İçeriğe geç

TCK Madde 55 Kazanç müsaderesi

Özet 3 fıkra · ~2 dk okuma

TCK 55, Suçun işlenmesi ile elde edilen veya suçun konusunu oluşturan ya da suçun işlenmesi için sağlanan maddi menfaatler ile bunların değerlendirilmesi veya dönüştürülmesi sonucu ortaya çıkan ekonomik kazançların müsaderesine karar verilir.

İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 55 - Kazanç müsaderesi

Resmi Metin

Kazanç müsaderesi

Madde 55- (1) Suçun işlenmesi ile elde edilen veya suçun konusunu oluşturan ya da suçun işlenmesi için sağlanan maddi menfaatler ile bunların değerlendirilmesi veya dönüştürülmesi sonucu ortaya çıkan ekonomik kazançların müsaderesine karar verilir. Bu fıkra hükmüne göre müsadere kararı verilebilmesi için maddi menfaatin suçun mağduruna iade edilememesi gerekir.

(2) Müsadere konusu eşya veya maddi menfaatlere elkonulamadığı veya bunların merciine teslim edilmediği hallerde, bunların karşılığını oluşturan değerlerin müsaderesine hükmedilir.

(3) Bu madde kapsamına giren eşyanın müsadere edilebilmesi için, eşyayı sonradan iktisap eden kişinin 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun iyiniyetin korunmasına ilişkin hükümlerinden yararlanamıyor olması gerekir.

Ek hüküm: · 5918 s.K. m.2

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Değişiklik Bilgisi

Bu maddede mevcut doğrulanmış değişiklik aşağıda gösterilmektedir. Madde yürürlüktedir; güncel ve yürürlükteki tam metin yukarıdadır. Sonradan eklenen hükümlerin yürürlüğe girdiği tarihler aşağıda verilmiştir. Hangi metnin uygulanacağı suç tarihine göre belirlenir; suç tarihindeki kanun ile sonra yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklıysa TCK m.7/2 gereği fail lehine olan uygulanır.

  1. Ek 5918 s.K. m.2

Ekleme bilgisi

  1. Ekleme 3. fıkra, 9 Temmuz 2009'da yürürlüğe giren 5918 s.K. m.2 ile eklendi; bu tarihten önce bu hüküm yoktu (RG 9/7/2009, S.27283).

Eski metnin tam karşılaştırması için mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.

Avukat Yorumu

TCK m.55, belirli bir fiili suç olarak tanımlamayan, kazanç müsaderesini düzenleyen genel bir güvenlik tedbiri hükmüdür. Hükme göre suçun işlenmesi ile elde edilen, suçun konusunu oluşturan ya da suçun işlenmesi için sağlanan maddi menfaatler ile bunların değerlendirilmesi veya dönüştürülmesi sonucu ortaya çıkan ekonomik kazançların müsaderesine karar verilir. Böylece müsaderenin konusu, suça bağlı olarak elde edilen ekonomik değerler ve bunların dönüşmüş biçimleridir. Bu kapsamda müsadere kararı verilebilmesi için maddi menfaatin suçun mağduruna iade edilememesi gerekir; bir başka deyişle mağdurun zararının giderilmesi, müsadereye göre önceliklidir.

Müsadere konusu eşya veya maddi menfaatlere elkonulamadığı ya da bunların merciine teslim edilmediği hallerde, bunların karşılığını oluşturan değerlerin müsaderesine hükmedilir; böylece asıl değerin ele geçirilememesi tedbiri sonuçsuz bırakmaz. Bu madde kapsamına giren eşyanın müsadere edilebilmesi için, eşyayı sonradan iktisap eden kişinin iyiniyetin korunmasına ilişkin genel hükümlerden yararlanamıyor olması gerekir; iyiniyetli üçüncü kişinin kazanımı korunur. Kazanç müsaderesi, suçta kullanılan veya suçun konusunu oluşturan eşyanın müsaderesinden ayrı bir kurum olup, eşya müsaderesi ayrı bir hükümde düzenlenmiştir. Hükmün hukuki sonucu, suçtan doğan ekonomik yararın ve bunun dönüşmüş değerlerinin fail elinde kalmasının önlenmesidir.

Gerekçe

Bu maddeye 5918/2009 ile sonradan hüküm eklenmiştir. Aşağıdaki 2004 gerekçesi maddenin ilk metnine aittir; sonradan eklenen hükümler bu gerekçe kapsamında olmayabilir.

