İçeriğe geç

TCK Madde 80 İnsan ticareti

Özet 4 fıkra · ~4 dk okuma

TCK 80, Zorla çalıştırma, fuhuş, esaret ya da organ temini amacıyla tehdit, cebir, kandırma veya çaresizlikten yararlanarak kişileri ülkeye sokan, çıkaran, kaçıran, taşıyan ya da barındıran kimseye sekiz yıldan oniki yıla kadar hapis ve adlî para cezası verilmesini düzenler.

Yürürlükte Değişiklik var Son değişiklik: · 5560 s.K. m.3
İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 80 - İnsan ticareti

Resmi Metin

İnsan ticareti

Madde 80- (1) Zorla çalıştırmak, hizmet ettirmek, fuhuş yaptırmak veya esarete tâbi kılmak ya da vücut organlarının verilmesini sağlamak maksadıyla tehdit, baskı, cebir veya şiddet uygulamak, nüfuzu kötüye kullanmak, kandırmak veya kişiler üzerindeki denetim olanaklarından veya çaresizliklerinden yararlanarak rızalarını elde etmek suretiyle kişileri ülkeye sokan, ülke dışına çıkaran, tedarik eden, kaçıran, bir yerden başka bir yere götüren veya sevk eden ya da barındıran kimseye sekiz yıldan oniki yıla kadar hapis ve onbin güne kadar adlî para cezası verilir.

Değişiklik: · 5560 s.K. m.3

(2) Birinci fıkrada belirtilen amaçlarla girişilen ve suçu oluşturan fiiller var olduğu takdirde, mağdurun rızası geçersizdir.

(3) Onsekiz yaşını doldurmamış olanların birinci fıkrada belirtilen maksatlarla tedarik edilmeleri, kaçırılmaları, bir yerden diğer bir yere götürülmeleri veya sevk edilmeleri veya barındırılmaları hallerinde suça ait araç fiillerden hiçbirine başvurulmuş olmasa da faile birinci fıkrada belirtilen cezalar verilir.

(4) Bu suçlardan dolayı tüzel kişiler hakkında da güvenlik tedbirine hükmolunur.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Değişiklik Bilgisi

Bu maddede mevcut doğrulanmış değişiklik aşağıda gösterilmektedir. Madde yürürlüktedir; güncel ve yürürlükteki tam metin yukarıdadır. Önceki metinler aşağıda yürürlükte kaldıkları tarihlerle verilmiştir. Hangi metnin uygulanacağı suç tarihine göre belirlenir; suç tarihindeki kanun ile sonra yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklıysa TCK m.7/2 gereği fail lehine olan uygulanır. Tarih aralıkları metnin yürürlük dönemini gösterir; somut olaya uygulanacak hükmü tek başına belirlemez.

  1. Değişiklik madde tamamı 5560 s.K. m.3

Önceki metinler

  1. Önceki metin 1. fıkra Yürürlükte: -
    1. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 18 Aralık 2006)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 18 Aralık 2006 Zorla çalıştırmak veya hizmet ettirmek, esarete veya benzeri uygulamalara tabi kılmak, vücut organlarının verilmesini sağlamak maksadıyla tehdit, baskı, cebir veya şiddet uygulamak, nüfuzu kötüye kullanmak, kandırmak veya kişiler üzerindeki denetim olanaklarından veya çaresizliklerinden yararlanarak rızalarını elde etmek suretiyle kişileri tedarik eden, kaçıran, bir yerden başka bir yere götüren veya sevk eden, barındıran kimseye sekiz yıldan oniki yıla kadar hapis ve onbin güne kadar adlî para cezası verilir. Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 19 Aralık 2006'da 5560 s.K. m.3 ile değiştirildi (RG 19/12/2006, S.26381). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete

Eski metnin tam karşılaştırması için mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.

Avukat Yorumu

TCK m.80, insan ticareti suçunun temel biçimini üç ögenin birlikte gerçekleşmesine bağlar; çocuklar yönünden araç fiil aranmayan özel kural ise saklıdır. Suç seçimlik hareketli olup özel kastla işlenir. İlk öge, failin güttüğü amaçtır: mağduru zorla çalıştırmak, hizmet ettirmek, fuhuş yaptırmak veya esarete tâbi kılmak ya da vücut organlarının verilmesini sağlamak. Bu amaçlar, suçun ayırt edici sömürü maksadını oluşturur. İkinci öge, bu amaçlarla başvurulan araç fiillerdir: tehdit, baskı, cebir veya şiddet uygulamak, nüfuzu kötüye kullanmak, kandırmak veya kişiler üzerindeki denetim olanaklarından ya da çaresizliklerinden yararlanarak rızalarını elde etmek. Üçüncü öge, seçimlik nitelikteki maddi hareketlerdir: kişileri ülkeye sokmak, ülke dışına çıkarmak, tedarik etmek, kaçırmak, bir yerden başka bir yere götürmek, sevk etmek ya da barındırmak. Bu hareketlerden birinin, belirtilen amaç ve araç fiillerle bağlantılı olarak gerçekleştirilmesi suçun oluşması için yeterlidir ve faile sekiz yıldan oniki yıla kadar hapis ile onbin güne kadar adlî para cezası verilir.

Suçun bu yapısı, rızaya ilişkin özel bir kuralı beraberinde getirir: birinci fıkrada belirtilen amaçlarla girişilen ve suçu oluşturan fiiller var olduğu takdirde, mağdurun rızası geçersizdir. Onsekiz yaşını doldurmamış olanlar bakımından koruma daha da genişletilir: bu kişilerin birinci fıkradaki maksatlarla tedarik edilmeleri, kaçırılmaları, bir yerden diğerine götürülmeleri, sevk edilmeleri veya barındırılmaları hâllerinde, suça ait araç fiillerden hiçbirine başvurulmamış olsa dahi faile aynı cezalar verilir; çocuk yönünden araç fiil aranmaz. Bu suç, doğrudan veya dolaylı maddi menfaat maksadıyla yasa dışı yoldan bir yabancıyı ülkeye sokma ya da ülkede kalmasına imkân sağlama veyahut Türk vatandaşı ya da yabancının yurt dışına çıkmasına imkân sağlama biçimindeki göçmen kaçakçılığından ayrılır; belirleyici ölçüt, mağdurun bir sömürü maksadıyla hedef alınmasıdır. Son olarak, bu suçlardan dolayı tüzel kişiler hakkında da güvenlik tedbirine hükmolunur.

Gerekçe

Bu maddenin ilgili hükmü 5560/2006 ile değiştirilmiştir. Aşağıdaki gerekçe maddenin 2004 tarihli ilk metnine aittir; sonraki düzenlemeleri açıklamaz.

Maddeye, Türkiye tarafından da onaylanan “Sınıraşan Örgütlü Suçlara Karşı Birleşmiş Milletler Sözleşmesi” ve “Sınıraşan Örgütlü Suçlara Karşı Birleşmiş Milletler Sözleşmesi Ek însan Ticaretinin, Öncelikle Kadın ve Çocuk Ticaretinin Önlenmesine, Durdurulmasına ve Cezalandırılmasına İlişkin Protokol” hükümlerinin gereğini yerine getirmek üzere Tasarıda yer verilmiştir. 1990’lı yıllardan itibaren suç örgütlerinin, etkinliklerini sınırlar ötesi alana genişleterek, özellikle kadın, çocuk ve insan ticaretini örgütledikleri ve insanları bu uygar dünyada âdeta esarete tâbi kıldıkları görülmektedir. İşte bu nedenle, söz konusu Sözleşme ve Protokolün öngördüğü suçlara hukuk sistemimizde de yer verilmesi uygun görülmüştür. Maddenin öngördüğü maddî unsurlar, kadın, çocuk veya diğer insanların tedarik edilmeleri, kaçırılmaları, bir yerden diğer bir yere götürülmeleri veya sevk edilmeleri veya banndınlmalandır. Ancak bu hareketler kişileri zorla çalıştırmak, bazı hizmetleri vermeye mecbur kılmak, adı geçenleri esaret veya benzeri uygulamalara tâbi kılmak yahut beden organlarından bazılarının verilmesine razı etmek maksadıyla icra edilecektir. Maddenin birinci fıkrası, söz konusu maksatlarla gerçekleştirilecek maddî unsurların belirli araç fiillere başvurulması suretiyle gerçekleştirilmesini suçun oluşması bakımından gerekli koşullar olarak saptamıştır. Bu fiiller tehdit, baskı, cebir veya şiddet uygulama, nüfuzu kötüye kullanma, kandırma, mağdurların çaresizliklerinden yararlanma veya mağdurlar üzerinde sahip olunan denetim olanaklarından yararlanarak rızalarını elde etmek suretiyle gerçekleştirilecektir. Maddenin ikinci fıkrasında, belirtilen amaçları elde etmek üzere girişilen ve suçu oluşturan yardımcı fiiller varsa artık, mağdurun nzasımn yok sayılacağı belirtilmiştir. Örneğin bir kimsenin organlarını vermek hususundaki rızası, yukanda belirtilen fiiller sonucunda elde edilmiş ise, suçun oluşması bakımından bu rıza yok sayılacaktır. Maddenin üçüncü fıkrasında onsekiz yaşını doldurmamış olanlann birinci fıkrada belirtilen maksatlarla tedarik edilmeleri, kaçınlmaları, bir yerden diğer bir yere götürülmeleri veya sevk edilmeleri yahut banndırılmalan hâlinde, suçu oluşturan araç fiillerden herhangi birisine başvurulmasa da, faile birinci fıkrada belirtilen cezaların verileceği açıklanmıştır. Bu suretle onsekiz yaşını doldurmamış çocukların birinci fıkrada belirtilen maksatlarla maddenin öngördüğü hareketlere konu kılınmaları suçun oluşmasına olanak verecektir.

TCK m.80 ile İlgili Yargıtay Kararları

4 karar gösteriliyor.

4.CD E.2021/41598 K.2022/13312

İnsan ticaretinde, mağdurun rızasını tehdit, baskı, cebir veya şiddetle; nüfuzu kötüye kullanma, kandırma ya da üzerindeki denetim imkânlarından veya çaresizliğinden yararlanmayla elde eden araç hareketlerden en az biri ile mağduru ülkeye sokma veya ülkeden çıkarma, tedarik etme, kaçırma, bir yerden başka yere götürme, sevk etme ya da barındırma amaç hareketlerinden en az biri birlikte gerçekleşmeli; araç hareket amaç hareketten önce veya en geç onunla eş zamanlı yapılmalıdır. Hürriyetten yoksun kılma suçun unsuru olarak ayrıca cezalandırılmaz ve insan ticareti amaç fiiller tamamlanınca oluşur.

Detaylı özeti gör

Karar, önce kovuşturmanın sınırını belirleyen usul kurallarını ele almaktadır. İddianamenin kovuşturmanın sınırını çizdiği, yüklenen suçun unsurlarını oluşturan fiillerin duraksamaya yer bırakmayacak biçimde açıklanması gerektiği, bir olay anlatılırken başka bir olaydan söz edilmesinin o olay bakımından dava açıldığı anlamına gelmeyeceği belirtilmiştir. Açılan dava insan ticareti ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarına ilişkin olduğundan, fuhuş eyleminden yalnızca söz edilmiş olması dava açılması sayılmamış ve bu suçtan hüküm kurulması CMK m.225'e aykırı bulunmuştur. Esasa ilişkin değerlendirmede, önce mağdurun iradesinin kırılıp görünüşte rızasının elde edilmesi, ardından amaç hareketlerin gerçekleştirilmesi gerektiği açıklanmıştır. İnsan ticareti ile fuhşa aracılık suçlarının bağımsız olması nedeniyle her suç yönünden ayrı değerlendirme yapılması gerektiği vurgulanmış, somut olayda eylemlerin TCK m.80/1 ile m.227/4 kapsamında kaldığı, hürriyetten yoksun kılmanın ise insan ticaretinin unsuru olduğu kabul edilerek hükümler bozulmuştur.

CGK E.2021/417 K.2022/618 Direnme Hükmünün Bozulması

İnsan ticaretinde, mağdur iradesini kıran hareketlerden en az biriyle amaç hareketlerden en az biri birleşmeli ve ilk grup hareket amaç hareketten önce ya da en geç onunla eş zamanlı yapılmalıdır. Unsur oluşturan cebir ve tehdit ile kaçırmanın meydana getirdiği hürriyetten yoksun bırakma, bileşik suç yapısı nedeniyle ayrıca cezalandırılmaz; cebir daha ağır netice doğurursa kasten yaralamadan da ceza verilir.

Detaylı özeti gör

İnsan ticareti düzenlemesi, uluslararası sözleşme ile ek protokolde öngörülen suçların iç hukuka aktarılması amacıyla kabul edilmiştir. Tedarik, kaçırma, nakletme, sevk etme veya barındırma gibi amaç hareketlerden en az biri; kişiyi zorla çalıştırma, belirli hizmetleri vermeye mecbur bırakma, esaret veya benzeri uygulamalara tâbi kılma yahut organ vermeye razı etme maksatlarından biri doğrultusunda ve mağdur iradesini etkileyen tehdit, baskı, cebir, şiddet, nüfuzun kötüye kullanılması, kandırma ya da çaresizlikten yararlanma gibi araç hareketlerden en az biri kullanılarak gerçekleştirilmelidir. Araç hareket amaç hareketten önce veya en geç onunla eş zamanlı gerçekleşir. Hüküm bağlı ve seçimlik hareketlidir; katalog dışındaki fiille kurulamaz, birden çok seçimlik hareketin yapılması da tek suçu çoğaltmaz. Kandırma, dolandırıcılıktaki hile ölçütleriyle açıklanmıştır. Unsur olan cebir ve tehdit ile kaçırmanın içerdiği hürriyetten yoksun bırakma bileşik suçta erir; cebrin daha ağır bir sonuç doğurması hâlinde yaralamadan ayrıca sorumluluk mümkündür. Ön sorun yönünden, birinci fıkraya daha sonra “fuhuş yaptırmak” amacının eklenmesi karşısında tedarik veya aracılığın nasıl gerçekleştiğinin hüküm gerekçesinde tartışılmaması eksiklik sayılmıştır.

4.CD E.2025/7105 K.2025/17123 Onama

İnsan ticareti suçunun oluşması için araç hareketlerden en az biriyle amaç hareketlerden en az biri birlikte bulunmalı; araç hareket, amaç hareketten önce veya en geç onunla eş zamanlı yapılarak mağdurun iradesi kırılmalı ve görünüşte rızası elde edilmelidir. TCK m.80/3 bunun tek istisnasıdır: on sekiz yaşını doldurmayanlar yönünden araç fiillerin hiçbirine başvurulmasa da birinci fıkradaki cezalar uygulanır.

Detaylı özeti gör

Kararda önce suçun yapısı hatırlatılmış, failin mağduru zorla çalıştırmak, hizmet ettirmek, fuhuş yaptırmak, esarete tabi kılmak ya da vücut organlarının verilmesini sağlamak maksadıyla hareket etmesi ve iradeyi etkileyen fiillerin ardından ya da onlarla birlikte amaç hareketlerden birini gerçekleştirmesi arandığı belirtilmiştir. Temyiz incelemesi, fuhuş suçundan kurulan hüküm üzerinde yapılmıştır. Daire, sanığın suç tarihinde on sekiz yaşını bitirmemiş bir çocuğa yönelik eylemi nedeniyle ayrıca insan ticareti suçunun oluşabilme ihtimalinin bulunduğunu belirtmiş ve ilk derece mahkemesinin dava zamanaşımı süresi içinde bu suçtan suç duyurusunda bulunabileceğini saptamıştır. Böylece TCK m.80/3'teki istisnanın, çocuk mağdurlar bakımından araç fiiller aranmaksızın sorumluluk doğurabileceği pratik sonucu gösterilmiştir. Fuhuş suçundan kurulan hüküm yönünden ise delil değerlendirmesi ve nitelendirme yerinde bulunarak temyiz sebepleri reddedilmiştir.

4.CD E.2024/7834 K.2025/11824

İnsan ticareti suçunda araç ve amaç hareketlerden en az birer tanesinin birlikte gerçekleşmesi, araç hareketin amaç hareketten önce veya en geç onunla eş zamanlı yapılması gerekir. Tek istisna TCK m.80/3'tür; on sekiz yaşını doldurmamış kişiler bakımından araç fiillerden hiçbirine başvurulmasa bile birinci fıkrada öngörülen cezalar verilir.

Detaylı özeti gör

TCK m.80'de yetişkin mağdur bakımından iki hareket grubunun birleşmesi zorunludur: iradeyi kıran araçlardan biri, amaç hareketlerden en az biriyle birlikte bulunmalı; araç hareket daha önce veya en geç amaç hareketle aynı anda gerçekleştirilmelidir. On sekiz yaşını doldurmamış mağdurlara ilişkin m.80/3 istisnasında araç hareketin kanıtlanması aranmaz, ancak dosyadaki mağdurlar yetişkin olduğundan bu istisna uygulanamamıştır. Savunmalar, mağdur anlatımları, iletişim kayıtları ve kolluk tutanakları birlikte incelendiğinde iradeyi etkileyen araçlardan hiçbirinin gerçekleştiği kanıtlanamamıştır. Amaç hareket izlenimi tek başına mahkûmiyete yetmeyeceğinden, beraat yerine insan ticaretinden ceza verilmesi hukuka aykırı bulunmuş ve ilgili hükümler bozulmuştur. Aynı dosyada başka bir sanık hakkında verilen beraat ise delil takdiri ile gerekçesi yerinde görülerek onanmıştır.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.