HMK Madde 16 Haksız fiilden doğan davalarda yetki
HMK 16, haksız fiilden doğan bir davanın; fiilin işlendiği, zararın doğduğu ya da doğma ihtimalinin bulunduğu yer veya zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinde de açılabileceğini anlatır.
Resmi Metin
Haksız fiilden doğan davalarda yetki
Madde 16- (1) Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu madde, haksız fiilden doğan davalarda davacıya genel yetki kuralının yanında başvurabileceği ek yetkili mahkemeler tanır. Tek fıkrasında, haksız fiilin işlendiği yer, zararın meydana geldiği yer, zararın gelme ihtimalinin bulunduğu yer ve zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi yetkili sayılmıştır. Hükümdeki “de yetkilidir” ifadesi, bu mahkemelerin genel yetkili mahkemeyi dışlamadığını, onun yanına eklenen seçimlik yetki noktaları olduğunu gösterir; sayılan yerler arasında “veya”, “yahut” ve “ya da” bağlaçlarıyla bağlanmış bir tercih ilişkisi bulunur.
Usul bakımından bu düzenleme, haksız fiil mağduruna davasını açacağı yer konusunda birden fazla seçenek sunan bir yetki kuralı niteliğindedir. Davacı, fiilin gerçekleştiği yer ile zararın doğduğu yerin farklı olması ya da henüz gerçekleşmemiş bir zarar tehlikesinin bulunması gibi durumlarda, maddede sayılan mahkemelerden uygun gördüğü birinde davasını açabilir. Maddede bu mahkemeler arasında bir öncelik sırası ya da bunların kesin yetki taşıdığına dair bir ifade yer almaz; düzenleme yalnızca yetkili kabul edilen yer mahkemelerini belirlemekle yetinir.
Gerekçe
1086 sayılı Kanunun 21. maddesinde yer alan haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği yer mahkemesinin yetkisi, tekrar gözden geçirilip, kapsamı biraz daha genişletilerek, yeniden düzenlenmiştir. Öncelikle, haksız fiilden doğan dava, haksız fiilin işlendiği yerde açılabilecektir. Uygulama ve doktrinde oluşan görüşler dikkate alınarak, ayrıca, haksız fiilin işlendiği yer ile, zarar farklı bir yerde gerçekleşmişse, zararın gerçekleştiği yerde de dava açılabileceği, hükümde belirtilmiştir. Özellikle, yabancı hukuk sistemlerindeki gelişmelere paralel olarak, muhtemel zarar yeri mahkemesi de yetkili kılınmış, henüz bir zarar meydana gelmeden “zararı önleme amacı” ile açılacak davalar için yetkili mahkeme açıkça gösterilmiştir. Haksız fiilin işlendiği yerin Türkiye dışında olduğu hallerde, bu yetki kuralı özellikle önem arz edecektir.
Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe