Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe HMK Madde 294 Hüküm, hükmün verilmesi ve tefhimi
HMK 294, mahkeme davayı usule veya esasa ilişkin nihai kararla sona erdirir; esas hakkında verilen nihai karar hükümdür, yargılamanın bittiği duruşmada verilip tefhim edilir ve gerekçeli karar bir ay içinde yazılır.
Resmi Metin
Hüküm, hükmün verilmesi ve tefhimi
Madde 294- (1) Mahkeme, usule veya esasa ilişkin bir nihai kararla davayı sona erdirir. Yargılama sonunda uyuşmazlığın esası hakkında verilen nihai karar, hükümdür.
(2) Hüküm, yargılamanın sona erdiği duruşmada verilir ve tefhim olunur.
(3) Hükmün tefhimi, her hâlde hüküm sonucunun duruşma tutanağına geçirilerek okunması suretiyle olur.
(4) Zorunlu nedenlerle sadece hüküm sonucunun tefhim edildiği hâllerde, gerekçeli kararın tefhim tarihinden başlayarak bir ay içinde yazılması gerekir.
(5) Hükmün tefhimini, duruşmada bulunanlar ayakta dinler.
(6) Hükme ilişkin hususlar, niteliğine aykırı düşmedikçe, usule ilişkin nihai kararlar hakkında da uygulanır.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu madde, mahkemenin davayı nasıl sonlandırdığını ve hükmün verilip açıklanmasına ilişkin esasları düzenler. Birinci fıkraya göre mahkeme, davayı usule veya esasa ilişkin bir nihai kararla sona erdirir; uyuşmazlığın esası hakkında verilen nihai karar ise hükümdür. Maddenin devamında hükmün veriliş anı, tefhim biçimi, gerekçeli kararın yazılma süresi ve tefhimin dinlenme usulü ayrı fıkralar hâlinde gösterilir. Son fıkra ise hükme ilişkin hususların, niteliğine aykırı düşmedikçe, usule ilişkin nihai kararlar hakkında da uygulanacağını belirterek düzenlemenin kapsamını genişletir.
Usul bakımından hüküm, yargılamanın sona erdiği duruşmada verilir ve tefhim olunur; tefhim her hâlde hüküm sonucunun duruşma tutanağına geçirilerek okunması suretiyle gerçekleşir. Zorunlu nedenlerle yalnızca hüküm sonucunun tefhim edildiği hâllerde gerekçeli kararın, tefhim tarihinden başlayarak bir ay içinde yazılması gerekir. Metin ayrıca hükmün tefhiminin duruşmada bulunanlarca ayakta dinleneceğini öngörür. Böylece madde, kararın açıklanma anı ile gerekçenin tamamlanması arasındaki süreci ayırarak, hüküm sonucunun derhâl bildirilmesini sağlar ve gerekçeli kararın yazımı için belirli bir süre tanır.
Gerekçe
Maddenin birinci fıkrasında karar ile hükmün ne olduğu ifade edilmiştir.
İkinci ve üçüncü fıkra hükümleri hükmün verilmesinin şekli ve zamanını içermektedir. Burada hüküm sonucunun duruşma tutanağına geçirilmesi öngörülmüş, böylece tefhim edilen hüküm sonucunun, sonradan başka suret ve şekilde kaleme alınması veya böyle iddiaların ortaya atılması tehlikesinin önlenmesine çalışılmıştır.
Dördüncü fıkra hükmünde ise zorunlu nedenlerle sadece hüküm sonucunun tefhim edildiği hallerde, gerekçeli kararın tefhim tarihinden başlayarak bir ay içerisinde yazılması zorunluluğu getirilmiştir.
Hükmün tefhiminin nasıl yapılacağını belirten beşinci fıkra yeni bir hüküm olup, uygulamadaki tereddütleri ortadan kaldıracak niteliktedir.
Altıncı fıkrada, usule ilişkin kararlarda hangi hususların geçerli olacağına değinilmiştir.
ADALET KOMİSYONU RAPORU
Tasarının 297, 298, 299 ve 300 üncü maddeleri, teselsül nedeniyle 299, 300, 301 ve 302 nci maddeler olarak aynen kabul edilmiştir.
TBMM GENEL KURULU
TBMM Genel Kurulunda 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. maddeler tasarı metninden çıkartılmış ve diğer maddeler buna göre teselsül ettirilmiştir.