İçeriğe geç

TCK Madde 235 İhaleye fesat karıştırma

Özet 5 fıkra · ~6 dk okuma

TCK 235, Kamu kurumu veya kuruluşları adına yapılan mal veya hizmet alım veya satımlarına ya da kiralamalara ilişkin ihaleler ile yapım ihalelerine fesat karıştıran kişi, üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

Yürürlükte Değişiklik var Son değişiklik: · 6459 s.K. m.12
İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 235 - İhaleye fesat karıştırma

Resmi Metin

İhaleye fesat karıştırma

Madde 235- (1) Kamu kurumu veya kuruluşları adına yapılan mal veya hizmet alım veya satımlarına ya da kiralamalara ilişkin ihaleler ile yapım ihalelerine fesat karıştıran kişi, üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

Değişiklik: · 6459 s.K. m.12

(2) Aşağıdaki hallerde ihaleye fesat karıştırılmış sayılır:

  1. a) Hileli davranışlarla; 1. İhaleye katılma yeterliğine veya koşullarına sahip olan kişilerin ihaleye veya ihale sürecindeki işlemlere katılmalarını engellemek, 2. İhaleye katılma yeterliğine veya koşullarına sahip olmayan kişilerin ihaleye katılmasını sağlamak, 3. Teklif edilen malları, şartnamesinde belirtilen niteliklere sahip olduğu halde, sahip olmadığından bahisle değerlendirme dışı bırakmak, 4. Teklif edilen malları, şartnamesinde belirtilen niteliklere sahip olmadığı halde, sahip olduğundan bahisle değerlendirmeye almak.
  2. b) Tekliflerle ilgili olup da ihale mevzuatına veya şartnamelere göre gizli tutulması gereken bilgilere başkalarının ulaşmasını sağlamak.
  3. c) Cebir veya tehdit kullanmak suretiyle ya da hukuka aykırı diğer davranışlarla, ihaleye katılma yeterliğine veya koşullarına sahip olan kişilerin ihaleye, ihale sürecindeki işlemlere katılmalarını engellemek.
  4. d) İhaleye katılmak isteyen veya katılan kişilerin ihale şartlarını ve özellikle fiyatı etkilemek için aralarında açık veya gizli anlaşma yapmaları.

(3) İhaleye fesat karıştırma suçunun;

Değişiklik: · 6459 s.K. m.12

  1. a) Cebir veya tehdit kullanmak suretiyle işlenmesi hâlinde temel cezanın alt sınırı beş yıldan az olamaz. Ancak, kasten yaralama veya tehdit suçunun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâllerinin gerçekleşmesi durumunda, ayrıca bu suçlar dolayısıyla cezaya hükmolunur.
  2. b) İşlenmesi sonucunda ilgili kamu kurumu veya kuruluşu açısından bir zarar meydana gelmemiş ise, bu fıkranın (a) bendinde belirtilen hâller hariç olmak üzere, fail hakkında bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

(4) İhaleye fesat karıştırma dolayısıyla menfaat temin eden görevli kişiler, ayrıca bu nedenle ilgili suç hükmüne göre cezalandırılırlar.

(5) Yukarıdaki fıkralar hükümleri, kamu kurum veya kuruluşları aracılığı ile yapılan artırma veya eksiltmeler ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu kurum veya kuruluşlarının ya da kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının iştirakiyle kurulmuş şirketler, bunların bünyesinde faaliyet icra eden vakıflar, kamu yararına çalışan dernekler veya kooperatifler adına yapılan mal veya hizmet alım veya satımlarına ya da kiralamalara fesat karıştırılması halinde de uygulanır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Değişiklik Bilgisi

Bu maddede mevcut doğrulanmış değişiklik(ler) aşağıda gösterilmektedir. Madde yürürlüktedir; güncel ve yürürlükteki tam metin yukarıdadır. Önceki metinler aşağıda yürürlükte kaldıkları tarihlerle verilmiştir. Hangi metnin uygulanacağı suç tarihine göre belirlenir; suç tarihindeki kanun ile sonra yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklıysa TCK m.7/2 gereği fail lehine olan uygulanır. Tarih aralıkları metnin yürürlük dönemini gösterir; somut olaya uygulanacak hükmü tek başına belirlemez.

