TBK Madde 437 Feshin sonuçları: a. Haklı sebeple fesihte

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TBK 437, haklı fesih sebepleri taraflardan birinin sözleşmeye uymamasından doğmuşsa o taraf, sebep olduğu zararı, hizmet ilişkisine dayanan bütün haklar göz önünde tutularak tamamen gidermekle yükümlüdür; diğer durumlarda hâkim, bütün durum ve koşulları göz önünde tutarak haklı sebeple feshin maddi sonuçlarını serbestçe değerlendirir.

Resmi Metin

a. Haklı sebeple fesihte

Madde 437- (1) Haklı fesih sebepleri, taraflardan birinin sözleşmeye uymamasından doğmuşsa o taraf, sebep olduğu zararı, hizmet ilişkisine dayanan bütün haklar göz önünde tutularak, tamamen gidermekle yükümlüdür.

(2) Diğer durumlarda hâkim, bütün durum ve koşulları göz önünde tutarak haklı sebeple feshin maddi sonuçlarını serbestçe değerlendirir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

TBK m.437, haklı sebeple derhal feshin (TBK m.435-436) parasal sonuçlarını ikili bir ayrımla çözer. Haklı sebep taraflardan birinin sözleşmeye aykırı davranışından, yani kusurundan doğmuşsa, o taraf karşı tarafın zararını hizmet ilişkisine dayanan bütün haklar gözetilerek tam olarak karşılar; burada belirleyici olan kimin fesih verdiği değil, sebebe kimin yol açtığıdır. Kusura dayanmayan haklı sebeplerde ise hâkim somut durum ve koşulları tartarak maddi sonuçları serbestçe değerlendirir; sabit bir oran aramak yerine takdir esastır. Haksız feshin sonuçları buraya değil, işçi yönünden TBK m.438, işverene karşı işe başlamama/bırakma yönünden TBK m.439 kapsamına girer; bu ikisini karıştırmamak gerekir. İş K. (4857) kapsamındaki işçi bakımından kıdem ve ihbar rejimi İş Kanunu uyarınca öncelikli uygulanır, TBK tamamlayıcı kalır. Sık rastlanan bir yanılgı, her haklı feshi kendiliğinden tam tazminata bağlamaktır; oysa tam tazminatın koşulu, haklı sebebin bir tarafın kusurlu ihlalinden kaynaklanmasıdır.

Gerekçe

Türk Borçlar Kanunu’nun 437. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:

818 sayılı Borçlar Kanununun 345 inci maddesini karşılamaktadır.

Tasarının iki fıkradan oluşan 436 ncı maddesinde, haklı sebeple feshin sonuçları düzenlenmektedir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 345 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan “b. Tazminat” şeklindeki ibare, Tasarıda, “2. Sonuçları / a. Haklı sebeple fesihte” şekline dönüştürülmüştür.

Maddenin düzenlenmesinde kaynak İsviçre Borçlar Kanununun 337b maddesi göz önünde tutulmuştur.

Metninde yapılan arılaştırma dışında, 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.

İlgili Yargıtay Kararları - TBK m.437 uygulaması

Aşağıdaki ilkeler, ilgili kararlardan derlenmiştir.

Yargıtay 3.HD E. 2020/10223 K. 2021/10226 Bozma

Hizmet sözleşmesinde haklı fesih sebepleri taraflardan birinin sözleşmeye uymamasından doğmuşsa, o taraf sebep olduğu zararı hizmet ilişkisine dayanan bütün haklar göz önünde tutularak tamamen gidermekle yükümlüdür; diğer hâllerde hâkim feshin maddi sonuçlarını serbestçe değerlendirir.

Detaylı özeti gör

Davacı, davalıya ait minibüste 01/07/1999-24/08/2009 arasında çalıştığını, iş akdinin haksız feshedildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla mesai, bayram ve yıllık izin ücreti alacaklarını istemiştir. İlk derece mahkemesi, davalının esnaf olması nedeniyle mülga 818 sayılı BK'nın (güncel TBK m.437 karşılığı) uygulanacağını, bu kanunda kıdem tazminatının düzenlenmediğini belirterek yalnız ihbar tazminatına hükmetmiş, diğer talepleri reddetmiş; bölge adliye mahkemesi de davacının istinafını esastan reddetmiştir. Yargıtay, davacının kıdem tazminatı talebinin mülga 818 sayılı BK m.345 gereğince muhik tazminat talebi olarak kabulünün gerektiğini, diğer alacaklar bakımından da BK m.329 ve 334'ün değerlendirilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek, davacı vekilinin temyizi üzerine bölge adliye mahkemesi kararını kaldırmış ve ilk derece mahkemesi kararını davacı yararına bozmuştur.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!