TBK Madde 118 - Borçlunun temerrüdü: a. Gecikme tazminatı

Davacı arsa sahibi, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan gecikme nedeniyle kira tazminatı istemiştir. İlk Derece Mahkemesi, sözleşme konusu işin tamamlandığını ve iş bitirme tutanağı düzenlendiğini, talebin ise bu tutanak tarihinden sonraki döneme ilişkin olduğunu belirterek davayı reddetmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi, davalı yüklenicinin işi geç de olsa bitirip bağımsız bölümleri teslim alması için arsa sahibine ihtarname gönderdiğini, arsa sahibinin haklı bir gerekçe göstermeden teslim almayarak alacaklı temerrüdüne düştüğünü, buna karşılık yüklenicinin TBK m.107 uyarınca tevdi mahalli belirletip anahtarları teslim etmediği için borcundan kurtulamadığını, sonrasında arsa sahibinin ihtarına rağmen anahtarları vermeyerek temerrüde düştüğünü kabul etmiş; istinaf başvurusunu kabul ederek 313.055,00 TL'nin dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle tahsiline karar vermiştir. Daire, davalının bağımsız bölümleri süresinde teslim etmediğini belirterek kararı onamıştır.

Davacılar, 2011 yılında imzalanan satış vaadi sözleşmeleriyle davalının projesinden devre mülk satın aldıklarını, 2013 yılında teslim taahhüt edilmesine rağmen teslimin yapılmadığını ve ikame tatil hakkı da tanınmadığını ileri sürerek üç yıla ait toplam 18.000 TL kira kaybı tazminatı istemiştir. Davalı, sözleşmenin resmi şekil şartını taşımadığını savunmuştur. Tüketici mahkemesi, geçersizliğin ancak tüketici tarafından ileri sürülebileceği gerekçesiyle davaları kısmen kabul edip her bir davacı yönünden 8.814,46 TL tahsiline hükmetmiş; Özel Daire tapuda resmi şekle uyulmadığı için sözleşmenin geçersiz olduğunu ve geçersiz sözleşmeye dayalı taleplerin kabul edilemeyeceğini belirterek bozmuş, mahkeme direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu, adi yazılı devre mülk sözleşmesinin kesin hükümsüz olduğunu, kesin hükümsüzlükte tarafların birbirini ifaya zorlayamayacağını ve tazmini gereken bir zarardan söz edilemeyeceğini belirterek direnme kararını bozmuştur.

Davacılar, davalı şirketle imzaladıkları 21.12.2009 tarihli gayrimenkul satış vaadi sözleşmesiyle inşa edilecek binadan daire satın almış, 65.000 TL satış bedelinin 5.000 TL'lik kısmı ödenmemiştir. Sözleşmede taşınmazın 31.01.2011 tarihinde teslimi ve gecikilen her ay için 100 ABD doları ödenmesi kararlaştırılmıştır. Teslim gerçekleşmeyince davacılar, aylık 750 TL üzerinden 13.500 TL kira kaybı ile 600 dolarlık tazminat için icra takibi başlatmış, itiraz üzerine itirazın iptalini istemiştir. Yerel mahkeme, kendi edimini tam ifa etmeyen alıcının talepte bulunamayacağı gerekçesiyle davayı reddetmiş, Özel Daire uyuşmazlığın geç teslim nedeniyle kira tazminatına ilişkin olduğunu belirterek kararı bozmuş, mahkeme direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu, davalının bakiye bedel için yeni bir imkân tanıyıp 26.08.2011 keşide tarihli senet aldığını, bu nedenle teslim borcunun en geç bu tarih itibarıyla doğduğunu belirterek istemlerin bu çerçevede değerlendirilmesi için direnme kararını bozmuştur.

Davacılar, davalı şirketle 21.12.2009 tarihli gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi yapmış; 65.000 TL satış bedeli taksitlere bağlanmış, bağımsız bölümün 31.01.2011 tarihinde teslim edileceği ve gecikilen her ay için 100 USD ödeneceği kararlaştırılmıştır. Taşınmaz 05.09.2011 tarihinde davacı adına tescil edilmiş ancak teslim edilmemiş; davacılar aylık 750 TL üzerinden 13.500 TL kira kaybı ile 600 USD cezai şart için başlattıkları takibe itiraz edilince itirazın iptalini istemiştir. Yerel mahkeme, satış bedelinin 7.000 TL'lik kısmının ödenmediği ve edimini ifa etmeyenin karşı edimi isteyemeyeceği gerekçesiyle davayı reddetmiş, Özel Dairenin bozmasına karşı direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu, davalının ödemezlik defini ileri sürebilecek olmasına rağmen alıcıya bakiye bedel için yeni imkan tanıyıp 15.03.2012 düzenleme tarihli senedi aldığını, teslim borcunun en geç bu tarihte doğduğunu belirterek direnme kararını değişik gerekçeyle oy çokluğuyla bozmuştur.