  1. Değişiklik madde tamamı 6459 s.K. m.12
  2. Değişiklik 6459 s.K. m.12

Önceki metinler

  1. Önceki metin 1. fıkra Yürürlükte: -
    1. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 29 Nisan 2013)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 29 Nisan 2013 Kamu kurum veya kuruluşları adına yapılan mal veya hizmet alım veya satımlarına ya da kiralamalara ilişkin ihaleler ile yapım ihalelerine fesat karıştıran kişi, beş yıldan oniki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni, Kanun yürürlüğe girmeden önce 5328 s.K. m.9 ile değiştirilmiş biçimiyle (RG 12/10/2004, S.25611; RG 31/3/2005, S.25772 (Mükerrer)). Bu dönemi bitiren işlem: 30 Nisan 2013'te 6459 s.K. m.12 ile değiştirildi (RG 30/4/2013, S.28633). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete
  2. Önceki metin 3. fıkra Yürürlükte: -
    3. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 29 Nisan 2013)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 29 Nisan 2013 İhaleye fesat karıştırma sonucunda ilgili kamu kurumu veya kuruluşu açısından bir zarar meydana gelmiş ise, ceza yarı oranında artırılır. Zararın meydana gelmiş olduğu sabit olmakla birlikte miktarının belirlenememiş olması, bu fıkra hükmünün uygulanmasını engellemez. Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 30 Nisan 2013'te 6459 s.K. m.12 ile değiştirildi (RG 30/4/2013, S.28633). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete

Eski metnin tam karşılaştırması için mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.

Avukat Yorumu

TCK m.235, kamu kurumu veya kuruluşları adına yapılan mal veya hizmet alım ya da satımlarına, kiralamalara ilişkin ihaleler ile yapım ihalelerine fesat karıştıran kişiyi üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırır. Kanun, ihaleye fesat sayılan halleri sınırlı biçimde belirler. Hileli davranışlarla; katılma yeterliğine veya koşullarına sahip kişilerin katılmasını engellemek, yeterliği bulunmayan kişilerin katılmasını sağlamak, şartnamedeki niteliklere sahip malı değilmiş gibi değerlendirme dışı bırakmak veya niteliksiz malı nitelikliymiş gibi değerlendirmeye almak bu kapsamdadır. Ayrıca gizli tutulması gereken bilgilere başkalarının ulaşmasını sağlamak, cebir veya tehdit ya da hukuka aykırı başka davranışlarla yeterli kişilerin katılımını engellemek ve katılanların şartları, özellikle fiyatı etkilemek için aralarında açık veya gizli anlaşma yapması da fesat sayılır.

Suçun cebir veya tehditle işlenmesi halinde temel cezanın alt sınırı beş yıldan az olamaz; ayrıca kasten yaralama veya tehdit suçunun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli halleri gerçekleşirse bu suçlardan da ayrıca cezaya hükmolunur. İşlenmesi sonucunda ilgili kamu kurumu açısından zarar doğmamışsa, cebir veya tehdit hali dışında, fail hakkında bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Fesat karıştırma dolayısıyla menfaat temin eden görevli kişiler ayrıca ilgili suç hükmüne göre cezalandırılır. Bu hükümler, kamu kurumları aracılığıyla yapılan artırma veya eksiltmeler ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, bunların iştirakiyle kurulmuş şirketler, bünyelerindeki vakıflar, kamu yararına çalışan dernekler veya kooperatifler adına yapılanlara da uygulanır.

Gerekçe

Bu maddenin ilgili hükmü 6459/2013 ile değiştirilmiştir. Aşağıdaki gerekçe maddenin 2004 tarihli ilk metnine aittir; sonraki düzenlemeleri açıklamaz.

