TBK Madde 38 - Korkutma: Koşulları

Davacı, eşiyle birlikte kendisini polis olarak tanıtan telefon dolandırıcılarının etkisi altına girdiğini, önce 10.000 TL değerinde ziynet eşyası ile 55.000 TL parasının alındığını, ardından üzerine kayıtlı taşınmazı acilen satması yönünde yönlendirildiğini, dolandırıcıların verdiği emlakçı listesinden bulunan alıcıya taşınmazı bir gün içinde sattığını ileri sürerek tapu iptali ve tescil istemiştir. 23.02.2017 tarihli sözleşmede bedel 310.000 TL gösterilmiş, taşınmaz ertesi gün tapuda 200.000 TL bedelle davalı şirkete devredilmiş, keşfen belirlenen değeri ise 592.000 TL bulunmuştur. İlk Derece Mahkemesi korkutmanın kaynağının davalı olmadığı ve haklılık şartının gerçekleşmediği gerekçesiyle davayı reddetmiş, Bölge Adliye Mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Daire, üçüncü kişinin hukuka aykırı korkutması sonucu satışın yapıldığını ve tacir olan davalının taşınmazı piyasa değerinin neredeyse yarısına aldığını bilmesi gerektiğini belirterek kararı bozmuştur.

Davacı, kendisini telefonla arayan kişilerin dört ayrı bankada adına hesap açılarak terör örgütüne para aktarıldığını ve hakkında soruşturma yapılacağını söylemeleriyle iradesinin fesada uğratıldığını, bu etkiyle mesken nitelikli taşınmazını 25.10.2021 tarihinde 118.000,00 TL bedelle davalıya devrettiğini ileri sürerek tapu iptali ve tescil istemiştir. Davalı, taşınmazı emlakçı aracılığıyla ve bedelini ödeyerek iyiniyetle satın aldığını savunmuş; ilk derece mahkemesi davalının hile eylemine iştirakinin ya da kötü niyetinin ispatlanamadığı gerekçesiyle davayı reddetmiş, Bölge Adliye Mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Daire ise bilirkişi raporunda taşınmazın değerinin 514.855,37 TL belirlendiğini, gerçek bedelin ödendiğine ilişkin belge sunulmadığını, emlakçı tanığın soruşturmadaki ifadesiyle çeliştiğini ve devir tarihinde 78 yaşında olan davacıya yönelik korkutmanın gerçekleştiğini belirterek istinaf kararını kaldırmış, ilk derece kararını bozmuştur.

Davacı, tekstil işyerinde 29.01.2013 tarihinde üçüncü kişinin borcu nedeniyle yapılan ve dört saat süren haciz sırasında, müşterilerine ait malların muhafaza edileceği baskısı altında protokol imzaladığını ve beheri 4.000 TL tutarında, toplam 120.000 TL değerinde otuz adet senet verdiğini ileri sürerek borçlu olmadığının tespitini istemiştir. İlk derece mahkemesi, davacının tacir olduğu ve korkutmanın ispatlanamadığı gerekçesiyle davayı esastan, alacaklı vekili avukat yönünden ise husumet yokluğundan reddetmiş; Bölge Adliye Mahkemesi istinafı esastan reddetmiş, Özel Dairenin bozmasından sonra ilk derece mahkemesi direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu, senetlerden altısının vekalet ücreti ve masraflar için avukatın uhdesinde kaldığı beyanı karşısında ona husumet yöneltilebileceğini, haciz mahallindeki polis memurlarının beyanları ve ilk haciz tutanağının senetler imzalandıktan sonra yırtılması karşısında korkutmanın ispatlandığını kabul ederek direnme kararını bozmuştur.

Davacı işçi, davalı şirkette 2002 yılında sigortalı olarak çalışmaya başladığını, 18.12.2013 tarihinde elinden hileli biçimde ibraname alınıp çıkış verildiğini, buna rağmen 31.12.2015 tarihine kadar makineci ve kesim personeli olarak tam gün çalışmayı sürdürdüğünü ileri sürerek eksik bildirilen günlerin tespitini istemiştir. Davalı işveren çalışmanın Kuruma bildirildiği kadar olduğunu, fer'i müdahil Kurum ise işveren beyanına göre işlem yapıldığını savunmuştur. İlk derece mahkemesi, bordroların işten çıkarılma tehdidi altında imzalandığı gerekçesiyle 23.10.2012 ile 31.12.2015 arasındaki 772 gün yönünden tam gün çalışmanın tespitine karar vermiş, Bölge Adliye Mahkemesi istinaf başvurularını esastan reddetmiştir. Daire, belgelerdeki imzayı kabul eden davacının işverenden kaynaklanan somut bir korkutma eylemini ispatlayamadığını, hükme esas tanıkların da benzer dava açan kişiler olduğunu belirterek kararı bozmuştur.

Davacı, 74 yaşındayken kendisini komiser olarak tanıtan bir kişinin telefonla arayıp terör örgütlerine yardım ettiğini, yurt dışına çıkışının yasaklanacağını ve cezaevine gireceğini söyleyerek korkuttuğunu, bu kişinin yönlendirmesiyle dükkanını 13.01.2017 tarihinde davalıya 450.000 TL bedelle sattığını ileri sürerek tapu iptali ve tescil istemiştir. Davalı, pazarlık sonucu anlaştıklarını ve iyiniyetli olduğunu savunmuştur. İlk Derece Mahkemesi, taşınmazın satış tarihindeki değerinin KDV hariç 750.000 TL olduğunu ve devrin üçüncü kişinin korkutmasıyla yapıldığını kabul ederek davayı kabul etmiş; Bölge Adliye Mahkemesi korkutmanın davacının subjektif durumuna göre ağır ve derhal meydana gelebilecek nitelikte olmadığı gerekçesiyle davayı reddetmiş, Özel Daire bozmasından sonra da direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu, kesinleşen dolandırıcılık mahkumiyetini ve bedeller arasındaki yüzde elliye yakın farkı esas alarak direnme kararını bozmuştur.