İçeriğe geç

TCK Madde 327 Devletin güvenliğine ilişkin bilgileri temin etme

Özet 2 fıkra · ~2 dk okuma

TCK 327, Devletin güvenliği veya iç veya dış siyasal yararları bakımından, niteliği itibarıyla, gizli kalması gereken bilgileri temin eden kimseye üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası verilir.

İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 327 - Devletin güvenliğine ilişkin bilgileri temin etme

Resmi Metin

Devletin güvenliğine ilişkin bilgileri temin etme

Madde 327- (1) Devletin güvenliği veya iç veya dış siyasal yararları bakımından, niteliği itibarıyla, gizli kalması gereken bilgileri temin eden kimseye üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası verilir.

(2) Fiil, savaş sırasında işlenmiş veya Devletin savaş hazırlıklarını veya savaş etkinliğini veya askerî hareketlerini tehlikeye koymuşsa müebbet hapis cezası verilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

TCK m.327, Devletin güvenliği veya iç veya dış siyasal yararları bakımından niteliği itibarıyla gizli kalması gereken bilgileri temin etme fiilini cezalandırır. Korunan hukuki değer Devletin güvenliği ile iç ve dış siyasal yararlarıdır. Maddi unsur, bu nitelikteki gizli bilgilerin temin edilmesidir; temin öğrenme veya ele geçirme çabasını ifade eder ve bilginin ayrıca açıklanması aranmaz, temin ile suç oluşur. Bilginin niteliği itibarıyla gizli kalması gerekir; temin sırasında sır vasfını yitirmiş bir bilgi bakımından suç oluşmaz. Suç olgusuna ilişkin bilgiler devlet sırrı sayılamaz. Manevi unsur kasttır.

Temel cezada, gizli kalması gereken bilgileri temin eden kimseye üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası verilir. Fiil, savaş sırasında işlenmiş ya da Devletin savaş hazırlıklarını, savaş etkinliğini veya askerî hareketlerini tehlikeye koymuşsa ceza müebbet hapis olarak uygulanır. Madde metninde daha az cezayı gerektiren bir hâl öngörülmemiştir. Suç, şikâyete bağlı olmayıp resen kovuşturulur.

Gerekçe

Maddeyle, Devletin güvenliği veya iç veya dış siyasal yararları gereği, niteliği bakımından gizli kalması gerekli bilgilerin temin edilmesi cezalandırılmaktadır. Maddenin koruduğu yarar, millî savunmadır. Maddenin uygulanmasında dikkat edilmesi gerekli husus temin edilen bilgilerin Devletin güvenliği veya iç veya dış siyasal yararları gereği gizli kalmasının zorunlu olmasıdır. Demek oluyor ki, bilgi sır niteliğinde olacaktır. Eğer bilgi, temin olunduğu sırada sır olma vasfını kaybetmiş ise, söz gelimi temin edilmeden önce açıklanmış veya herkes tarafından bilinen bir husus hâline gelmiş ise, artık sır olmaktan çıkacağından, bunun temininden dolayı faile ceza verilemeyecektir. Sırdan maksat, yetkili bulunmayan kişilerin hakkında bilgi sahibi olmaları hâlinde “Devletin güvenliğinin, millî varlığının, bütünlüğünün, anayasal düzeninin veya iç veya dış siyasal yararlarının tehlikeye düşebileceği bilgiler”dir. Ancak, vurgulamak gerekir ki, suç olgusuna ilişkin bilgi ve belgeler, bir hukuk toplumunda hiçbir surette devlet sırrı olarak koruma altına alınamaz. Maddede geçen “temin” kelimesi gizli kalması gereken bilgilerin öğrenilmesi için çaba göstermek, bu hususta vasıtalara başvurma gereğini ifade etmektedir. Bilgilerin böylece temini yani öğrenilmesiyle suç oluşur; bu suçun oluşabilmesi için bunların açıklanmasına gerek yoktur. Elde edilen bilgilerin, ilgili mevzuat hükümlerine göre Devletin güvenliği yahut iç ve dış siyasal yararlarının gizli kalmasını gerektirdiği bir bilgi olup olmadığının belirlenmesi gerekir.

TCK m.327 ile İlgili Yargıtay Kararları

35 karar gösteriliyor.

CGK E.2019/656 K.2021/324

TCK m.327’deki suç, niteliği gereği gizli kalması gereken bilgilerin temin edilmesiyle tamamlanır; neticesi harekete bitişik olduğundan ayrıca bir zararın doğması gerekmez. İcra hareketleri bölünebiliyorsa bu suça teşebbüs mümkündür.

Detaylı özeti gör

Kararın gerekçe zinciri, tamamlanma anını saptadıktan sonra üç ayrı sonuca bağlanmaktadır. İlkin, elde etme hareketinin bitirilmesi yeterli görüldüğünden ayrıca bir zararın doğması aranmaz; hükmün tehlikeyi baştan varsaydığı, gizli bilginin öğrenilmesinin devlet aleyhine sonuç doğurmasının her zaman olasılık dâhilinde bulunduğu belirtilir. İkinci olarak, icra hareketleri parçalara ayrılabildiğinde teşebbüs kabul edilir ve buna gizli bir belgenin fotoğrafı ya da fotokopisi alınırken yakalanma örnek gösterilir. Üçüncü değerlendirme içtimaa ilişkindir: hükümde özel bir içtima kuralı bulunmadığından genel hükümlere gidilir; kararda bilgiyi elde etme ile açıklama fiillerinin hukuken ayrı iki fiil sayıldığı, açıklanan bilginin tesadüfen de ele geçebilmesi nedeniyle görünüşte içtimaın işletilemeyeceği, dolayısıyla gerçek içtima kurallarının uygulanacağı sonucuna varılır. Karar, suçun taksirle işlenemeyeceğini, ancak özen yükümlülüğüne aykırılığın TCK m.338 kapsamında değerlendirileceğini de kaydeder.

3.CD E.2024/2297 K.2024/9710

Siyasal veya askerî casusluk amacı bulunmaksızın özünde devlet sırrı olan bilgi ve belgelerin temin edilmesi, TCK m.327’deki suçu oluşturur. Bu suç ile m.328’de düzenlenen suçu birbirinden ayıran en temel ölçüt casusluk maksadıdır.

Detaylı özeti gör

Karar, devlet sırrı kavramını tek bir hükümden değil; Anayasa'nın ifade özgürlüğünü sınırlayan düzenlemeleri, AİHS m.10/2, Bilgi Edinme Hakkı Kanunu'ndaki tanım ve CMK m.47 üzerinden birlikte kurmaktadır. Bu çerçevede sırlar; özünde devlet sırrı olanlar, yetkili makamların açıklanmasını yasakladıkları ve idari kurumların gizli tuttukları olmak üzere üç gruba ayrılmıştır. TCK m.326-330'da geçen ifade ilk grubu, m.334 ve devamındaki düzenlemeler ikinci grubu karşılar; kamu idaresinin işleyişine ilişkin sırlar ise m.258 kapsamında bırakılmıştır. Bir bilginin özünde sır sayılması, devletin onu gizli tutma iradesi kadar başkalarınca bilinmemesine de bağlıdır. Kamuya mal olan bilgi bu niteliğini yitirirken rivayet ve tahminler sır vasfını ortadan kaldırmaz. Karar, CMK m.125 gereğince suç olgusuna ilişkin bilgi içeren belgelerin mahkemeye karşı devlet sırrı olarak gizlenemeyeceğini de ayrıca belirtmektedir.

3.CD E.2023/18637 K.2024/4939 Onama

Özünde devlet sırrı olan bilgi ve belgeler siyasal veya askerî casusluk amacıyla temin edilirse casusluk suçu, bu amaç bulunmaksızın temin edilirse TCK m.327’deki suç oluşur. TCK m.327 ile m.328’deki suçları ayıran en temel kriter casusluk maksadıdır.

Detaylı özeti gör

Karar, casusluk maksadını tartışmadan önce idari gizlilik sınıflandırması ile özünde devlet sırrını birbirinden ayırmaktadır. İdari makamların açıklanması yasak sır vasfını bilgi ve belgelere çoğunlukla sınıflandırma yoluyla verdiği, güvenlik soruşturması mevzuatında da dört derece bulunduğu belirtilmiştir. En üst derece, izinsiz açıklanması devlet güvenliği ile ülke bütünlüğüne hayati zarar verecek ve yabancı devlete yarar sağlayacak malzeme içindir. Bir alt derece aynı sonuçların ciddi ölçüde doğacağı hâlleri, üçüncü derece devletin menfaat ve itibarının zarar göreceği durumları kapsar. En alt derece ise daha yüksek koruma gerektirmemekle birlikte bilmesi gerekenlerin dışına çıkması istenmeyen malzemeye ayrılmıştır. Karar bu sınıflandırmayı, TCK m.327'nin konusunu oluşturan sır kavramını belirlemenin aracı olarak kullanmıştır. Ardından m.327'deki suçun soyut tehlike suçu olduğu, korunan yararın devlet güvenliği ile millî savunmaya ilişkin çıkarlar bulunduğu belirtilmiş ve temin fiilindeki saik değerlendirilmiştir.

3.CD E.2021/11494 K.2024/703 Onama

Özünde devlet sırrı olan bilgi ve belgeleri siyasal veya askerî casusluk amacı bulunmaksızın temin etmek, TCK m.327’de düzenlenen suçu oluşturur.

Detaylı özeti gör

Karar, uyguladığı ayrımı suç tipinin genel çerçevesi üzerine kurmaktadır. TCK m.327'deki suç soyut tehlike suçu olduğundan cezalandırma somut bir zararın doğmasına bağlı değildir. Korunan hukuksal menfaat; devlet güvenliği, devletin iç ve dış siyasal yararları ile millî savunmaya ilişkin çıkarlardır. Fail yönünden özel bir sıfat aranmaz ve suç herkes tarafından işlenebilir. Maddi konu ise niteliği gereği gizli kalması gereken, özünde devlet sırrı sayılan bilgilerdir. Karar, bu açıklamadan önce kanunlarda casusluğun açık bir tanımı bulunmadığını; öğretide casusluğun bir bilgiye veya hedefe ulaşmak için yürütülen gizli haber alma faaliyeti olarak açıklandığını aktarır. Siyasi casusluk da yabancı bir devlet yararına, Türkiye Devletinin veya burada yaşayanların zararına bilgi toplanması biçiminde tanımlanmıştır.

3.CD E.2022/20745 K.2024/709 Onama

Siyasal veya askerî casusluk maksadıyla özünde devlet sırrı olan bilgi ve belgelerin temin edilmesi casusluk suçuna, bu maksat olmadan temin edilmesi ise TCK m.327’deki suça vücut verir. M.327 ile m.328’de düzenlenen suçların en temel kriter casusluk maksadıdır.

Detaylı özeti gör

Karar, suç konusunu ve temin fiilini açıklayarak casusluk maksadının işlevini belirlemektedir. Belge ve vesika, bir gerçeğe tanıklık eden yazı, resim veya film gibi dokümanları; evrak ise kâğıt yapraklarını, kitap sayfalarını, resmî kurumlarda işlem gören belgeleri, mektup ve yazıları kapsar. Maddi unsur bakımından önemli olan, sır niteliğindeki bilginin elde edilmesidir. Bilginin hangi araçla edinildiği önem taşımaz; onu içeren belgenin fiziken ele geçirilmesi de gerekmez. Suç, bilginin öğrenilmesiyle tamamlandığından bu bilginin daha sonra bir başkasına aktarılması şart değildir. Karar, bu maddi çerçevenin ardından manevi unsuru ele almakta; genel kastı kural olarak kabul ederken siyasi ve askerî casuslukta ayrıca özel bir saik aramaktadır. Böylece TCK m.327 ile m.328 arasındaki ayrım, aynı bilginin temininde bu özel casusluk maksadının bulunup bulunmamasına bağlanmaktadır.

Diğer kararlar (30)
3.CD E.2021/21798 K.2023/10729 Onama

Siyasal veya askerî casusluk amacı olmadan özünde devlet sırrı olan bilgi ve belgelerin temin edilmesi, TCK m.327’deki suçu meydana getirir. M.327’deki suç ile m.328’deki suç arasındaki en temel ölçüt casusluk maksadıdır.

Detaylı özeti gör

Karar, casusluk maksadını suçun manevi unsuru içinde açıklamaktadır. Genel kast kural olmakla birlikte, bazı suçlarda kanuni unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesi yeterli değildir; failin ayrıca belirli bir saikle hareket etmesi gerekir. Saik, kasttan önce gelip onu hazırlayan amaç veya gaye ve suçun işlenmesine yol açan gerekçe olarak tanımlanmıştır. Suçun unsuru sayılmasa da manevi unsurun gerçekleşmesi bakımından aranabilecek bir husustur. Siyasi ve askerî casusluk suçlarında da böyle bir özel saik gereklidir. Bu nedenle TCK m.327 ile m.328 arasındaki ayrım suçun maddi konusunda değil, failin iç dünyasına ilişkin casusluk maksadında ortaya çıkar. Her iki değerlendirmede de suçun konusu, devlet güvenliği veya iç ve dış siyasal yararlar bakımından niteliği gereği gizli kalması gereken, özünde devlet sırrı sayılan bilgidir.

3.CD E.2022/9766 K.2023/9780 Onama

Özünde devlet sırrı olan bilgi ve belgeler casusluk amacı bulunmaksızın temin edildiğinde TCK m.327’deki suç, siyasal veya askerî casusluk amacıyla temin edildiğinde ise casusluk suçu oluşur. M.327 ve m.328’deki suçları ayıran en temel ölçüt casusluk maksadıdır.

Detaylı özeti gör

Karar, maksat ölçütünü desteklemek için eski bir içtihada başvurmaktadır. Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 1940 tarihli bir ilamına atıf yapılmakta; o ilamda bilginin tesadüfen ele geçmesinin yeterli görülmediğine, casusluk kastı ve niyetiyle çaba harcanarak elde edilmesi gerektiğine işaret edildiği aktarılmaktadır. Bu atıf, TCK m.327 ile casusluk suçu arasındaki sınırın failin iç dünyasında aranmasını temellendirmektedir. Karar aynı çerçevede maddi unsuru, suça konu bilgilerin temin edilmesi olarak belirlemekte; bilginin hangi vasıtayla elde edildiğinin önem taşımadığını, bilgiyi içeren belgenin ele geçirilmiş olmasının ve temin edilen bilginin bir başkasına verilmesinin de aranmadığını kaydetmektedir. Böylece suçun tamamlanması için sır niteliğindeki bilginin temin edilmiş olması yeterli görülmekte; TCK m.327'den casusluk suçuna geçişi sağlayan unsur yalnız casusluk maksadının varlığı olmaktadır.

3.CD E.2022/9744 K.2023/9789 Onama

Özünde devlet sırrı niteliğindeki bilgi ve belgelerin siyasal veya askerî casusluk amacıyla temini casusluk suçunu, bu amaç olmadan temini TCK m.327’deki suçu oluşturur. M.327 ile m.328 arasındaki en temel kriter casusluk maksadıdır.

Detaylı özeti gör

Karar, casusluk maksadının önceden kurulmuş bir anlaşmaya bağlanıp bağlanamayacağını bir içtihat tartışması üzerinden değerlendirmektedir. Askerî Yargıtay Dava Daireleri Kurulunun 1997 tarihli kararında, casus ile bilgiyi talep eden taraf arasında anlaşma bulunması suçun oluşumu için aranmıştır. Gerekçede bu yaklaşımın öğretide benimsenmediği aktarılmış; failin herhangi bir ülke veya yapıyla önceden anlaşmadan bilgi ve belgeleri temin edip bunları sonradan belirleyeceği bir devlete iletebileceği belirtilmiştir. Kanunda bulunmayan bir şartın suç tipine eklenmesinin yerinde olmadığı, madde metni ve gerekçesi uyarınca siyasal veya askerî casusluk maksadının manevi unsur içinde değerlendirilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Buna göre TCK m.327 ile casusluk suçu arasındaki ayrım, bilgiyi isteyen tarafla önceden kurulmuş bir ilişkiye değil, failin temin sırasındaki özel saikine dayanır.

3.CD E.2022/9734 K.2023/9779 Onama

Siyasal veya askerî casusluk amacıyla özünde devlet sırrı olan bilgi ve belgeler temin edilirse casusluk suçu; bu amaç yoksa TCK m.327’de tanımlanan suç oluşur. M.327’deki suç ile m.328’deki suçun ayrımında en temel kriter casusluk maksadıdır.

Detaylı özeti gör

Karar, casusluk maksadının somut olayda hangi verilerle belirleneceğini açıklamaktadır. Kast kişinin iç dünyasına ilişkin olduğundan, açıkça ortaya konmadığı hâllerde dış dünyaya yansıyan davranışlardan çıkarılmalıdır. Bu yaklaşım, casusluk maksadının doğrudan beyanla ispatının çoğu kez mümkün olmamasından kaynaklanır. Değerlendirmede önce failin kişilik özellikleri; ardından bilgilerin elde edildiği zaman ve yer, kullanılan yöntem ve fail bir örgüte mensupsa örgütün amaç ve faaliyetleri gözetilir. Bu ölçütler, siyasi ve askerî casuslukta özel saik arandığı yolundaki tespitin ardından sıralanmıştır. Böylece casusluk maksadına dayalı ayrım, soyut bir ölçüt olarak bırakılmayıp somut olayda araştırılacak olgulara bağlanmıştır.

3.CD E.2021/16608 K.2023/8800 Onama

Özünde devlet sırrı olan bilgi ve belgelerin siyasal veya askerî casusluk maksadıyla temin edilmesi casusluk suçunu, bu maksat bulunmaksızın temin edilmesi TCK m.327’deki suçu meydana getirir. İki suç tipini ayıran en temel ölçüt casusluk maksadıdır.

Detaylı özeti gör

Karar, casusluk maksadının belirlenmesinde failin göreviyle bağlantılı özel bir kabul ortaya koymaktadır. İstihbarat hizmetinde özel olarak görevlendirilmiş kişilerin izinsiz bilgi paylaşmaları hâlinde bu maksadın bulunduğunun kabul edilmesi gerektiği belirtilmiş; MİT ile emniyet ve jandarma istihbaratında görev yapanlar örnek gösterilmiştir. Failin görev alanı böylece maksadın saptanmasında belirleyici bir gösterge olarak ele alınmıştır. Değerlendirme bununla sınırlı değildir: bilginin temin edildiği zaman ve yer de araştırılır. Ülkeler arasındaki ikili ilişkilerin gergin olduğu zamanlar ile terör olaylarının yoğunlaştığı dönemler bu kapsamda özellikle anılmıştır. Bu ölçütler, kastın kişinin iç dünyasına ait olması nedeniyle açıkça belirtilmediği hâllerde dış dünyaya yansıyan davranışlardan çıkarılması gerektiği kabulünün somut uygulamasıdır.

3.CD E.2021/16960 K.2023/8799 Onama

Temin fiilinin siyasal veya askerî casusluk maksadı taşıması, özünde devlet sırrı olan bilgi ve belgeler bakımından hukuki nitelendirmeyi değiştirir. Bu maksat varsa casusluk suçu, yoksa TCK m.327’deki suç meydana gelir; dolayısıyla m.327 ile m.328 arasındaki temel ayraç casusluk maksadıdır.

Detaylı özeti gör

Karar, casusluk maksadı ölçütünü suçun tanımından hareketle açıklamaktadır. Casusluk; devlet güvenliği veya iç ve dış siyasal yararlar bakımından niteliği gereği gizli kalacak bilgiler ile yetkili makamların açıklanmasını yasakladığı gizli bilgilerin, siyasal ya da askerî casusluk maksadıyla temin edilmesi veya açıklanması olarak tanımlanmıştır. Böylece bilgiye ulaşma ve ulaşılan bilgiyi açıklama hareketleri aynı çerçevede, fakat ayrı ayrı gösterilmiştir. Suç soyut tehlike suçu olduğundan somut zarar aranmaz. Korunan hukuksal menfaat; devlet güvenliği, devletin iç ve dış siyasal yararları ve millî savunmaya ilişkin çıkarlardır. Fail için belirli bir görev veya sıfat öngörülmemiş, suçun herkes tarafından işlenebileceği kabul edilmiştir. Maddi konu ise devlet güvenliği yahut siyasal yararlar gereği niteliği itibarıyla gizli tutulması gereken, özünde devlet sırrı sayılan bilgilerdir.

3.CD E.2021/15459 K.2023/7889 Onama

Siyasal veya askerî casusluk amacı bulunmadan özünde devlet sırrı olan bilgi ve belgeleri temin etmek TCK m.327’deki suça, bu amaçla temin etmek ise casusluk suçuna vücut verir. M.327 ve m.328’deki suçların en temel ölçüt casusluk maksadıdır.

Detaylı özeti gör

Karar, uygulanan ölçütün kanuni bir tanıma dayanmadığını açıkça ortaya koymaktadır. Hem 765 hem 5237 sayılı Ceza Kanunu'nda casusluğun açıkça tarif edilmediği saptanmış, kavramsal boşluk öğretideki tanımlarla doldurulmuştur. Buna göre casusluk; bir bilgiye veya hedefe ulaşmak amacıyla yürütülen gizli haber alma faaliyetini, bu iş için kurulan örgütlenmeyi ve kullanılan yöntemleri kapsar; casus ise bu faaliyeti yürüten kişidir. Karar, kanuni tanım eksikliğinin uygulamada nasıl giderildiğini böylece göstermekte ve maksat ölçütünü bu açıklamaya dayandırmaktadır. Aynı bölümde suçun soyut tehlike suçu olduğu, korunan yararın devlet güvenliği ile millî savunmayı kapsadığı ve maddi konunun özünde devlet sırrı sayılan bilgilerden oluştuğu da belirtilmiştir.

3.CD E.2021/16038 K.2023/7890 Onama

Özünde devlet sırrı olan bilgi ve belgeler siyasal veya askerî casusluk maksadıyla temin edildiğinde casusluk suçu, bu maksat olmadan temin edildiğinde TCK m.327’de düzenlenen suç oluşur. M.327’deki suç ile m.328’deki suçu ayıran en temel kriter casusluk maksadıdır.

Detaylı özeti gör

Karar, suçun tamamlanma anını sır niteliğindeki bilginin temin edildiği ana bağlamaktadır. Bilginin başkasına aktarılması gerekmediği gibi onu taşıyan belgenin fiziken ele geçirilmesi de şart değildir; teminde kullanılan aracın da önemi bulunmamaktadır. Gerekçe bu sonuçları öğretiden aktardığı iki ayrı görüşle desteklemektedir. Dış hareket aynı noktada tamamlandığı için TCK m.327 ile casusluk suçu arasındaki ayrım, failin daha sonra ne yaptığına değil bilgiyi elde ederken taşıdığı iradeye dayanır. Karar manevi unsur bakımından genel kastı kural kabul etmekte, siyasi ve askerî casusluk suçlarında ise ayrıca özel saik aramaktadır. Suçun konusu da devlet güvenliği veya iç ve dış siyasal yararlar bakımından niteliği gereği gizli kalması gereken bilgi olarak belirlenmiştir. Casusluk maksadı varsa casusluk suçu, bu maksat yoksa m.327'deki suç söz konusu olur.

3.CD E.2021/12650 K.2023/6999 Onama

Devlet sırrı niteliğindeki bilgi veya belgenin elde edilmesinde siyasal ya da askerî casusluk maksadı bulunmuyorsa TCK m.327, bulunuyorsa casusluk suçu uygulanır. İki suç tipini birbirinden ayıran belirleyici ölçüt bu özel maksattır.

Detaylı özeti gör

Karar, casusluk maksadına geçmeden önce suçun konusu ile failini ayrı ayrı belirlemektedir. Maddi konu; devlet güvenliği veya iç ve dış siyasal yararlar yönünden niteliği gereği gizli tutulması gereken, başka deyişle özünde devlet sırrı sayılan bilgidir. Bu nedenle amaç yönünden değerlendirme yapılmadan önce bilginin gerçekten bu sır niteliğini taşıyıp taşımadığı ortaya konmalıdır. Fail bakımından herhangi bir görev ya da sıfat koşulu yoktur; herkes suçun faili olabilir. Korunan hukuksal menfaatler devlet güvenliği, devletin iç ve dış siyasal yararları ve millî savunmaya ilişkin çıkarlar olarak sıralanmıştır. Suçun soyut tehlike suçu olduğu da belirtilmiştir. Belge ve vesika kavramı ise bir gerçeğe tanıklık eden yazı, resim, film ve benzeri her türlü dokümanı kapsar. Bu maddi çerçeve kurulduktan sonra aynı bilginin temininde casusluk maksadının bulunup bulunmaması hukuki ayrımı belirler.

3.CD E.2021/12697 K.2023/6989 Onama

Siyasal veya askerî casusluk amacı olmadan özünde devlet sırrı olan bilgi ve belgelerin temin edilmesi TCK m.327’deki suçu, bu amaçla temin edilmesi casusluk suçunu oluşturur. M.327 ile m.328’deki suçların ayrımındaki en temel kriter casusluk maksadıdır.

Detaylı özeti gör

Karar, açıkça ifade edilmeyen kastın dış dünyaya yansıyan davranışlardan çıkarılacağını belirtirken örgüt mensubiyetini de değerlendirme ölçütleri arasına almaktadır. Fail bir örgüte bağlıysa örgütün amaç ve faaliyetleri, onun saikini aydınlatan olgular arasında incelenir. Failin kişilik özellikleri, bilginin temin edildiği zaman ve yer ile kullanılan yöntem de değerlendirmede gözetilir. Bu ölçütler, siyasi ve askerî casusluk suçlarında özel saik aranmasına ilişkin açıklamanın devamında sıralanmıştır. Böylece TCK m.327 ile m.328 arasındaki ayrımı belirleyen casusluk maksadı, failin örgütsel bağlantısı, kişisel özellikleri ve bilgiye ulaşma koşulları gibi dışa yansıyan somut göstergeler üzerinden araştırılmaktadır.

3.CD E.2021/12686 K.2023/6990

Özünde devlet sırrı olan bilgi ve belgeler siyasal veya askerî casusluk amacı bulunmaksızın temin edilirse TCK m.327’deki suç; bu amaçla temin edilirse casusluk suçu meydana gelir. M.327’deki suç ile m.328’deki suçun en temel kriter casusluk maksadıdır.

Detaylı özeti gör

Karar, siyasal veya askerî casusluk maksadını yalnız manevi unsur incelemesinde değil, maddi unsurun tarifinde de göstermektedir. Casusluk suçunun maddi unsuru, suça konu bilginin bu maksatla temin edilmesidir; böylece özel saik hareketin hukuki tanımında da yer alır. Temin için kullanılan vasıta önem taşımaz, bilgiyi barındıran belgenin fiziken elde edilmesi aranmaz ve öğrenilen bilginin başka bir kişiye verilmesi gerekmez. Belge ve vesika, bir gerçeğe tanıklık eden yazı, resim, film ve benzeri dokümanları kapsar; evrak kavramı ise kâğıt ve kitap sayfalarıyla resmî kurumlarda işlem gören belgeleri, mektupları ve yazıları içerir. Suç soyut tehlike suçu olarak nitelendirilmiştir. Bu nedenle dış hareketin biçimi değişmese de temin anında casusluk maksadının bulunması casusluk suçuna, bulunmaması TCK m.327'deki suça götürür.

3.CD E.2021/11774 K.2023/6040 Onama

Özünde devlet sırrı olan bilgi ve belgelerin siyasal veya askerî casusluk amacıyla temini casusluk suçuna, bu amaç olmaksızın temini ise TCK m.327’deki suça vücut verir. M.327 ile m.328’de tanımlanan suçları ayıran en temel kriter casusluk maksadıdır.