Madde metninde ihaleye fesat karıştırma suçu tanımlanmıştır. Bu hükümle korunmak istenen hukukî değer, kamusal faaliyetlerin dürüstlük ilkesine uygun olarak yürütüldüğüne dair ve özellikle, kamu adına yapılan mal veya hizmet alım veya satımı gibi ihale işlemlerinin yapılmasıyla ilgili olarak, kamu görevlilerine duyulan güvendir. Suçun konusu, mal veya hizmet alım veya satımına ilişkin ihale ya da kiralama ihalesidir. İhalenin konusunun, suçun oluşması açısından bir önemi yoktur. İhaleye fesat karıştırma suçunun oluşabilmesi için, yapılan ihalenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu veya 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine tabi bir ihale olması şart değildir. Söz konusu suçun oluşabilmesi için önemli olan, yapılan ihalenin kamu kurum veya kuruluşları adına yapılan mal veya hizmet alım veya satımlarına ya da kiralamalara ilişkin ihale olmasıdır. Kamu adına yapılan satım ve kiraya verme işlemlerinde bedel artırım esası; buna karşılık mal veya hizmet alımları ve kiralama gibi işlemlerde ise, bedel eksiltme esası kabul edilmiştir. Buna göre, artırmalarda tahmin olunan bedelden aşağı olmamak üzere, teklif olunan bedellerin en yükseği; eksiltmelerde ise, tahmin olunan bedelden fazla olmamak üzere, teklif olunan bedellerden tercihe layık görüleni bulunup; iş, o teklifi verenin üzerine bırakılmaktadır. En çok artıranın veya eksiltenin icabını kabul mahiyetindeki irade bildirimi ve bu iradenin oluşumunu sağlayan şartlar esas alınmak suretiyle sözleşme imzalanmasına kadarki idari işlemlerin tümü, ihale sürecini oluşturmaktadır. Sözleşmenin imzalanması ile birlikte ihale süreci de sona ermektedir. Suç, ihaleye fesat karıştırmakla oluşur. Hangi hareketlerin ihaleye fesat karıştırma niteliğinde olduğu, maddenin ikinci fıkrasında tek tek sayılmıştır. Fıkranın (a) bendinde hileli davranışlarla ihaleye fesat karıştırma hâlleri belirlenmiştir. Bu fiillerden herhangi birinin hileli davranışlarla gerçekleşmesi gerekir ki, ihaleye fesat karıştırmadan söz edilebilsin. Bu fiiller sırasıyla şöyledir: İhaleye katılma yeterliğine veya koşullarına sahip olan kişilerin ihaleye veya ihale sürecindeki işlemlere katılmalarını engellemek, İhaleye katılma yeterliğine veya koşullarına sahip olmayan kişilerin ihaleye katılmasını sağlamak, Teklif edilen malları, şartnamesinde belirtilen niteliklere sahip olduğu hâlde, sahip olmadığından bahisle değerlendirme dışı bırakmak, Teklif edilen malları, şartnamesinde belirtilen niteliklere sahip olmadığı hâlde, sahip olduğundan bahisle değerlendirmeye almak. Bu fiiller yeterli açıklıkta tanımlandığı için, ayrıca izaha gerek görülmemiştir. Fıkranın (b) bendine göre, ihale sürecinde, tekliflerle ilgili olup da, ihale mevzuatına