Adana BAM, 6. HD., E. 2019/756 K. 2020/503 T. 17.9.2020

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
DAVACI
:

ADANA
BÜYÜKŞEHİR
BELEDİYE
BAŞKANLIĞI

VEKİLİ : Av. K1-A1

DAVALILAR
:

1-
F1
ELEK.TEM.LTDŞTİ
– A2
:

2-
F2
BARAJMAKİNALTDŞTİ-
A3

VEKİLİ : Av. K2-A4

:

3-
F3
PEYZAJTEMİZLİKİNŞAATOTOKİRALAMANAKLİYATGIDATURİZMSANAYİVETİCARETLİMİTEDŞİRKETİ
– A5

VEKİLİ : Av. K3-A6

:

4-
F4
SAĞLIKSANAYİVETİCARETANONİMŞİRKETİ
–

VEKİLİ : Av. K4

:

5-
F5
TEM.İMŞ.MED.TEKS.TURZ.TAAH.TİC.VESAN
– A8
:

6-
F6
İNŞAATTAAHTEKSPAZİTHİHRTİCLTDŞTİ
– A9
:

7-
F7
İNŞAATTEMİZLİKGIDANAKLİYATPEYZAJÖZELGÜVENLİKSİSTEMLERİTAAHHÜTOTOMOTİVİTHALATİHRACATSANAYİVETİCARETLİMİTEDŞİRKETİANKARAŞUBESİ-
A10

VEKİLİ : Av. K5-A11

:

8-
F8
TEMİZLİKİNŞAATMADENCİLİKSEYAHATKERESTECİLİKOTOMOTİVKIRTASİYEMEDİKALZİRAATÖZELEĞİTİMTAAHHÜTVETİCARETLİMİTEDŞİRKETİ
– A12

VEKİLİ : Av. K6

:

9-
F9
KATIATIKSOSYALHİZMETLERVELİMİTEDŞİRKETİ
– A13

VEKİLİ : Av. K7-A14

DAVANIN KONUSU : Rücuen Tazminat

Adana 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 16/01/2019 tarih ve 2018/195 Esas – 2019/59 Karar sayılı kararı ile kurulan hüküm nedeniyle davalılar, F8 Tem… Ltd. Şti. Ve Davalı, F9 ….. Ltd. Şti. vekillerinin istinaf başvurusu ile ilgili yapılan istinaf karar incelemesinde;

DAVACI VEKİLİ DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE:

Davalı şirketlerin müvekkil kurum tarafından yapılan ihalelerin yüklenicisi olduğunu, ihale ile iş alan şirketlerin müvekkil kurumdan iş aldıkları dönemlerde, çalıştırdıkları işçilerden dolayı doğan ve belediyelerince ödenmek zorunda kalınan her türlü hak ve alacaktan ihale sözleşmeleri ve Borçlar Kanunu uyarınca sorumlu olduklarını, ihale yoluyla almış olduğu işler kapsamında 12/04/2011- 21/05/2017 tarihleri arasında çalıştırılan dava dışı K8’ın 21/05/2017 tarihinde emekli olması nedeniyle iş akdinin sona erdiğini, dava dışı işçinin kıdem tazminatının 06/06/2017 tarihinde çalışmasının karşılığı olan 16.207,79 TL ödendiğini, ödenen miktarın davalı şirketlerden tahsili gerektiğini, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 16.207,79 TL müvekkil kurum zararının ödeme tarihi olan 06/06/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı şirketlerden tahsiline, yargılaama gideri ve avukatlık ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Taraflara duruşma gününü bildirir meşruhatlı davetiye tebliğ edilerek usulüne uygun taraf teşkilinin sağlandığı, bir kısım davalıların cevap dilekçesi vermedikleri görülmüştür.

DAVALI
F4
VEKİLİ 05/03/2018 HAVALE TARİHLİ CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE;

Dava dışı işçinin müvekkili şirketten hiçbir alacağının bulunmadığını, belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışan dava dışı işçinin müvekkili şirketçe kendisine ödenmesi gereken hak ve alacaklarının düzenli olarak kendisine ödendiğini, dava dışı işçinin müvekkili şirketten hiçbir hak ve alacağının bulunmadığını, müvekkili şirket aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI F8 TEMİZLİK LTD.ŞTİ. VEKİLİ 07/03/2018 HAVALE TARİHLİ CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE;

Alt işverenler tarafından çılıştırılan işçilerin kıdem tazminatlarının ilgili kamu kurum ve kuruluşları tarafından ödeneceğinin hüküm altına alındığını, davacı kurum ile müvekkili şirket arasında yapılan hizmet alım sözleşmesinde kıdem tazminatlarının müvekkili tarafından ödeneceğine ilişkin bir hüküm bulunmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI
F6
LTD. ŞTİ. VEKİLİ 07/03/2018 HAVALE TARİHLİ CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE;
1 aylık çalışmadan dolayı kanunen kıdem tazminatı ödemesi olmayacağından, bundan başkada herhangi bir ücret talebi bulunmadığından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI F3 PEYZAJ VEKİLİ 09/03/2018 TARİHLİ CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE;

Süresi içinde açılmamış davanın reddi gerektiğini, davacının asli görevlerinden olan temizlik hizmetini taşeronlara devretmesinin gerçek bir devir sayılmadığını, öncelikle zamanaşımı itirazlarının kabulüne, kabul görmediği takdirde zamanaşımı itirazları saklı kalmak üzere davacının davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI
F2
VEKİLİ 23/03/2018 HAVALE TARİHLİ CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE;

Dava dışı işçinin müvekkili bünyesinde çalışmamış olması nedeniyle aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI F7 İNŞAAT VEKİLİ;

Davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI:

Davanın
KABULÜNE,
2.015,45 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı
F2
‘den alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
1.210,80 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar
F5
Temizlik Ltd.Şti.’den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
222,24 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı
F6
Ltd.Şti.’den alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
1.379,39 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı
F4
A.Ş.’den alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
682,03 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı F8 Temizlik Ltd.Şti.’den alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
3.019,34 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı
F7
İnşaat Ltd.Şti.’den alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
2.107,41 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı
F3
Peyzaj Ltd.Şti.’den alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
682,03 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı
F1
Elektrik Ltd.Şti.’den alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
4.889,19 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı
F9
Ltd.Şti.’den alınarak davacıya ÖDENMESİNE, şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davalı F8 Tem… Ltd. Şti. vekili 20/03/2019 tarihli istinaf dilekçesinde;

1-Müvekkil şirketin taşeron çalıştırılan alt işveren olduğunu, asıl işverenin davacı kurum olduğunu,

2-Kamu kurum ve kuruluşları tarafından taşeron işçilere ödenen kıdem tazminatlarının alt işveren konumundaki şirket/şahıslardan rücu edilmemesi gerektiğini,

3-Yerel mahkemece müvekkil şirket ile yapılan sözleşmelerin incelenmediğini,

4-Davacı kurum ile müvekkil şirket arasında yapılan hizmet alım sözleşmesinde kıdem tazminatlarının müvekkil tarafından ödeneceğine ilişkin bir hüküm bulunmadığını,

5-Davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte işçiye ödenen kıdem tazminatının tamamının müvekkilden tahsil edilemeyeceğini,

6-Dava konusu alacakların zamanaşımına uğradığını,
Sonuç itibariyle;

Yerel mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olarak verildiğinden mahkemenin kararının kaldırılmasını talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

Davalı F9… Ltd. Şti. vekili 21/03/2019 tarihli istinaf dilekçesinde;