Detaylı özeti gör

Karar, manevi unsur bakımından genel kast kuralını ve bu kuralın sınırını birlikte açıklamaktadır. Suçun manevi unsurunun genel kast olduğu, ancak bazı suçlarda kanuni unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesinin tek başına yeterli olmadığı belirtilmiştir. Bu suç tiplerinde failin kastın ötesinde belli bir saikle hareket etmesi gerekir. Saik, kasttan önce gelen ve onu hazırlayan duygu ile düşünce, başka deyişle suçun işlenmesine yol açan gerekçe olarak tanımlanmıştır. Suçun unsuru olmasa da manevi unsurun gerçekleşmesi bakımından aranabilir. Siyasi ve askerî casusluk suçlarında da bu nitelikte özel bir saik gerektiği kabul edilmiş; TCK m.327 ile m.328 arasındaki ayrım genel kast ile özel saik arasındaki farka bağlanmıştır.

3.CD E.2021/11827 K.2023/6049 Onama

Siyasal veya askerî casusluk amacıyla özünde devlet sırrı olan bilgi ve belgelerin temin edilmesi casusluk suçunu; bu amaç bulunmadan temin edilmesi TCK m.327’deki suçu oluşturur. İki suç tipi arasındaki en temel ölçüt casusluk maksadıdır.

Detaylı özeti gör

Karar, idari sınıflandırmayla oluşan sır ile özünde devlet sırrını ayrı hukuki kategoriler olarak ele almaktadır. İlk kategoride devletin idari makamları, bilgi veya belgelere açıklanması yasak sır niteliğini çoğunlukla gizlilik sınıflandırması yoluyla verir; güvenlik soruşturması mevzuatındaki dört derece bu işlemin kademelerini gösterir. TCK m.327'nin konusu ise bir sınıflandırma kararından bağımsız olarak, devlet güvenliği yahut iç ve dış siyasal yararlar nedeniyle kendi niteliği gereği gizli kalması gereken bilgidir. Karar bu bilgiyi özünde devlet sırrı olarak adlandırmaktadır. TCK m.327'deki suçun soyut tehlike suçu olduğu ve korunan hukuksal menfaatin millî savunmayı da kapsadığı belirtilmiştir. Casusluk maksadına dayalı ayrım, ancak bu kategori saptandıktan sonra devreye girerek aynı bilginin teminini iki farklı suç tipine ayırmaktadır.

3.CD E.2021/8882 K.2023/6043

Özünde devlet sırrı olan bilgi ve belgeleri siyasal veya askerî casusluk amacı olmaksızın temin etmek TCK m.327’deki suçu, bu amaçla temin etmek casusluk suçunu meydana getirir. M.327 ve m.328’deki suçları birbirinden ayıran en temel kriter casusluk maksadıdır.

Detaylı özeti gör

Karar, casusluk maksadını soyut bir varsayımla değil, somut olayda dışa yansıyan göstergelerle araştırmaktadır. Kast açıkça ortaya konmamışsa failin davranışları değerlendirilir. Bilginin temin edildiği zaman ve yer ile kullanılan yöntem bu incelemede özel önem taşır; ülkeler arasındaki ikili ilişkilerin gergin olduğu zamanlar ve terör olaylarının yoğunlaştığı dönemler ayrıca dikkate alınır. Failin kişilik özellikleri de değerlendirme kapsamındadır. Bir örgüte mensupsa örgütün amaç ve faaliyetleri, failin saikini aydınlatan diğer olgularla birlikte ele alınır. Bu ölçütler, siyasi ve askerî casusluk suçlarında özel saik arandığı tespitinin devamıdır. Dolayısıyla TCK m.327 ile m.328'i ayıran casusluk maksadı, bilgiye ulaşmanın zamanına, yerine, yöntemine ve failin kişisel ya da örgütsel bağlamına ilişkin dosya olgularından çıkarılır.

3.CD E.2021/11777 K.2023/6039 Onama

Siyasal veya askerî casusluk maksadı, özünde devlet sırrı olan bilgi ve belgenin teminini TCK m.327 kapsamından çıkararak casusluk suçu hâline getirir. Böyle bir maksat yoksa m.327 uygulanır; bu nedenle iki düzenleme arasındaki esas ölçüt casusluk maksadının varlığıdır.

Detaylı özeti gör

Karar, casusluk maksadının manevi unsura ait olup olmadığını, fail ile bilgiyi talep eden taraf arasında önceden anlaşma arayan yaklaşım üzerinden tartışmaktadır. Bu yaklaşımın öğretide benimsenmediği belirtilmiş; kanunda öngörülmeyen bir şartın suçun oluşumu için aranamayacağı vurgulanmıştır. Madde metni ve gerekçesi karşısında siyasal veya askerî casusluk maksadı, ayrı bir maddi koşul değil manevi unsur içinde değerlendirilmelidir. Fail herhangi bir ülke veya yapıyla önceden anlaşmadan bilgiyi elde edip daha sonra seçeceği devlete iletebilir. Bu nedenle TCK m.327 ile casusluk suçu arasındaki ayrım, dışarıdaki bir anlaşmaya değil temin anındaki özel iradeye dayanır.

3.CD E.2021/19973 K.2023/4170 Onama

Siyasal veya askerî casusluk amacı bulunmadan özünde devlet sırrı olan bilgi ve belgelerin temin edilmesi TCK m.327’deki suçu, bu amaçla temin edilmesi casusluk suçunu oluşturur. TCK m.327 ile m.328’deki suçların ayrımında en temel kriter casusluk maksadıdır.

Detaylı özeti gör

Karar, siyasi casusluk maksadının yöneldiği yararı ayrıca açıklamaktadır. Siyasi casusluk, yabancı bir devlet yararına ve Türkiye Devletinin, vatandaşlarının veya ülkede yaşayanların zararına olacak bilgilerin toplanmasıdır. Bu nedenle maksat, yalnız gizli bir bilginin ihlal edilmesini değil, yabancı bir yarara yönelmeyi de içerir. Casusluk suçlarına ilişkin genel tanımda ise devlet güvenliği yahut iç ve dış siyasal yararlar bakımından niteliği gereği gizli kalacak bilgiler ile yetkili makamların açıklanmasını yasakladığı gizli bilgilerin siyasal veya askerî casusluk maksadıyla temin edilmesi ya da açıklanması gösterilmiştir. Bilgiyi elde etme ve açıklama, tanımda iki ayrı hareket olarak yer alır. Suç soyut tehlike suçudur; korunan hukuksal menfaatler devlet güvenliği, devletin iç ve dış siyasal yararları ve millî savunmadır.

3.CD E.2021/10947 K.2023/4169 Onama

Özünde devlet sırrı olan bilgi ve belgelerin siyasal veya askerî casusluk maksadıyla temin edilmesi casusluk suçuna; bu maksat yokken temin edilmesi TCK m.327’deki suça vücut verir. M.327’deki suç ile m.328’deki suçu ayıran en temel kriter casusluk maksadıdır.