veya şartnamelere göre gizli tutulması gereken bilgilere başkalarının ulaşmasını sağlamak, ihaleye fesat karıştırma suçunu oluşturur. Aslında bu durumda hile yoktur. Ancak, gizli kalması gereken bilgilerin başkalarının bilgisine sunulması, ihalenin objektif ve serbest rekabet şartlarında yapılmasını engeller. Fıkranın (c) bendinde, cebir veya tehdit kullanmak suretiyle ya da hukuka aykırı diğer davranışlarla, ihaleye katılma yeterliğine veya koşullarına sahip olan kişilerin ihaleye veya ihale sürecindeki işlemlere katılmalarını engellemek, ihaleye fesat karıştırma olarak kabul edilmiştir. İsteklilerin ihalenin gün veya saatinde, ihalenin yapılacağı yer konusunda yanıltılması ve bu suretle teklif veya pazarlık için öngörülen süreyi geçirmesi, bu fiillere ilişkin örnek oluşturmaktadır. Fıkranın (d) bendine göre, ihaleye katılmak isteyen veya katılan kişilerin ihale şartlarını ve özellikle fiyatı etkilemek için aralarında açık veya gizli anlaşma yapmaları, ihaleye fesat karıştırma suçunu oluşturmaktadır. Çünkü bu fiiller, ihalenin objektif ve serbest rekabet şartlarında yapılmasını engeller. Bütün bu seçimlik hareketlerden herhangi birinin veya birkaçının gerçekleştirilmesi durumunda, ihaleye fesat karıştırma suçu işlenmiş olur. Maddenin üçüncü fıkrasına göre, ihaleye fesat karıştırma suçunun oluşabilmesi için, ilgili kurum veya kuruluşun herhangi bir zarar görmesi gerekmemektedir. Bu bakımdan, ihaleye fesat karıştırma sonucunda ilgili kamu kurumu veya kuruluşu açısından bir zarar meydana gelmiş olması, bu suçun nitelikli hâli olarak kabul edilmiştir. Ancak, bu nitelikli hâl dolayısıyla cezanın artırılabilmesi için, zararın meydana gelmiş olması yeterlidir, meydana gelen zararın miktarının tam olarak belirlenmesine gerek bulunmamaktadır. Dördüncü fıkraya göre, ihaleye fesat karıştırma suçunun oluşabilmesi için, kamu görevlilerinin ve sair kişilerin bir menfaat temin etmiş olmaları da gerekli değildir. Aksi takdirde, yani ihaleye fesat karıştırma dolayısıyla menfaat temin edilmiş olması hâlinde, ayrıca bu nedenle ilgili suç hükmüne göre ceza sorumluluğu cihetine gidilir. Maddenin beşinci fıkrasında ihaleye fesat karıştırma suçunun uygulama alanı genişletilmiştir. Buna göre; yukarıdaki fıkralar hükümleri, kamu kurum veya kuruluşları aracılığı ile yapılan artırma veya eksiltmeler ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu kurum veya kuruluşlarının ya da kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının iştirakiyle kurulmuş şirketler, bunların bünyesinde faaliyet icra eden vakıflar, kamu yararına çalışan dernekler veya kooperatifler adına yapılan mal veya hizmet alım veya satımlarına ya da kiralamalara fesat karıştırılması hâlinde de uygulanacaktır.