Maddede, suç işlemek yoluyla kazanç elde edilmesini engelleyecek etkin bir yaptırım olarak kazanç müsaderesine ilişkin düzenleme yapılmıştır. Bu düzenleme ile güdülen temel amaç, suç işlemek yoluyla kazanç elde edilmesinin önüne geçilmesidir. Bu nedenle yeni hükümde kazanç müsaderesi kapsamlı bir biçimde düzenlenmiş ve suç işlemek suretiyle veya suç işlemek dolayısıyla elde edilen ekonomik kazançların müsaderesi olanaklı hâle getirilmiştir. Böylece, kazanç müsaderesi, “kara para aklama”, uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti, dolandırıcılık, kaçakçılık, ihaleye fesat karıştırma gibi ekonomik çıkar elde etme amacıyla işlenen suçlara karşı etkin biçimde caydırıcılık özelliği olan bir yaptırım niteliğine kavuşturulmuştur. Bu hükmün uygulanmasında mağdurun ve iyi niyetli üçüncü kişilerin hakları korunacak, bunlara ait maddî değerler kazanç müsaderesine tabi tutulmayacaktır. Düzenleme ile getirilen diğer bir yenilik, kaim değerin müsaderesidir. Buna göre, müsadere konusu ekonomik değerin harcama, imha, tüketme gibi hareketlerle müsaderesinin imkânsız kılınması hâlinde, karşılığı para tutarının müsaderesine karar verilecektir.

TCK m.55 ile İlgili Yargıtay Kararları

2 karar gösteriliyor.

CGK E.2011/119 K.2011/162 İtirazın Kabulü

TCK m.55'teki kazanç müsaderesi hukuken ceza değil, güvenlik tedbiridir. Bu sebeple hükümde kazanç müsaderesine hiç yer verilmemesi, hükmü yalnız sanık müdafii temyiz etmiş olsa bile aleyhe değiştirmeme yasağı kapsamında değildir.

Detaylı özeti gör

Ceza Genel Kurulu, ceza hukukunda genel bir kazanılmış hak bulunmadığını, yalnız 1412 sayılı Kanun m.326/son ve 5271 sayılı Kanun m.307/4 çerçevesinde sınırlı bir aleyhe değiştirmeme yasağı olduğunu belirtmiştir. Yasak yalnız cezaya ilişkindir; TCK m.45 cezaları hapis ve adlî para cezası olarak saydığından güvenlik tedbirleri ile diğer kurumlar kapsam dışındadır. Kurul, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasındaki denetim süresi ve TCK m.53'teki hak yoksunlukları için de aynı sonuca ulaşan önceki kararlarına değinmiştir. TCK m.55'teki kazanç müsaderesi ceza değil güvenlik tedbiri olduğundan, yalnız sanık müdafiinin temyiz ettiği hükümde ilk kez uygulanması yasağı ihlal etmez. Somut olayda uyuşturucu satışından elde edilen 4,50 TL'nin müsaderesi gerekirken üst aramasında bulunan 152 TL'nin tamamı sanığa iade edilmişti. Kurul, 147,50 TL'nin iadesine ve suç kazancı 4,50 TL'nin müsaderesine hükmü düzelterek onamış; iki üye karşı oy kullanmıştır.

CGK E.2013/303 K.2013/296

TCK m.55 uyarınca kazanç müsaderesi; suçun işlenmesiyle elde edilen, suçun konusunu oluşturan ya da suçun işlenmesi için sağlanan maddî menfaatler ile bunların değerlendirilmesi veya dönüştürülmesinden doğan ekonomik kazançlarla sınırlıdır ve karar için maddî menfaatin mağdura iade edilememesi gerekir. “Maddî menfaat” malın kendisini, “ekonomik kazanç” ise bu menfaatlerin değerlendirilmesi ya da dönüştürülmesinden doğan kazançların tümünü anlatır; bu kapsama girmeyen ve sanığa ait olan değer m.55 uyarınca müsadere edilemez.

Detaylı özeti gör

Ceza Genel Kurulu, TCK m.55'teki kazanç müsaderesinin kapsamını maddenin üç fıkrası üzerinden belirlemiştir. Birinci fıkra; suçun işlenmesiyle elde edilen, suçun konusunu oluşturan veya suç için sağlanan maddi menfaatler ile bunların değerlendirilmesi ya da dönüştürülmesinden doğan ekonomik kazançları kapsar ve müsadere için menfaatin mağdura iade edilememesini şart koşar. Maddi menfaat malın kendisini, ekonomik kazanç ise bu menfaatten türeyen kazançların tamamını ifade eder. İkinci fıkra, eşya veya menfaate elkonulamaması ya da merciine teslim edilmemesi hâlinde bunların karşılığını oluşturan değerin müsaderesini; üçüncü fıkra ise sonradan iktisap eden kişinin Türk Medeni Kanunu'nun iyi niyeti koruyan hükümlerinden yararlanamamasını arar. Somut olayda mağdurların bütün zararını gideren sanığın üzerinde bulunan 66 TL bu kategorilere girmeyip kendisine aittir. Müsadere bölümü çıkarılıp paranın iadesi yazılarak hüküm CMUK m.322 uyarınca düzeltilmiş ve onanmıştır.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.