Detaylı özeti gör

Karar, failin sıfatını değil temin anındaki saikini ayırıcı ölçüt olarak kabul etmektedir. Suç için özel bir görev veya konum aranmaz; herkes fail olabilir. Bu nedenle TCK m.327 ile casusluk suçu arasındaki ayrım, kişinin kim olduğundan değil, özünde devlet sırrı olan bilgiyi siyasal veya askerî casusluk maksadıyla elde edip etmediğinden çıkarılır. Gerekçe, casus ile bilgiyi talep eden taraf arasında önceden anlaşma bulunmasını şart sayan yaklaşımı da reddetmektedir. Fail herhangi bir ülke ya da yapıyla bağlantı kurmadan bilgi ve belgeleri temin edebilir, bunları daha sonra belirleyeceği bir devlete iletebilir. Kararda suçun soyut tehlike suçu olduğu, maddi konunun özünde devlet sırrı sayılan bilgilerden oluştuğu ve korunan hukuksal menfaatin millî savunmayı da kapsadığı ayrıca belirtilmiştir.

3.CD E.2022/5933 K.2024/707 Onama

TCK m.326-330’daki, devletin güvenliği yahut iç veya dış siyasal yararları sebebiyle niteliği gereği gizli tutulacak bilgi, belge veya vesika kavramı özünde devlet sırrına karşılık gelir. Bu kapsamdaki bilgi ve belgenin temini casusluk maksadı taşırsa casusluk suçu, taşımazsa m.327’deki suç oluşur; ayrım özel maksadın bulunup bulunmadığına göre yapılır.

Detaylı özeti gör

Karar, özünde devlet sırrı sayılmanın öznel ve nesnel iki koşulunu birlikte aramaktadır. Devletin bilgiyi gizli tutma iradesi bulunmalı ve bilgi başkalarınca bilinmiyor olmalıdır. Bu iradenin önceden resmî makamlarca açıklanması şart değildir; zımni irade yeterlidir. Kamuya mal olup herkesçe bilinen bilgi sır niteliğini kaybederken rivayet ve tahminler bu vasfı ortadan kaldırmaz. Bir bilgi veya belgenin özünde devlet sırrı olup olmadığına mahkeme karar verir. Teknik konularda bilirkişiden yararlanılabilse de bilginin hukuki niteliğini belirleme yetkisi mahkemede kalır. Yetkili makamların açıklanmasını kanun veya düzenleyici işlemlerle yasakladığı, fakat özünde devlet sırrı olmayan bilgiler TCK m.334 ve devamında; kamu idaresinin işleyişine ilişkin sırlar ise m.258'de düzenlenmiştir. Açıklama yasağının hukuka ve usule uygun konulmamış olması, bilgi veya belgeye yasaklanmış sır vasfı kazandırmaz.

3.CD E.2022/1558 K.2023/10733 Onama

Siyasal veya askerî casusluk amacı olmadan özünde devlet sırrı olan bilgi ve belgelerin temin edilmesi, TCK m.327’de düzenlenen suçu oluşturur. TCK m.327’deki suç ile m.328’deki suç arasındaki en temel ölçüt casusluk maksadıdır.

Detaylı özeti gör

Karar, temin fiilini bilginin öğrenilmesine bağlamakta ve kullanılan vasıtayı önemsiz saymaktadır. Bilgiyi içeren belgenin fiziken ele geçirilmesi gerekmediği gibi, elde edilen bilginin başka bir kişiye aktarılması da suçun tamamlanma koşulu değildir. Sır niteliğindeki bilgi temin edildiği anda suç tamamlanır. Dış hareket bu şekilde sınırlandığından TCK m.327 ile casusluk suçu arasındaki ayrım manevi unsurda yoğunlaşır. Genel kast temel kuraldır; ancak bazı suç tiplerinde failin belirli bir saikle hareket etmesi ayrıca aranabilir. Siyasi ve askerî casuslukta bu özel saik casusluk maksadıdır.

3.CD E.2021/10488 K.2023/6987 Onama

Özünde devlet sırrı olan bilgi ve belgelerin siyasal veya askerî casusluk amacıyla temin edilmesi casusluk suçunu, bu amaç bulunmadan temin edilmesi TCK m.327’deki suçu oluşturur. M.327 ile m.328’de düzenlenen suçları ayıran en temel kriter casusluk maksadıdır.

Detaylı özeti gör

Karar, devlet sırrının uygulamadaki görünümünü gizlilik sınıfları üzerinden açıklamıştır. İdari makam ve organların bilgi, belge ya da şeylere sır niteliğini çoğunlukla sınıflandırma yoluyla verdiği belirtilmiş; güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yönetmeliğinde derecelerin çok gizli, gizli, özel ve hizmete özel olmak üzere dört gruba ayrıldığı aktarılmıştır. Bu dereceler, izinsiz açıklamanın devlet güvenliği ile ulusal varlık ve bütünlük üzerinde doğurabileceği zararın ağırlığına göre tanımlanmıştır. Gerekçede ayrıca ne 765 sayılı ne de 5237 sayılı Kanun'da casusluğun açıkça tanımlandığı, öğretide bu kavramın gizli haber alma faaliyetine ilişkin organizasyon ve yöntemlerin bütünü olarak açıklandığı belirtilmiştir. Siyasi casusluk ise yabancı bir devlet yararına, Türkiye Devleti ve burada yaşayanların zararına bilgi toplama olarak ele alınmıştır. Bu çerçeve, TCK m.327 yönünden temin edilen bilginin sır niteliğini belirlemenin ön aşamasıdır.

3.CD E.2021/10689 K.2023/6991 Onama

Siyasal veya askerî casusluk amacıyla özünde devlet sırrı olan bilgi ve belgeler temin edilirse casusluk suçu; bu amaç olmaksızın temin edilirse TCK m.327’deki suç oluşur. TCK m.327 ile m.328 bakımından en temel ölçüt casusluk maksadıdır.

Detaylı özeti gör

Kararda ölçüt, suçun yapısal unsurları tek tek çözümlenerek temellendirilmiştir. Devlet sırlarına karşı işlenen bu fiilin soyut tehlike suçu olduğu, korunan hukuksal menfaatin devletin güvenliği ile iç ve dış siyasal yararları ve milli savunmaya ilişkin menfaatler olduğu belirtilmiştir. Failin herkes olabileceği, özel bir sıfat aranmadığı ifade edilmiş; suçun maddi konusu ise niteliği gereği gizli kalması gereken, yani özünde devlet sırrı sayılan bilgiler olarak tayin edilmiştir. Kararda hükümlerde geçen belge ve vesika kavramının bir gerçeğe tanıklık eden yazı, resim ya da film gibi kayıtları, evrak kavramının ise resmî kurumlarda işlem gören kâğıtlar ile yazıları karşıladığı açıklanmıştır. Bu çözümleme, m.327 ile m.328 arasındaki farkın suçun konusu, faili veya korunan menfaat düzeyinde değil, yalnız failin güttüğü maksat düzeyinde ortaya çıktığını göstermesi bakımından önem taşır.