TCK m.235 ile İlgili Yargıtay Kararları

9 karar gösteriliyor.

CGK E.2018/553 K.2021/680 Direnme Hükmünün Bozulması

TCK m.235/2, ihaleye fesat karıştırma hâllerini sınırlı biçimde sayar; bağlı ve seçimlik hareketli bu suçun (b) bendindeki faili yalnız ihale sürecinde görev alan ilgili kamu görevlisi olabileceğinden suç özgü suçtur ve diğer iştirakçiler ancak azmettiren ya da yardım eden sıfatıyla sorumlu olur. Yaklaşık maliyet veya gizli kalması gereken başka bilgilerin yetkisiz kişilere verilmesi ya da açıklanmasıyla suç tamamlanır; bilgiyi edinenin kendisi veya şirketi adına ihaleye katılması şart değildir.

Detaylı özeti gör

Madde gerekçesinden hareket eden karar, korunan hukuki değeri kamu adına yürütülen alım ve satım işlemlerinde kamu görevlilerine duyulan güven olarak belirlemektedir. TCK m.235/2-b bakımından hangi bilginin gizli olduğu, ihalenin tabi bulunduğu mevzuat ile bu mevzuata göre hazırlanan şartname üzerinden saptanır. 4734 sayılı Kanun gizliliği temel ilkeler arasında düzenlemiş; yaklaşık maliyetin isteklilere bildirilmesini ve ihale görevlileriyle danışmanlık hizmeti sunanların teklif ve maliyet bilgilerini açıklamasını yasaklamıştır. Bilginin teklifle dolaylı bağlantılı olması yeterlidir; ifşanın alenen yapılması veya bilgiyi alan kişinin ihaleyle ilgili biri olması aranmaz. Somut olayda bir askerî bakım komutanlığının 2009 ve 2010 tarihli alım ihaleleri incelenmiştir. İhale sürecinde görevli kişilerden öğrenilen yaklaşık maliyetin iletişimin tespiti kayıtlarıyla üçüncü kişilere aktarıldığı ileri sürülmüş, yerel mahkeme ise delil yetersizliği nedeniyle beraat kararı vermiştir.

CGK E.2021/304 K.2022/687 İtirazın Kabulü

İhaleye fesat karıştırmada maddi unsur, bir ihalenin mevcut olması ve bu ihaleye kanunun öngördüğü seçimlik hareketlerden biriyle fesat karıştırılmasıdır. Failin yeni bir suç işleme kararıyla hareket ettiği belirlenmedikçe veya hukuki kesinti oluşmadıkça, ihalenin yapıldığı coğrafi yer, Bakanlık ya da kurum ve uygulanan yöntem ne olursa olsun TCK m.43 hükümleri uygulanır.

Detaylı özeti gör

Genel Kurul, sonucu zincirleme suç sistematiği üzerine kurmuştur. Kararda 5237 sayılı Kanuna hâkim ilkenin gerçek içtima olduğu, kural olarak her fiil için ayrı ceza verileceği, TCK m.42, m.43 ve m.44 hükümlerinin bu kuralın istisnasını oluşturduğu belirtilmiştir. TCK m.43/1 uyarınca zincirleme suç için üç şart aranır: aynı suçun değişik zamanlarda birden fazla işlenmesi, mağdurun aynı kişi olması ve fiillerin aynı suç işleme kararı altında gerçekleştirilmesi. Suçun temel şekli ile nitelikli şekilleri, hatta teşebbüs aşamasında kalan hâli aynı suç sayılır. Mağduru belirli bir kişi olmayan suçlarda da aynı fıkra uygulanacağından, mağduru kamu olan bu suç hükmün kapsamına girer. Aynı suç işleme kararı, önceden kurulan bir plan ve genel niyeti anlatır; fiiller arasındaki sürenin uzunluğu yalnızca karine oluşturur. Kararda Dairenin bu yöndeki güncel içtihatlarına atıf yapılmış, somut olayda örgüt kurularak farklı kamu kurumlarının temizlik, yemek ve koruma hizmeti ihalelerine fesat karıştırıldığı isnadı ele alınmıştır.

CGK E.2017/843 K.2020/113 Direnme Hükmünün Bozulması

İhaleye fesat karıştırma suçunun maddi unsuru, mevcut bir ihaleye kanunda gösterilen seçimlik hareketlerden biriyle fesat karıştırılmasıdır. TCK m.235/2 fesat sonucunu doğurabilecek bütün fiilleri değil yalnız tek tek saydığı hâlleri kapsadığından suç bağlı hareketli; bu hâllerden herhangi biriyle işlenebildiğinden aynı zamanda seçimlik hareketlidir.

Detaylı özeti gör

Karar önce hükmün zaman içindeki değişimini açıklamaktadır. Suç tarihinden sonra 30.04.2013'te yürürlüğe giren 6459 sayılı Kanunla TCK m.235/1'deki temel ceza üç yıldan yedi yıla kadar hapis olarak belirlenmiştir. TCK m.235/3'te, fiilin cebir veya tehditle işlenmesi hâlinde alt sınırın beş yıldan az olamayacağı; ilgili kurum yönünden zarar doğmamışsa bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verileceği düzenlenmiştir. Madde gerekçesine göre korunan hukuki değer, kamu adına yapılan alım ve satım işlemlerinde kamu görevlilerine duyulan güvendir. İhale de bir işin veya malın, en uygun şartları sunana bırakılması için yapılan ilan, davet ve bunları izleyen işlemler bütünü olarak tanımlanmış; fıkrada sayılan hâllerin hileli davranışlarla gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Ardından 2886 sayılı Kanun'daki katılma yasağı ele alınmıştır: ita amirleri, ihale işlemlerini hazırlayan, yürüten, sonuçlandıran ve denetleyen görevliler ile bunların yakınları ihaleye doğrudan veya dolaylı katılamaz.

