TBK Madde 133 Yenileme: Genel olarak

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 02.08.2026

Özet 2 fıkra · ~2 dk okuma

TBK 133, mevcut bir borcun yeni bir borçla sona erdirilmesi (yenileme), ancak tarafların bu yöndeki açık iradesiyle gerçekleşir. Mevcut borç için kambiyo taahhüdünde bulunulması ya da yeni bir alacak senedi veya yeni bir kefalet senedi düzenlenmesi, tarafların açık yenileme iradeleri olmadıkça yenileme sayılmaz.

Resmi Metin

Genel olarak

Madde 133- (1) Yeni bir borçla mevcut bir borcun sona erdirilmesi, ancak tarafların bu yöndeki açık iradesi ile olur.

(2) Özellikle mevcut borç için kambiyo taahhüdünde bulunulması veya yeni bir alacak senedi ya da yeni bir kefalet senedi düzenlenmesi, tarafların açık yenileme iradeleri olmadıkça yenileme sayılmaz.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

TBK m.133, yenilemenin (tecdit) ancak tarafların açık iradesiyle doğacağını söyler; yenileme bir karine değildir. Uygulamadaki en sık hata, borçlunun mevcut borç için bono, poliçe ya da yeni bir alacak senedi vermesini eski borcun sona ermesi sanmaktır. Oysa senedin verilmesi tek başına yenileme saymaz: senet kural olarak ifa uğruna verilir, ifa yerine değil. Yani eski borç ilişkisi varlığını korur, alacaklı dilerse asıl ilişkiye dayanmaya devam edebilir.

Avukat açısından kilit nokta ispat yüküdür: yenilemeyi ileri süren taraf, tarafların açık yenileme iradesini somut delille ortaya koymak zorundadır; tereddüt halinde yenileme yokmuş gibi sonuca varılır. Müvekkil için senet alırken eski borcun düşmediğini, alacaklıysanız senedi ifa uğruna aldığınızı; yenileme istiyorsanız bunu sözleşmede sarih biçimde yazın. Dilekçede ya yenilemenin açık iradeyle gerçekleştiğini kanıtlayın ya da karşı tarafın yenileme savunmasını “açık irade yok” ekseninde çürütün.

Gerekçe

Türk Borçlar Kanunu’nun 133. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:

818 sayılı Borçlar Kanununun 114. maddesini karşılamaktadır.

Tasarının iki fıkradan oluşan 132. maddesinde, yenileme düzenlenmektedir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 114. maddesinin kenar başlığında kullanılan “B. Tecdit / I. Umumiyet itibariyle” şeklindeki ibareler, Tasarıda “C. Yenileme / I. Genel olarak” şeklinde değiştirilmiştir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 114. maddesinin birinci fıkrasına göre: “Borcun tecdidi akitten vazıh surette anlaşılmak lazımdır.” Bu hüküm, Tasarıda “Yeni bir borçla mevcut bir borcun sona erdirilmesi, ancak tarafların bu yöndeki açık iradesi ile olur.” şeklinde ifade edilmiştir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 114. maddesinin, “Bununla beraber, bu hükmün aksine dair akdolunan mukaveleler muteberdir.” şeklindeki ikinci fıkrasının son cümlesi hükmü ise, Tasarı metnine alınmamıştır. Çünkü, Tasarının 132. maddesinin ikinci fıkrasında kullanılan “tarafların açık yenileme iradeleri olmadıkça” şeklindeki ibareyle, bu hüküm korunmuş olmaktadır.

Metninde yapılan düzeltme ve arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.

İlgili Yargıtay Kararları - TBK m.133 uygulaması

Aşağıdaki ilkeler, ilgili kararlardan derlenmiştir.

Yargıtay HGK E. 2017/151 K. 2020/669 Bozma

Mevcut bir borcun yeni bir borçla sona erdirilmesi (yenileme), ancak tarafların bu yöndeki açık iradesiyle gerçekleşir; mevcut borç için kambiyo taahhüdünde bulunulması veya yeni bir alacak ya da kefalet senedi düzenlenmesi, açık yenileme iradesi bulunmadıkça yenileme sayılmaz.

Detaylı özeti gör

Ankara Doğa Koleji öğrenci, öğretmen ve personelinin bir yıl süreyle taşınmasını konu alan 15.06.2011 tarihli okul servis hizmet sözleşmesinde, davalı taşımacılık şirketinin sözleşmeyi süresinden önce feshetmesi hâlinde velilerden toplanan ücretlerin davacıya ödenmesi cezai şart olarak kararlaştırılmış, diğer davalılar da müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatıyla sözleşmeyi imzalamıştır. Davalı şirket bir süre taşıma yaptıktan sonra hizmeti bırakınca, taraflar arasında asıl dava (haksız fesih tazminatı), birleşen menfi tespit (teminat çeki) ve birleşen itirazın iptali (komisyon alacağı) davaları açılmış; yerel ticaret mahkemesi Özel Daire bozmasına direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu, tarafların 03.01.2012 tarihli ek protokolünü önceki taşıma sözleşmesinden doğan borcun yenilenmesi (tecdit) niteliğinde görerek uyuşmazlığı mülga 818 sayılı BK m.114 (güncel TBK m.133) çerçevesinde ele almış; yenilemenin ancak eski borcu ortadan kaldırıp yerine bağımsız yeni bir borç geçirme iradesiyle gerçekleştiğini vurgulamıştır. Kurul, hizmet verilmeyen günlere denk gelen servis ücretlerinin davacıya ödenip ödenmeyeceği araştırılmadan verilen direnme kararını oy birliğiyle bozmuştur.

Kararı incele →

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.

© . Tüm hakları Avukat Saim İncekaş’a aittir.

Feragat: Bu sitedeki içerikler genel bilgilendirme amacıyla sunulur; mevzuat ve içtihatlar zamanla değişebilir. Buradaki açıklamalar hukuki danışma değildir. Herhangi bir işlem yapmadan önce dosyanıza özel profesyonel görüş alınız.

İlişki ve KVKK: Bu site üzerinden iletişime geçmeniz tek başına avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Kişisel verileriniz KVKK kapsamında işlenir; bkz. Aydınlatma Metni.

TBK Madde 133 - Yenileme: Genel olarak

→ İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!