Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 415 İş giderleri: Taşıma araçları
TBK 415, işçinin işverenle anlaşarak işin görülmesinde kullandığı taşıma araçlarının giderlerini işverene yükler: işverenin veya işçinin sağladığı taşıma aracının işletilme ve bakım için gerekli olağan giderleri hizmet için kullanıldığı ölçüde işverence karşılanır; işçi kendi motorlu aracını kullanıyorsa işveren ayrıca araca ilişkin vergiyi, zorunlu mali sorumluluk sigortası primini ve yıpranma karşılığında uygun bir tazminatı; işçi kendisine ait diğer taşıma araçlarını ve hayvanlarını kullanıyorsa bunların olağan kullanma ve bakım giderlerini, hizmet için kullanıldığı ölçüde işçiye öder.
Resmi Metin
Taşıma araçları
Madde 415- (1) İşçi, işin görülmesi için işverenle anlaşarak işverenin veya kendisinin sağladığı bir taşıma aracı kullanıyorsa, taşıtın işletilmesi ve bakımı için gerekli olağan giderler, hizmet için kullanıldığı ölçüde işverence karşılanır.
(2) İşçi işverenle anlaşarak, işin görülmesinde kendi motorlu aracını kullanıyorsa, işveren ayrıca bu araçla ilgili vergiyi, zorunlu mali sorumluluk sigortası primini ve aracın yıpranması karşılığında uygun bir tazminatı hizmet için kullanıldığı ölçüde işçiye ödemekle yükümlüdür.
(3) İşçi işverenle anlaşarak, hizmetin görülmesinde kendisine ait diğer taşıma araçlarını ve hayvanlarını kullanıyorsa işveren, bunların kullanma ve bakımı için gerekli olan olağan giderleri hizmet için kullanıldığı ölçüde karşılamakla yükümlüdür.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
TBK m.415, işçinin hizmet için taşıt kullandığı hâllerde giderin kime yükleneceğini çözer; belirleyici eşik işverenle anlaşma ve hizmet için kullanıldığı ölçüdür, özel/kişisel kullanım kapsam dışında kalır. İşçinin kendi motorlu aracını kullandığı hâlde işveren, olağan işletme giderlerine ek olarak aracın vergisini, zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası primini ve yıpranma karşılığı uygun bir tazminatı öder; bu üç kalem yalnız kendi motorlu araç hâline özgüdür, sağlanan taşıt veya hayvan hâlinde doğmaz. Genel gider borcu TBK m.414’te, ödeme zamanı TBK m.416’dadır. Sık karışan nokta iki avanstır: TBK m.416 düzenli gider için gider avansı, TBK m.406 ise zorunlu ihtiyaçta ücret avansı öngörür; ikisi ayrı kurumdur. Gider alacağı ücret olmadığından TBK m.407 takas ve TBK m.410 haciz sınırı buraya doğrudan taşınmaz. İş K. (4857) kapsamındaki işçide bu hükümler tamamlayıcı niteliktedir. Pratikte hata, anlaşmayı ve kullanım oranını yazılı belgelememektir.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 415. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununda yer verilmeyen, “2. Taşıma araçları” kenar başlıklı yeni bir maddedir.
Tasarının üç fıkradan oluşan 414 üncü maddesinde, taşıma araçlarının gerektirdiği giderlerden sorumluluk düzenlenmektedir.
Maddenin birinci fıkrasında, işçinin, işin görülmesi için işverenle anlaşarak işverenin veya kendisinin sağladığı bir taşıma aracı kullanması durumunda, taşıtın işletilmesinin ve bakımının gerektirdiği olağan giderlerin, hizmet için kullanıldığı ölçüde işverence karşılanacağı belirtilmiştir.
Maddenin ikinci fıkrasında, işçinin işverenle anlaşarak işin görülmesinde kendi motorlu aracını kullanması durumunda, işverenin sadece motorlu aracın işletilmesinin ve bakımının gerektirdiği olağan giderlerden değil, aynı zamanda bunların vergi, zorunlu mali sorumluluk sigortası primlerini ve aracın yıpranması karşılığında uygun bir tazminatı da ödemekle yükümlü olduğu kabul edilmiştir. Ancak, işveren tarafından karşılanacak olan bu giderler, “hizmet için kullanıldığı ölçüde” sınırlamasına tabi tutulmuştur.
Maddenin son fıkrasında, işçinin işverenle anlaşarak, hizmetin görülmesinde kendisine ait diğer taşıma araçlarını ve hayvanlarını kullanması durumunda, işverenin, bunların kullanımının ve bakımının gerektirdiği olağan giderleri, yine hizmet için kullanıldığı ölçüde karşılamakla yükümlü olduğu ifade edilmiştir.
Maddenin düzenlenmesinde, kaynak İsviçre Borçlar Kanununun 327b maddesi göz önünde tutulmuştur.