CGK E.2016/1238 K.2019/718 İtirazın Reddi

TCK m.235/2'de sayılan ihaleye fesat karıştırma hâlleri sınırlıdır; bunlara benzer olsa bile madde dışında kalan fiillerin kapsama alınması suçta ve cezada kanunilik ilkesine aykırıdır. İkinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde ihale sürecinde görevli kamu görevlileri, (d) bendinde ise ihaleye katılan veya katılmak isteyen kişiler fail olabildiği için bu bentler özgü suç niteliğindedir.

Detaylı özeti gör

Gerekçede, sayılan seçimlik hareketlerin içerikleri ayrı ayrı somutlaştırılmıştır. TCK m.235/2-a-1 yönünden hile, nitelikli yalan olarak tanımlanmış; basit bir yalanın yeterli olmadığı ve aldatıcı davranışın karşı tarafın denetim olanağını ortadan kaldıracak yoğunluk taşıması gerektiği belirtilmiştir. Bu bentte hilenin konusu, ihaleye katılma yeterliliğine ilişkin hususlardır. Katılımın hile kullanılmadan, meslekte acemilik veya özen yükümlülüğüne aykırı davranışla ya da yapılması zorunlu olmayan bir işin yapılmamasıyla engellenmesi suçu oluşturmaz. TCK m.235/2-c bakımından cebir, kişiye fiziki güç uygulanıp iradesi üzerinde zorlayıcı etki yaratılması; tehdit ise bir zarara uğratılacağının bildirilmesi olarak açıklanmıştır. İsteklilerin ihalenin günü, saati veya yeri konusunda yanıltılması da gerekçede örnek gösterilmiştir. Karar, bu ayrımlardan sonra kesinleşmiş hükümlerde lehe kanunun uygulanmasına yönelik uyarlama yargılamasının niteliğini incelemeye geçmektedir.

5.CD E.2018/11924 K.2022/6957

İhaleye fesat karıştırmanın oluşması, kanunda öngörülen ihale usullerinden biriyle usulüne uygun olarak yapılmış ya da yapılacak gerçek bir ihale ve işin varlığına bağlıdır; daha önce alınmış hizmet için sonradan şeklen ihale yapılması hâlinde gerçek ihale bulunmadığından suç oluşmaz. TCK m.235/2'nin (a) ve (b) bentlerinde ihale sürecinde görevli kişiler, (d) bendinde ihaleye katılan veya katılmak isteyenler fail olabilir; TCK m.40/2 anlamında özgü olan bu suça katılan diğer kişiler ancak azmettiren veya yardım eden sıfatıyla sorumludur.

Detaylı özeti gör

Daire, bozma gerekçesinde uygulanacak hükümlerin sınırlarını çizmiştir. Kararda 4734 sayılı Kanuna göre ihale sürecinin, ihale yetkilisinin onayından sözleşmenin imzalandığı ana kadar sürdüğü, bu evredeki fiillerin TCK m.235, sözleşmeyle başlayan evredekilerin ise TCK m.236 kapsamında değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir. İhalenin şeklen yapılıp işin önceden gerçekleştirildiği anlaşılırsa, mevzuata aykırı belge düzenleyerek durumu hukukileştirmeye çalışan kamu görevlilerinin fiili görevi kötüye kullanma; iş yapılmadan üçüncü kişi yararına ödeme yapılmışsa koşulları varsa zimmet; daha önce ödemesi yapılmış iş için yeniden belge düzenlenip ödeme yapılmışsa resmî belgede sahtecilik ve kamu kurumu zararına dolandırıcılık suçları gündeme gelir. Karar ayrıca kabul sürecinde görev almayan kamu görevlisinin edimin ifasına fesat karıştırmanın faili olamayacağını, işlemlere katılmayan kişinin salt şirket ortağı olması nedeniyle cezalandırılamayacağını vurgulamıştır.

