Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 455 Pazarlamacının ücreti: Komisyon
TBK 455, belirli bir pazarlama alanı veya müşteri çevresinde faaliyette bulunma yetkisi yalnızca pazarlamacıya verilmişse, pazarlamacı kendisinin veya işverenin o alan veya çevrede yaptığı bütün işler için kararlaştırılmış ya da alışılmış olan komisyonun ödenmesini isteyebilir; aynı yetki başkalarına da verilmişse pazarlamacıya sadece kendisinin aracılık ettiği veya bizzat yaptığı işler için komisyon ödenir.
Resmi Metin
Komisyon
Madde 455- (1) Pazarlamacı, belirli bir pazarlama alanı veya belirli bir müşteri çevresinde faaliyette bulunma yetkisi sadece kendisine verilmişse, kendisinin veya işverenin bu alan veya çevrede yaptığı bütün işlerde kararlaştırılmış ya da alışılmış olan komisyonun ödenmesini isteyebilir.
(2) Belirli bir pazarlama alanı veya belirli müşteri çevresinde faaliyette bulunma yetkisi pazarlamacıyla birlikte başkalarına da verilmişse pazarlamacıya, sadece kendisinin aracılık ettiği veya bizzat yaptığı işler için komisyon ödenir.
(3) Komisyonun muaccel olması anında, yapılan işin değeri henüz kesin olarak belirlenemiyorsa komisyon, önce alışılmış olan en az değeri üzerinden, geri kalanı ise, en geç işin yerine getirilmesinde ödenir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Pazarlamacının komisyon hakkının kapsamı münhasırlığa göre değişir. Faaliyet alanı ya da müşteri çevresi yalnız pazarlamacıya bırakılmışsa, o alanda işverenin bizzat yaptığı işler dahil bütün işlemler komisyona tabidir; alan başkalarıyla paylaşılmışsa yalnızca pazarlamacının aracılık ettiği veya bizzat yaptığı işlerde komisyon doğar. Uygulamada bu ayrım sıkça ters kurulur; sözleşmede alanın münhasır olup olmadığı açıkça yazılmalı, faaliyet alanı yetkisinin sınırı için TBK m.453 birlikte değerlendirilmelidir. Muacceliyet anında işin değeri kesinleşmemişse komisyon önce alışılmış en az değer üzerinden, kalanı en geç ifada ödenir; bu, alacağın tamamını ertelemek için dayanak değildir. Sabit ücret ile komisyon dengesi TBK m.454, mevsimlik dalgalanmada özel fesih süresi TBK m.459 kapsamındadır. Pazarlamacı işverene bağımlı çalışır; bağımsız acentenin komisyon rejimiyle (TTK m.102 vd.) karıştırılmamalıdır.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 455. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununda yer verilmeyen, “b. Komisyon” kenar başlıklı yeni bir maddedir.
Tasarının üç fıkradan oluşan 455 inci maddesinde, işverenin komisyon ödeme yükümlülüğü düzenlenmektedir.
Maddenin birinci fıkrasında, pazarlamacının, belirli bir pazarlama alanı veya belirli bir müşteri çevresinde faaliyette bulunma yetkisi sadece kendisine verilmesi durumunda, kendisinin veya işverenin bu alan veya çevrede yaptığı bütün işlerde kararlaştırılmış ya da alışılmış olan komisyonun ödenmesini isteyebileceği belirtilmiştir.
Maddenin ikinci fıkrasında, belirli bir pazarlama alanı veya belirli müşteri çevresinde faaliyette bulunma yetkisi pazarlamacıyla birlikte başkalarına da verilmişse pazarlamacıya, sadece kendisinin aracılık ettiği veya bizzat yaptığı işler için komisyon ödeneceği kabul edilmiştir.
Maddenin son fıkrasında ise, komisyonun muaccel olması anında, yapılan işin değeri henüz kesin olarak belirlenemiyorsa komisyonun, önce alışılmış olan en az değeri üzerinden, geri kalanının ise, en geç işin yerine getirilmesinde ödeneceği kabul edilmiştir. Fıkrayı karşılayan kaynak İsviçre Borçlar Kanununun 349b maddesinin üçüncü fıkrasında pazarlamacı tarafından yapılan işin değerinin henüz kesin olarak belirlenememesi durumunda ödenecek komisyonun belirlenmesinde, bu işin ticari işletme sahibi işveren tarafından takdir edilen en az değerinin göz önünde tutulması kabul edildiği halde, Tasarıda “alışılmış olan en az değeri” ifadesi kullanılarak bu değerlendirme objektif bir ölçüye bağlanmıştır.
Maddenin düzenlenmesinde kaynak İsviçre Borçlar Kanununun 349b maddesi göz önünde tutulmuştur.