yaşını doldurmamış çocuklarda CMK m.171/2'nin suç için öngördüğü hapis cezası üst sınırı beş yıl uygulanır; bu, erteleme süresi değildir.

İçindekiler

Sayfa içeriğiÇKK Madde 19 - Kamu davasının açılmasının ertelenmesi

Resmi Metin

Kamu davasının açılmasının ertelenmesi

Madde 19- (Değişik: 6/12/2006-5560/39 md.)

(1) Çocuğa yüklenen suçtan dolayı Ceza Muhakemesi Kanunundaki koşulların varlığı halinde, kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilebilir. Ancak, bu kişiler açısından erteleme süresi üç yıldır.

(2) Ceza Muhakemesi Kanununun 171 inci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen hapis cezasının üst sınırı, on beş yaşını doldurmamış çocuklar bakımından beş yıl olarak uygulanır.

Ek hüküm: · 7188 s.K. m.33

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Kamu davasının açılmasının ertelenmesi, adli süreçteki çocuk hakkında yürütülen soruşturmada Cumhuriyet savcısının verebileceği bir karardır. Ceza Muhakemesi Kanununun 171. maddesindeki koşullar ve istisnalar gözetilerek, yeterli şüphe bulunmasına rağmen dava açılması ertelenebilir. Çocuklar için erteleme süresi üç yıldır. Bu kurum, yargılama sonunda mahkemenin karar verdiği hükmün açıklanmasının geri bırakılmasından farklıdır.

Onbeş yaşını doldurmamış çocuklar bakımından, Ceza Muhakemesi Kanununun 171. maddesinin ikinci fıkrasındaki hapis cezasının üst sınırı beş yıl olarak uygulanır. Bu sınır, suçun gerektirdiği hapis cezasına ilişkindir; ertelemenin beş yıl sürmesi veya çocuğa beş yıl ceza verilmesi anlamına gelmez. Genel koşullarla birlikte çocuğa özgü üç yıllık süre ve yaş grubuna ilişkin özel üst sınır değerlendirilmelidir. ÇKK m.23/2’deki yönlendirme yükümlülüğü ile ÇKK m.23/3’teki zarar azlığı istisnası, bu erteleme kararına kendiliğinden taşınmaz.

İlgili Yargıtay Kararları - ÇKK m.19 uygulaması

Seçilmiş Yargıtay içtihatları. Özetler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Karar tarihi ve kart notu, kararın hangi kanun metnine göre verildiğini gösterir.

Yargıtay 8. Ceza Dairesi E. 2024/14604 K. 2025/5230

Bu olayda Yargıtay 8. Ceza Dairesi, kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçunda çocuk hakkında erteleme süresinin beş yıl olacağını ileri süren kanun yararına bozma nedenini yerinde görmemiş; ÇKK m.19'un açık düzenlemesi, özel kanun niteliği, sürenin çocuk lehine oluşu ve üstün yarar nedeniyle üç yıllık sürenin uygulanacağını kabul etmiştir.

Karar 24.06.2025 tarihlidir. m.19 7593 sayılı Kanunla değişmemiştir. Kararda geçen "suça sürüklenen çocuk" ifadesi 7593 sayılı Kanundan önceki terimdir; m.19'un metninde bu terim geçmez. Kart (1) fıkrasındaki üç yıllık süreye ilişkindir; 7188 sayılı Kanunla eklenen (2) fıkrası bu kartın konusu değildir. Tebliğ ve kesinleşmeye ilişkin gerekçe TCK m.191'e dayanır.

Detaylı özeti gör

Kanun yararına bozmaya konu karar, kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itirazı reddeden sulh ceza hâkimliği kararıdır; o karar çocuk hakkındaki kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararından sonra verilmiştir. İstemin üçüncü nedeni, başka bir Yargıtay dairesinin kararına dayanarak sürenin beş yıl olduğunu ileri sürmüştür. Daire bu nedeni reddetmiş, TCK m.191'de çocuklar için ayrı süre öngörülmediğinden m.19'daki üç yıllık sürenin uygulanacağını belirtmiştir. Birinci istemi kabul ederken eylemi TCK m.191/4 uyarınca erteleme kararının ihlali saymıştır. İkinci istem yönünden, "kabule göre" diye açılan değerlendirmede kararın itiraz yolu gösterilerek müdafiyle birlikte çocuğa da tebliğ edilmesi gerektiğini, tebliğ edilmediği için kesinleşmediğini, sürenin kesinleşmeyle başlayacağını ve ihlal kabul edilen eylemin süre içinde işlendiğinin söylenemeyeceğini belirtmiştir. Karar bu iki tespiti birlikte taşır ve aralarındaki ilişkiyi açıklamaz; süre yönünden de erteleme kararını ve tebliğ sonuçlarını anlatırken "beş yıllık" süreyi anmış, m.19 değerlendirmesinde üç yılı esas almıştır.

Sonuç: Sulh ceza hâkimliğinin itirazın reddine dair kararı birinci ve ikinci istem nedenleriyle kanun yararına oy birliğiyle bozulmuş, süreye ilişkin üçüncü neden yönünden istem reddedilmiştir.

Yargıtay 10. Ceza Dairesi E. 2023/13321 K. 2024/21623

Bu olayda Yargıtay, kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçunda çocuk hakkında kamu davasının açılmasının ertelenmesi süresinin, özel kanun olan ÇKK m.19 uyarınca üç yıl olduğunu kabul etmiştir. Süre bittikten sonra işlenen eylem üzerine açılan davada beraat yerine önceki eylem için düşme kararı verilip sonraki eylem için savcılığa ihbarda bulunulması gerektiğini belirtmiştir.

Karar 01.07.2024 tarihlidir. m.19 7593 sayılı Kanunla değişmemiştir. Kararda geçen "suça sürüklenen çocuk" ifadesi 7593 öncesi terimdir; m.19'un metninde bu terim geçmez, "Çocuğa yüklenen suçtan dolayı" ifadesi kullanılır. Kart (1) fıkrasındaki üç yıllık süreye ilişkindir; 7188 sayılı Kanunla eklenen (2) fıkrası bu kartın konusu değildir.

Detaylı özeti gör

Çocuk hakkında TCK m.191/2 uyarınca üç yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilmiş, sonradan aynı suçu işlediği gerekçesiyle dava açılmış, yerel mahkeme eylemin süre dışında kaldığı gerekçesiyle beraat vermiştir. Kanun yararına bozma isteminde, Dairenin 2022 tarihli önceki bir kararına dayanılarak sürenin çocuklar için de beş yıl olduğu ileri sürülmüştür. Daire bu görüşü izlememiş, ÇKK'nın çocuklar hakkında özel kanun olduğunu, m.19'daki üç yıllık sürenin çocuk lehine olduğunu ve TCK m.191'de çocuklar için ayrı bir süre öngörülmediğini belirtmiştir. CMK m.171 ve m.231'deki beş yıllık sürelerin de çocuklar için üç yıl uygulandığını, çocuğun üstün yararının da gözetilmesi gerektiğini eklemiştir. Sonraki eylemi bağımsız suç sayarak bu eylem için TCK m.191/2 uyarınca yeni bir erteleme kararı verilmesi gerektiğini söylemiştir.

Sonuç: Kanun yararına bozma istemi değişik gerekçeyle kabul edilmiş, beraat kararı yeniden yargılama yapılmamak ve aleyhe sonuç doğurmamak üzere oy birliğiyle bozulmuştur.