Diğer kararlar (4)
5.CD E.2020/254 K.2022/8154

6459 sayılı Kanun'la TCK m.235'te yapılan değişiklikten sonra ihaleye fesat karıştırmanın temel şekli zarar suçuna dönüşmüştür; zarar belirlenirse temel ceza m.235/1'e, zarar yoksa m.235/3-b'ye göre kurulur, birden fazla ihaleye fesat karıştırma fiili zincirleme tek suç sayılır ve bu zincirdeki en az bir ihalede zarar varsa m.235/1 uyarınca belirlenen ceza m.43/1'e göre artırılır. Suçun mağduru toplumu oluşturan herkes, başka deyişle kamudur; belirli bir kişi zarar görmüşse bu kişi mağdur değil suçtan zarar görendir.

Detaylı özeti gör

Karar önce usule ilişkin bir ilkeyi hatırlatır: bozma ilamında yer alan hükümler bakımından açıkça onama kararı verilmedikçe ilam içeriğinin kesin ve mutlak bağlayıcılığı bulunmaz; Daire bu nedenle kendi önceki ilamındaki mahkûmiyet yönündeki değerlendirmeye bağlı kalmadan inceleme yapmıştır. Zarar unsurunun neden önem taşıdığı da gösterilir: suç tarihlerinde zarar artırım nedeniyken, değişiklikten sonra zarar doğmaması TCK m.235/3-b'de ayrı düzenlenmiş, bu fıkradaki ceza sınırları ve zamanaşımı sanıklar lehine sonuç doğurmuştur. Somut olayda bir belediyenin 2010 tarihli ihalesinde yaklaşık maliyetin 590.400 TL olduğu, işin 493.120 TL bedelle verildiği, en avantajlı 377.920 TL tutarındaki teklifi veren şirketin ilan ve şartnamedeki katılımı engelleyici hükümler nedeniyle elendiği, en avantajlı teklif ile ihale bedeli arasındaki farkın kamu zararını oluşturduğu belirlenmiştir. Müfettiş raporlarının yıllar bazında genelleme yapan değerlendirmeleri ise yetersiz görülmüştür.

5.CD E.2021/13605 K.2022/3455

İhaleye fesat karıştırma suçu, kanunda düzenlenen usullerden biriyle usulüne uygun yapılmış veya yapılacak gerçek bir ihale ve iş varsa oluşabilir; iş önceden gerçekleştirilip ihale yalnız şeklen yapılmışsa, mevzuata aykırı belge düzenleyerek fiilî durumu hukukileştirmeye çalışan kamu görevlilerinin fiili görevi kötüye kullanmadır. TCK m.235/2-(a-1) bakımından yalnız ihale sürecinde görevli kişilerce işlenebilen bu suç, m.40/2 uyarınca özgü suç olup dolaylı failliğe elverişli değildir; diğer iştirakçiler ancak azmettiren ya da yardım eden olarak sorumlu olur.

Detaylı özeti gör

Delil hukuku bakımından karar, telekomünikasyon denetimi ile teknik araçlarla izlemeyi kesin biçimde ayırmaktadır. İletişimin denetlenmesi sırasında tesadüfen elde edilen delilleri düzenleyen CMK m.138, teknik araçlarla izlemeyi kapsamaz; Kanunda teknik izleme için buna benzer bir hüküm de yoktur. Bu nedenle teknik izleme sırasında tesadüfen elde edilen kayıtlar yargılamada kullanılamaz. Edimin ifasına fesat karıştırma katalog suçlar arasında yer almadığı, nitelikli dolandırıcılık da suç tarihinde katalogda bulunmadığı için görüşme kayıtları ve teknik takip sonuçları bu suçlar yönünden yasal delil sayılmamıştır. Hukuka aykırı deliller dışlanarak sanıkların durumları yeniden değerlendirilmelidir. Karar ayrıca, yeterli bir rüşvet anlaşması delili yoksa kamu görevlisinin fiilinin mülga TCK m.257/3'teki çıkar sağlama suçunu oluşturacağını belirtmiştir. Sahte iş deneyim belgesi ile teklif mektubu sunulması TCK m.207 kapsamında ele alınmalı; kurumlar bakımından zarar doğmadığından ihaleye fesat karıştırma isnatları TCK m.235/3-b'ye göre değerlendirilmelidir.

