Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 377 Hayvan kirası: Sorumluluk
TBK 377, aksine anlaşma veya yerel âdet yoksa kiracı, kiralanan hayvanların uğradığı zarardan, bu zararın korumada dikkat ve özen gösterildiği hâlde meydana geldiğini ispat etmedikçe sorumludur; kendi kusuruyla sebebiyet vermediği olağanüstü koruma giderleri için kiraya verenden tazminat isteyebilir ve önemli kazaları ya da hastalıkları gecikmeksizin kiraya verene bildirmekle yükümlüdür.
Resmi Metin
Sorumluluk
Madde 377- (1) Aksine anlaşma veya yerel âdet yoksa kiracı, kiralanan hayvanların uğradığı bir zarardan, bu zararın, korumada dikkat ve özen gösterildiği hâlde meydana gelmiş olduğunu ispat etmedikçe sorumludur.
(2) Kiracı, kendi kusuruyla sebebiyet vermediği olağanüstü koruma giderleri için kiraya verenden tazminat isteyebilir.
(3) Kiracı, önemli kazaları ya da hastalıkları gecikmeksizin kiraya verene bildirmekle yükümlüdür.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
TBK m.377, hayvan kirasında ispat yükünü kiracının üzerine yıkar: kiralanan hayvan zarar gördüğünde, kusurun değil, özenin ispatı kiracıdadır. Yani kiracı tazminattan kurtulmak için bakım ve korumada gerekli dikkati gösterdiğini somut delille ortaya koymak zorundadır; “ben bir şey yapmadım” savunması yetmez. Pratikte en sık hata, kiracının veteriner kaydı, besleme ve barınma koşullarına dair belge tutmaması, böylece ispatsız kalmasıdır. Karşı yönde kiracıyı koruyan iki nokta vardır: kendi kusuru olmadan doğan olağanüstü koruma giderlerini (örneğin beklenmeyen ağır hastalık masrafı) kiraya verenden isteyebilir ve önemli kaza ya da hastalıkları gecikmeksizin bildirmekle yükümlüdür.
Avukat olarak en kritik uyarı bu son noktadadır: bildirim geciktiğinde, kiracı hem özen savunmasını zayıflatır hem de olağanüstü gider talebini riske atar. Bu hüküm aksine anlaşma veya yerel âdetle değiştirilebilir; sözleşmeye sorumluluk ve gider dağılımını yazmak çoğu ihtilafı baştan keser.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 377. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 297 nci maddesini karşılamaktadır.
Tasarının üç fıkradan oluşan 376 ncı maddesinde, kiracının kiralanan hayvanlardan sorumluluğu düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 297 nci maddesinin kenar başlığında kullanılan “II. Mes’uliyet” ibaresi, Tasarıda “II. Sorumluluk” şekline dönüştürülmüştür.
Maddede, 818 sayılı Borçlar Kanununun 297 nci maddesinin son fıkrasındaki hüküm aynen muhafaza edilmiştir. Çünkü, bu fıkranın olmaması durumunda ortaya çıkabilecek boşluğun Tasarının 317 nci maddesiyle doldurulması imkansızdır; her iki düzenlemenin konuları farklıdır. Gerçekten, Tasarının 317 nci maddesinde, kiracının ayıpları kiraya verene bildirme borcu düzenlenmiştir. Oysa, Tasarının 376 ncı maddesinin son fıkrasında, ürün kirasına konu olan hayvanın uğradığı önemli kaza ya da hastalıkların kiraya verene bildirilmesi söz konusudur. Kira sözleşmelerinde kiraya verenin, kiralananı kira süresince sözleşmede amaçlanan kullanıma elverişli durumda bulundurma borcu vardır. Hayvan kirasında ise, Tasarının 376 ncı maddesinin birinci fıkrasında ifade edildiği gibi, kiraya verenin böyle bir borcu söz konusu değildir. Yani, kiraya verenin böyle bir durumda ayıptan sorumluluğu yoktur. Aynı düzenleme, kaynak İsviçre Borçlar Kanununun 303 üncü maddesinin eski ve yeni metinlerinde de son fıkra olarak yer almaktadır.
Metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.