3.CD E.2021/11791 K.2023/6992 Onama

Özünde devlet sırrı olan bilgi ve belgelerin siyasal veya askerî casusluk amacı olmadan temini TCK m.327’deki suçu, bu amaçla temini ise casusluk suçunu meydana getirir. M.327’deki suç ile m.328’deki suçu birbirinden ayıran en temel kriter casusluk maksadıdır.

Detaylı özeti gör

Karar, suça konu bilginin temin edilmesini maddi unsur kabul etmiş ve bu hareketin kapsamını açıklamıştır. Bilginin hangi araçla elde edildiğinin önemi yoktur; bilgiyi taşıyan belgenin fiilen ele geçirilmesi veya öğrenilen bilginin bir başkasına verilmesi de aranmaz. Dolayısıyla sır niteliğindeki bilginin elde edilmesiyle suç tamamlanır, aktarım ya da açıklama tamamlanmanın koşulu değildir. Bu yaklaşım 1940 tarihli bir Yargıtay kararıyla da desteklenmiş; o kararda bilginin tesadüfen değil, casusluk kastı ve niyetiyle çaba gösterilerek elde edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Böylece TCK m.327 ile m.328 arasındaki ayrım, dışarıdan aynı görünebilen temin fiilinden çok, failin bu fiili gerçekleştirirken taşıdığı iradeye bağlanmıştır.

3.CD E.2021/12009 K.2023/6994

Özünde devlet sırrı olan bilgi ve belgeler siyasal veya askerî casusluk maksadıyla temin edildiğinde casusluk suçu, bu maksat bulunmadığında TCK m.327’de düzenlenen suç oluşur. İki suç tipini ayıran en temel kriter casusluk maksadıdır.

Detaylı özeti gör

Karar, TCK m.327 ile m.328 arasındaki farkı manevi unsur bakımından açıklamıştır. Genel kast, kural olarak suçun kanuni tanımındaki unsurların bilinerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir; ancak bazı suçlarda bunun yanında belirli bir saikle hareket edilmesi de gerekir. Saik, kasttan önce gelip onu hazırlayan duygu ve düşünce, başka bir deyişle fiilin işlenmesine yol açan gerekçe olarak tanımlanmıştır. Her suçta bağımsız bir unsur sayılmasa da manevi unsurun gerçekleşmesi için aranan bir hususa dönüşebilir. Siyasi ve askerî casusluk suçlarında aranan özel saik bu niteliktedir. Bu nedenle casusluk maksadı, TCK m.327'deki temin suçu ile m.328'deki casusluk suçunun sınırını çizer; karar, saiki kastla özdeşleştirmeyip kastın yanında ayrıca araştırılacak bir öge olarak kabul etmiştir.

3.CD E.2021/11819 K.2023/6048 Onama

Siyasal veya askerî casusluk amacıyla özünde devlet sırrı olan bilgi ve belgelerin temin edilmesi casusluk suçuna, bu amaç bulunmaksızın temin edilmesi TCK m.327’deki suça vücut verir. Bu suç ile m.328’deki suçu ayıran en temel ölçüt casusluk maksadıdır.

Detaylı özeti gör

Karar, casusluk maksadının bulunması için fail ile casusluğu talep eden arasında önceden bir anlaşma gerekip gerekmediğini tartışmıştır. Askeri Yargıtayın bazı kararlarında bu anlaşma suçun oluşum şartı olarak aranmış, ancak söz konusu yaklaşımın öğretide benimsenmediği belirtilmiştir. Fail, herhangi bir ülke veya organizasyonla anlaşmadan bilgi ve belgeleri temin edip bunları daha sonra belirleyeceği bir devlete verebilir. Bu nedenle madde metninde ve gerekçede bulunmayan bir şartın suç tipine eklenemeyeceği, siyasal veya askerî casusluk maksadının manevi unsur içinde değerlendirilmesi gerektiği açıklanmıştır. Sonuç olarak TCK m.327 ile m.328 arasındaki sınır, failin dış dünyadaki muhatabıyla kurduğu ilişkiye değil, bilgiyi elde ettiği andaki maksadına göre belirlenmiştir.

3.CD E.2021/11810 K.2023/6046 Onama

Özünde devlet sırrı niteliğindeki bilgi veya belgenin elde edilmesi, siyasal ya da askerî casusluk maksadı yoksa TCK m.327 kapsamında kalır; bu özel maksatla yapılırsa casusluk suçuna dönüşür. Bu nedenle iki suç arasındaki belirleyici unsur casusluk maksadıdır.

Detaylı özeti gör

Karar, açıkça ifade edilmeyen casusluk maksadının uygulamada nasıl belirleneceğini göstermiştir. Kast kişinin iç dünyasına ait olduğundan, doğrudan açıklanmadığı durumlarda dış dünyaya yansıyan davranışlardan hareketle saptanır. Bu incelemede failin kişilik özellikleri, bilginin elde edildiği zaman ve yer, kullanılan temin yöntemi ve fail bir örgüte mensupsa örgütün amaçlarıyla faaliyetleri göz önünde tutulur. Ayrıca istihbaratta özel olarak görevlendirilmiş kişilerin izinsiz bilgi paylaşması hâlinde casusluk maksadının bulunduğunun kabul edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Ülkeler arasındaki ikili ilişkilerin gergin olduğu veya terör olaylarının yoğun yaşandığı dönemlerde sır niteliğindeki bilginin elde edilmesi de bu yönde değerlendirilebilir. Böylece karar, casusluk maksadını yalnız soyut bir niyet değerlendirmesine bırakmamış; failin konumu, yöntemi ve dışa yansıyan davranışları üzerinden incelenebilir ölçütlere bağlamıştır.

3.CD E.2023/22567 K.2025/25064

Devletin güvenliği veya iç ya da dış siyasal yararları bakımından gizli kalması gereken bilgiler kendiliğinden devlet sırrı niteliğindedir; yetkili makamların açıklanmasını yasakladığı bilgiler ise ancak kanun veya idarenin düzenleyici işlemiyle bu niteliği kazanır. Hukuki bakımdan tek fiil her iki suçu da oluşturduğunda TCK m.44 uyarınca daha ağır cezayı öngören m.327 uygulanmalı, yasaklanan bilgileri temin suçundan ayrıca hüküm kurulmamalıdır.

Detaylı özeti gör

Kararda ayrımın normatif dayanağı gösterilmiştir. TCK'nın 326 ila 331. maddelerinde devletin güvenliğine ve siyasal yararlarına ilişkin bilgiler, 334, 335, 336, 337 ve 339. maddelerinde ise yetkili makamlarca açıklanması yasaklanan bilgiler düzenlenmiş; ikinci grup da devlet sırlarına karşı suçlar bölümünde yer aldığından bu bilgilerin de devlet sırrına ilişkin ve niteliği gereği gizli olması gerektiği belirtilmiştir. Ardından farklı neviden fikrî içtima incelenmiş; tek fiilin doğal değil hukuki anlamda tekliği anlattığı, temin bakımından suçun tehlike suçu olması nedeniyle ayrıca netice aranmayacağı ve fiilin tek sayılacağı açıklanmıştır. Somut olayda sanıkta ele geçen gizlilik ibareli belgelerden 16'sının m.334/1, 30'unun ise m.327/1 kapsamında kaldığının bildirildiği, bunların ayrı zamanlarda elde edildiğine dair kuşkudan uzak delil bulunmadığı ve şüpheden sanık yararlanır ilkesi gereği teminin tek fiil sayılması gerektiği belirtilmiştir. Buna göre TCK m.44 uyarınca yalnız daha ağır cezalı m.327'den hüküm kurulması gerekirken, yasaklanan bilgileri temin suçundan ayrıca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi ve şartları yokken zincirleme suç uygulanması hukuka aykırı bulunarak hükümler bozulmuştur.