5.CD E.2021/2639 K.2021/7158

TCK m.235'te ihaleye fesat karıştırma hâlleri tahdidi olarak sayıldığından, seçimlik hareketlerin veya faillik kapsamının genişletilmesi kanunilik ilkesine aykırıdır. TCK m.235/2-d'deki fiil m.40/2 anlamında özgü suçtur; bu suça katılan diğer kişiler yalnız azmettiren ya da yardım eden olarak sorumlu tutulabilir.

Detaylı özeti gör

Karar, idari aykırılık ile suç arasındaki sınırı belirlemektedir. 4734 sayılı Kanun m.17/d, alternatif teklif hâlleri dışında bir isteklinin kendisi ya da başkaları adına birden fazla teklif vermesini yasaklar; ancak Daireye göre aynı kişinin farklı gerçek veya tüzel kişileri temsilen ihaleye katılması bu tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmasını gerektirse de tek başına TCK m.235/2-d'deki suçu doğurmaz. Bu nedenle tekliflerin aynı elden çıkıp çıkmadığına ilişkin kriminal inceleme yaptırılması, şirketlerde hâkim ortaklığın ve temsil ilişkisinin araştırılması, anlaşmaya dair başka delil bulunup bulunmadığının tartışılması, ortak ya da yetkili temsilci olmayan sanıkların iştirakine dayanak delillerin karar yerinde gösterilmesi istenmiştir. Delil yönünden ise izleme kararı bulunmayan sanıklar bakımından tesadüfen elde edilen kayıtların yasak delil olduğu, ikili görüşmelerin görüşmenin tarafı olmayan ve içeriği kabul etmeyen sanık aleyhine kullanılamayacağı belirtilmiştir.

5.CD E.2018/2240 K.2021/6771

TCK m.235 topluma karşı suçlar arasında yer aldığından, ihaleye fesat karıştırmanın mağduru toplumun bütün bireyleri, başka deyişle kamudur; eylem belirli bir kişinin zararına işlenmişse bu kişi mağdur değil suçtan zarar görendir. Bu nedenle sabit görülen iki ayrı ihaleye fesat karıştırma fiili için ayrı hükümler kurulamaz; fiiller zincirleme biçimde tek suçu oluşturur.

Detaylı özeti gör

Mağdurun kamu olduğu kabulünden hareket eden Daire, bu nitelemenin somut ceza sonucunu da belirlediğini açıklamıştır. Aksi yaklaşım, ortaya çıkacak sonuç cezalar bakımından TCK m.3'ün gerekçesindeki ölçülülük anlayışıyla bağdaşmayacaktır. Bu nedenle sabit görülen iki ihaleye ilişkin fiiller için ayrı hükümler kurulması ve fazla ceza tayin edilmesi bozma nedeni sayılmıştır. Kararda ayrıca kamu zararının bulunup bulunmadığının belirlenmesi; buna göre TCK m.235/3-b'nin uygulanma koşulları ile zamanaşımının değerlendirilmesi istenmiştir. Rüşvet suçunun oluşması için anlaşmanın iş yapılmadan önce veya en geç işin yapıldığı anda kurulması gerekir. Böyle bir anlaşmaya ilişkin yeterli delil yoksa kamu görevlisinin fiili çıkar sağlama suçu kapsamında ele alınmalıdır. Bunların yanında hüküm fıkrasında uygulama maddesinin yanlış gösterilmesi ile TCK m.53 yönünden yeniden değerlendirme zorunluluğu da saptanmış ve hükümler bozulmuştur.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.