TBK Madde 39 - İrade bozukluğunun giderilmesi

Karar özeti: Uyuşmazlık, icra takibine konu üç bono nedeniyle borçlu bulunulmadığının tespitine ilişkin menfi tespit istemidir. Borçlu, senetlerin tehdit ve baskı altında boş olarak imzalatıldığını, ayrıca ödeme ve ibra nedeniyle bedelsiz kaldığını ileri sürmüş; ilk derece mahkemesi, dairenin önceki kaldırma kararı üzerine yaptığı yeniden yargılama sonucunda davayı yine reddetmiştir. Daire, tehdide dayalı iddianın bir yıllık hak düşürücü süre içinde ileri sürülmediğini, suç duyurusundan yaklaşık dokuz yıl sonra dava açıldığını, haricen tahsil bildirimi ile ibra makbuzunun ise başka bir icra dosyasına konu bonolara ilişkin olup dava konusu üç bonoyu kapsamadığını belirterek istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Karar özeti: Bir şirketteki hisseleri aldatma sonucu devraldığını ileri süren davacı, hisse devrinin iptalini ve bu devir yüzünden uğradığı zararların tazminini istemiştir. İlk derece mahkemesi, davanın hak düşürücü sürede açılmadığı gerekçesiyle davayı bütünüyle usulden reddetmiştir. Daire, devrin iptali talebi yönünden bir yıllık sürenin geçtiğini ve devrin onanmış sayıldığını kabul etmiş; ancak TBK 39/2 uyarınca tazminat isteminin bu süreye tabi olmadığını, tazminat talebi hakkında hiç değerlendirme yapılmadan davanın tümden reddedilmesinin hatalı olduğunu belirterek istinaf başvurusunu kabul etmiş ve kararı kaldırıp dosyayı yeniden yargılama yapılmak üzere ilk derece mahkemesine göndermiştir.

Karar özeti: Bonoya dayalı icra takibinin borçlusu, senedin cebir ve tehditle imzalatıldığını ileri sürerek menfi tespit davası açmıştır. İlk derece mahkemesi, korkutmanın etkisinin kalkmasından sonra bir yıllık hak düşürücü süre içinde sözleşmeyle bağlı olunmadığının bildirilmediği gerekçesiyle davayı reddetmiş ve alacaklı lehine tazminata hükmetmiştir. Daire, davacının ceza soruşturması ve icra hukuk mahkemesindeki beyanlarıyla süresinde geçersizlik iddiasını ileri sürdüğünü, ayrıca senedin cebirle imzalatıldığının kesinleşen ceza mahkemesi kararıyla sabit olduğunu belirterek istinaf başvurusunu kabul etmiş, kararı kaldırıp davanın kabulüne ve kötü niyet tazminatına hükmetmiştir.

Karar özeti: Bonoya dayalı icra takibinde borçlu olunmadığının tespiti istenmiş, borçlu senedin cebir ve tehditle imzalatıldığını ileri sürmüştür. İlk derece mahkemesi, kesinleşen ceza mahkemesi kararına dayanarak davanın ve kötüniyet tazminatı isteminin kabulüne karar vermiştir. Daire, senedin baskı altında ve zorla alındığının kesinleşen ceza kararıyla sabit olduğunu, suç, şikayet ve dava tarihleri birlikte değerlendirildiğinde davanın TBK 39'daki hak düşürücü süre içinde açıldığını, senetten dolayı borç bulunmadığını belirterek alacaklının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Karar özeti: Limited şirket hisselerini protokolle devrettiğini ve bedelin ödenmediğini ileri süren devreden, icra takibine yapılan itirazın iptalini istemiştir. Devralan, noterdeki hisse devir sözleşmesinde bedelin nakden ve tamamen alındığının yazılı olduğunu ve sürenin geçtiğini savunmuştur. İlk derece mahkemesi, imzası inkar edilmeyen protokolü esas alıp noterde alındığı kabul edilen tutarı mahsup ederek davayı kısmen kabul etmiştir. Daire, imzası inkar edilmeyen protokolün devralan bakımından bağlayıcı olduğunu, noterdeki bedelin aksinin yazılı belgeyle ispatlandığını, alacak likit olduğundan icra inkar tazminatının doğru olduğunu ve dayanılan bir yıllık sürenin uygulanamayacağını belirterek iki tarafın istinaf başvurusunu ayrı ayrı esastan reddetmiştir.