Yerel mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olarak verildiğini, 22/05/2003 tarih ve 4857 sayılı iş kanunun 112. Maddesinin 5. Fıkrasından sonra gelmek üzere değişiklik yapıldığını, bu değişikliğe göre 4734 sayılı kanunun 62. Maddesinin 1. Fıkrasının e bendi uyarınca, alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilere 11/09/2014 tarihinden sonra imzalanan ihale sözleşmeleri kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarına ait iş yerlerin de 11/09/2014 tarihinden sonra geçen süreye ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemeleri için sözleşmesinde kıdem tazminatı ödemesinden ötürü alt işverene rücu edileceğine dair açık bir hükme yer verilmemişse alt işverenden rücu edilemeyeceğini, bu nedenle aleyhlerine rücu hakkı doğmadığını,
Sonuç itibariyle;

Yerel mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olarak verildiğinden mahkemenin kararının kaldırılmasını talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

DELİLLER :

İstinaf incelemesine esas;

Yerel mahkemenin dosyası içerisinde bulunan belge ve kayıtlar.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Dava;

Rücuen
Tazminat davasıdır.

Türkiye F10 Bankası T.A.O. Adana Şubesinin 06/06/2017 tarihli dekontundan, dava dışı işçi K8’nın F11 Bankası A.Ş. Merkez Şubesi nezdindeki ibanına kıdem tazminatı ödemesi olarak 16.207,79 TL’nin davacı hesabından gönderildiği,
Mahkemece dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Bilirkişi K9’in 13/11/2018 tarihli raporunda; 4857 sayılı Kanun’un 112. Maddesi ile ilgili çıkarılan yönetmelikte kamuda çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatlarının kamu kurumu tarafından ödeneceğinin hüküm altına alındığını, Yargıtay bozma kararları doğrultusunda ise 4857 sayılı Kanunu’nun 112. Maddesi, 6552 sayılı yasanın 8. Maddesi ile yapılan değişikliğin işçiyi güvence altına almak amacıyla konulmuş bir hüküm olduğu ve emredici nitelikte hüküm olmadığı, bunun aksine tarafların her zaman sözleşme düzenleyebileceği ve sözleşme hükümlerinin tarafları bağlayacağı, davacı tarafından emekliye ayrılan dava dışı K8’a 16.207,88 TL kıdem tazminatı ödemesi yapıldığı, davalıların dava dışı işçiyi çalıştırdıkları süre ile sınırlı olmak üzere kıdem tazminatından sorumlu olduğu, taraflar arasındaki sözleşme ve idari şartnameye göre davalıların işçiye çalıştırdıkları süre için hesaplanan kıdem tazminatının tamamından sorumlu oldukları, F9 Ltd. Şti.’nin 4.889,19 TL, F8 Ltd. Ltd. Şti.’in ise 682,03 TL’den sorumlu olduklarının belirtildiği anlaşılmıştır.

Dava hukuki niteliği itibariyle hizmet sözleşmeleri uyarınca rücuan tazminat talebidir.

Davacı Adana Büyükşehir Belediyesi asıl işveren, davalılar alt işverenlerdir. Asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak iş Kanunu’ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işveren ile birlikte müteselsilen sorumludur. Burada yasadan kaynaklanan bir tesessül sözkonusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki bakımından (dava dışı işçiye ) karşı müteselsilen sorumludurlar. Bu düzenleme işçi alacağının teminat altına alınması amacıyla yapılmış ve sadece işçilere karşı bir sorumluluktur. Asıl işveren ve alt işverenler arasındaki ilişkide ise İş Kanunu değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gerekir.

Alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular, kendi aralarındaki iç ilişkide, bu konudaki kesin sorumluluğun hangi tarafa ait olacağı konusunda bir anlaşma yapabilirler. Zira 6098 sayılı TKB’nun 167. (mülga 146) maddesinde düzenlenen “aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlularda her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödedi fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır.” şeklindeki düzenlemede de müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit miktarlarla sorumlu oldukları, ancak bunun tersinin kararlaştırılabileceği de açıkça belirtilmiştir.

Müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki iç ilişkide, bu konudaki sorumluluğun borçlulardan birine ait olacağına ilişkin bir sözleşme yapılmış ise, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide yasadan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuan tahsilini talep edebileceği kabul edilmelidir. (Yargıtay 13.Hukuk dairesinin 17/05/2018 tarih ve 2015/43264 E.,2018/5986 K.sayılı kararı)

SOMUT OLAYDA;

Dava dışı işçi K8’ın davacı Belediyeye bağlı iş yerlerinde davalı alt işverenlerin işçisi olarak değişik tarihlerde çalıştığı, dava dışı işçinin emekli olması nedeniyle yasa gereğince kıdem tazminatının davacı Belediye Başkanlığı tarafından 06/06/2017 tarihinde 16.207,79 TL olarak ödendiği anlaşılmıştır
Davacı Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile davalı şirketler arasında imzalanan sözleşmelerin 22.1 Maddesinde sözleşme konusu iş ile çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukların ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ile genel genel şartnamenin 6. Bölümünde düzenlendiği belirtilerek sözleşmenin eki genel şartnameye atıf yapıldığı, sözleşmelerin eki genel şartnamenin 36.4 maddesinde “Kamu ihale Genel Tebliğinin ilgili hükümleri gereğince amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her türlü işçilik kalemi üzerinden %3 sözleşme ve genel giderlerden karşılanacağından, kıdem tazminatı ve bu mahiyetteki giderlerin yüklenici sorumluluğunda olacaktır.” şeklinde düzenleme olması karşısında davalıların işçiyi çalıştırdıkları süre ile sınırlı olmak üzere ödenen kıdem tazminatından sorumludurlar.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 341/2 maddesinde
“Miktar veya değeri 3.000,00 TL’sını geçmeyen mal varlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir. Ancak manevi tazminat davalarında verilen kararlara karşı, miktar veya değere bakılmaksızın istinaf yoluna başvurulabilir” şeklindedir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun istinaf kanun yoluna başvuru yönünden kesinlik sınırını düzenleyen bu maddelerdeki miktarların her yıl yeniden değerleme oranında artırılması sonucunda yerel mahkemenin kararını verdiği 16/01/2019 itibariyle istinaf kanun yoluna ilişkin yerel mahkemenin kesinlik sınırı 4.400,00 TL’dir.

F8….. Ltd. Şti. Aleyhine verilen hüküm 682.03 TL’dir.

SONUÇ İTİBARİYLE;

İstinaf edilen kararın miktar itibariyle kesin olduğundan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 346/1 maddesi uyarınca davalı F8 Temzilik İnşaat Ltd.Şti vekillerinin istinaf başvurusunun 6100 Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun
346/1 ve 353/1-b.1 maddesi uyarınca usulden, davalı F9 Ltd. Şti.nin istinaf başvurusunun ise 6100 Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun
353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-
Davalı F9 Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun
353/1-b.1 maddesi uyarınca
ESASTAN REDDİNE,

2-
Alınması gereken istinaf karar ve ilam harcı 333,80 TL olmakla, peşin alınan 83,45-TL’nin mahsubu ile bakiye 250,35-TL karar ve ilam harcının ilk derece mahkemesince bu davalıdan alınarak Hazineye irad
KAYDEDİLMESİNE,

3-
İstinaf talep eden bu davalıdan peşin alınan 121,30 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye irad
KAYDEDİLMESİNE
,

4-
Davalı F8 Temzilik İnşaat Ltd.Şti vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun
346/1 ve 353/1-b.1 maddesi uyarınca
USULDEN
REDDİNE,

5-
İstinaf talep eden bu davalıdan alınan 44,40-TL istinaf karar ve ilam harcının talep halinde ilk derece mahkemesince bu davalıya
İADESİNE,
6
–
İstinaf talep eden davalıdan peşin alınan 121,30 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının davalıya
İADESİNE,

7-
İstinaf masraflarının, başvuran davalılar üzerinde
BIRAKILMASINA
,

8-
İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine
YER OLMADIĞINA,

9-
Kararın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 359/3. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından
TARAFLARA TEBLİĞİNE,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 362/1-a bendi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 17/09/2020