3.CD E.2021/4197 K.2023/2716

Sır niteliğindeki bilginin temin edildiği anda suç tamamlanır. Temin fiili siyasal veya askerî casusluk maksadı taşımıyorsa TCK m.327, taşıyorsa m.328 uygulanır; aynı maksat ölçütü m.327 ve 329’daki suçları m.328 ve 330’daki casusluk suçlarından ayırır.

Detaylı özeti gör

Kararda ölçüt, dört hükmü kapsayan bir şema içinde kurulmuştur: özünde devlet sırrı sayılan bilgi ve belgelerin casusluk amacıyla temini m.328'deki, bu amaç olmaksızın temini m.327'deki suçu; aynı bilgilerin casusluk amacıyla açıklanması m.330'daki, bu amaç olmaksızın açıklanması m.329'daki suçu oluşturur. Kararda ardından içtima sorunu ele alınmış, kanunun genel ilkesinin gerçek içtima olduğu, fikrî içtimanın uygulanabilmesi için fiilin hukuki anlamda tek olması gerektiği belirtilmiştir. Temin etmek ile açıklamak fiillerinin, bu suçlarda ayrıca bir netice aranmadığından iki ayrı fiil sayıldığı; açıklama bakımından bilginin temin dışında tesadüfen de ele geçebilmesi nedeniyle görünüşte içtima kurallarının uygulanamayacağı ifade edilmiştir. Bu çerçevede suçun sır niteliğindeki bilginin elde edilmesiyle tamamlandığı, sonraki verme veya açıklamanın ayrı bir suç oluşturduğu sonucuna varılmıştır.

3.CD E.2021/4383 K.2023/2717

Siyasal veya askerî casusluk amacı bulunmadan özünde devlet sırrı olan bilgi ve belgelerin temin edilmesi TCK m.327’deki suçu, bu amaçla temin edilmesi ise m.328’deki casusluk suçunu oluşturur. TCK’nın 327 ve 329. maddelerindeki suçları 328 ve 330. maddelerindeki suçlardan ayıran en temel kriter casusluk maksadıdır.

Detaylı özeti gör

Karar, devlet sırlarına karşı suçların yapısını kanuni unsurlarıyla açıklamıştır. Casusluk, ne 765 sayılı ne de 5237 sayılı Kanun'da açıkça tanımlanmış; gerekçede kavram, gizli haber alma faaliyetine ilişkin organizasyon ve yöntemlerin bütünü olarak ele alınmıştır. Bu suçların soyut tehlike suçu niteliğinde olduğu, devlet güvenliği, iç ve dış siyasal yararlar ile millî savunmaya ilişkin menfaatleri koruduğu ve herkes tarafından işlenebileceği belirtilmiştir. Maddi unsur, gizli bilginin teminidir; bilgiyi içeren belgenin ele geçirilmesi ya da bilginin başkasına aktarılması gerekmeden suç temin anında tamamlanır. Bununla birlikte casusluk maksadıyla elde edilen bilgi veya belgeler sonradan bir ya da birden çok kişiye açıklanırsa TCK m.330'daki suç da oluşur. Böylece temin ile açıklamanın birbirinden ayrı hukuki sonuçlar doğurduğu kabul edilmiştir.

CGK E.2022/546 K.2023/356

Devlet güvenliğine ilişkin gizli bilginin öğrenilmesi, TCK m.327’deki neticesi harekete bitişik suçu tamamlar; somut zarar doğması gerekmez. Genel kast bu suç için yeterliyken temin fiiline siyasal veya askerî casusluk maksadının eşlik etmesi hâlinde hukuki nitelendirme m.328/1’e göre yapılır.

Detaylı özeti gör

Karar, TCK m.327 kapsamındaki suçun faili bakımından herhangi bir özel sıfat aramamış; vatandaş veya yabancı, memur ya da asker herkesin fail olabileceğini, mağdurun ise toplumu oluşturan bireyler olduğunu belirtmiştir. Maddenin ikinci fıkrasına göre fiilin savaş sırasında işlenmesi veya devletin savaş hazırlıklarını, savaş etkinliğini ya da askerî hareketlerini tehlikeye sokması müebbet hapis cezasını gerektirir. Bu suç taksirle işlenemez; ancak dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranış suçun işlenmesini mümkün kılmış veya kolaylaştırmışsa TCK m.338 uygulanır. İcra hareketleri bölünebildiğinde teşebbüs mümkündür. Gizli bir belgenin fotoğrafını veya fotokopisini çekerken yakalanma, eylemin teşebbüs aşamasında kalmasına örnek gösterilmiştir. Karar ayrıca bu suç yönünden iştirakin her biçiminin mümkün olduğunu açıklamıştır.

3.CD E.2022/39808 K.2023/2715

Casusluk maksadı taşımadan özünde devlet sırrı niteliğindeki bilgi veya belgeleri elde etmek, TCK m.327’deki suçu oluşturur; m.327 ve m.329 ile m.328 ve m.330 arasındaki temel ayrım da bu maksadın bulunup bulunmamasıdır. Suç, sır olan bilginin teminiyle tamamlandıktan sonra bu bilginin verilmesi veya açıklanması, casusluk amacının varlığı veya yokluğuna göre ayrıca m.329 ya da m.330 suçunu oluşturur ve bu suçlar yönünden gerçek içtima uygulanır.

Detaylı özeti gör

Karar, manevi unsurda kast ile özel maksadı birbirinden ayırmıştır. Kanuni tanımdaki unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesi bazı durumlarda tek başına yeterli değildir; suçun unsuru sayılmasa da manevi unsurun gerçekleşmesi bakımından ayrıca belirli bir maksatla hareket edilmesi aranabilir. Askeri Yargıtayın kimi kararlarında casus ile casusluğu isteyen arasında anlaşma bulunması gerekli görülmüş, fakat öğretinin bu görüşü benimsemediği belirtilmiştir. Fail önceden anlaşma yapmadan bilgi ve belgeleri temin edip daha sonra belirleyeceği bir devlete veya yapıya açıklayabilir. Açıkça dile getirilmeyen kast, failin kişiliği, teminin zamanı, yeri ve yöntemi ile örgüt mensubiyeti varsa örgütün amaç ve faaliyetleri gibi dışa yansıyan ölçütlerle belirlenir. İstihbaratta görevlendirilen kişilerin izinsiz bilgi paylaşmasında casusluk maksadının varlığı kabul edilmiştir.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.