Adana BAM, 6. HD., E. 2019/749 K. 2020/474 T. 11.9.2020

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ
: ADANA 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
NUMARASI
: 2017/157 2018/1321
DAVACI
: ADANA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI –
VEKİLLERİ
: Av. K1 Adana Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı Hukuk Müşavirliği Seyhan/ ADANA
Av. K2 Adana Büyükşehit Belediyesi Hukuk Müşavirliği K:5 Seyhan/ ADANA
DAVALILAR
: 1 -F1 BİLİŞİM VE SAĞLIK HİZ LTD ŞTİ – A1
VEKİLİ
: Av. K3 Ankara Yolu Tüze İş Merkezi No:36/15 16230 Osmangazi/ BURSA
: 2 -K4 ENERJİ ÜR İNŞ GIDA TAR TAŞ SN VE TİC LTD ŞTİ – A2
: 3 -F2 İNXŞ MOB BİL TUR TEM MAD OTO TİC LTD ŞTİ – A3
VEKİLİ
: Av. K5
DAVANIN KONUSU
: Tazminat (Rücuen Tazminat)

İSTİNAF TALEP TARİHİ
:25/01/2019
İSTİNAF KARAR TARİHİ
:11/09/2020
KARAR YAZIM TARİHİ
:11/09/2020
Adana 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 07/12/2018 tarih ve 2017/157 Esas – 2018/1321 Karar sayılı kararı ile kurulan hüküm nedeniyle davalı F3 Bilişim Sağlık Hiz.Ltd.Şti vekilinin istinaf başvurusu ile ilgili yapılanincelemede;

DAVACI VEKİLİ DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE:

Davalı şirketlerin Adana İl Özel İdaresi tarafından yapılan ihalelerin yüklenicisi olduğunu, Adana İl Özel İdaresinin müvekkili belediyeye devredildiğini, ihale ile iş alan şirketlerin iş aldıkları dönemlerde çalıştırdıkları işçilerden dolayı doğan ve belediyelerince ödenmek zorunda kalınan her türlü hak ve alacaktan ihale sözleşmeleri ve borçlar kanununun hükümleri doğrultusunda sorumlu olduklarını, davalı şirketlerin ilgili kurumdan ihale yoluyla almış olduğu işler kapsamında çalışanı olan K6 tarafından belediyeleri aleyhine Adana 7. İş Mahkemesinin 2014/806 Esas sayılı doyasından açılan dava neticesinde davanın kabulüne karar verildiğini, mahkeme kararındaki alacakların Adana 13. İcra Müdürlüğünün 2016/2517 Esas sayılı dosyası ile icra takibine konu edildiğini, ilama konu alacakların icra dosyasına 01/08/2016 tarihinde F4 Bankası Dekontu ile 25.042,20 TL olarak ödendiğini, ödenen miktarın davalı şirketlerden tahsili gerektiğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere ödenen 25.042,20 TL’nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı şirketlerden tahsiline, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALI
K4 ENERJİ LTD.ŞTİ.

VEKİLİ CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE;

Müvekkili şirketin kendi dönemine ilişkin sözleşmesel tüm yükümlülükleri yerine getirdiğini, müvekkili şirket ile davacı arasında imzalanan sözleşmede işçi alacaklarıyla ilgili herhangi bir hüküm bulunmadığını belirterek haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI:

Davacı belediye ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmeleri düzenlendiği, dava dışı işçi K6’in davalı şirketlerde işçi olarak çalıştığı dönemlere ilişkin ödenmeyen işçilik alacaklarının tahsili amacıyla açtığı dava sonucunda Adana 7. İş Mahkemesi’nin 25/12/2015 tarih ve 2014/806 E. 2015/1063 K. sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verildiği, hükmedilen alacakların dava dışı işçi tarafından Adana 13. İcra Dairesi’nin 2016/2517 E. sayılı takip dosyasında başlatılan icra takibi sonucunda davacı belediyeden tahsil edildiği, hesaplanan kıdem tazminatının davacı belediye tarafından ödenmiş olduğu, taraflar arasında düzenlenen hizmet alım sözleşmesinde davaya konu işçi alacaklarının ödenmesinden davalı yüklenicilerin sorumlu olacaklarının düzenlendiği, dosya kapsamında bulunan bilirkişi raporunun davalılar yönünden dava dışı işçinin çalıştığı dönem kapsamında hesaplama yapıldığı ve bu açıdan bilirkişi raporunun denetime ve karar vermeye elverişli olduğu, 6098 sayılı BK’nın 117. maddesi uyarınca muaccel bir borcun borçlusunun, alacaklının ihtarı ile mütemerrit olacağı, dava konusu olayda davacı belediye tarafından, işçilik alacaklarına dair dava dışı işçinin açmış olduğu davanın davalılara ihbar edilerek davalıların temerrüde düşürüldüğü ve davalılar yönünden hükmedilen rücuen tazminat alacağına ödeme tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerektiği (Yargıtay 13. Hukuk Dairesi’nin 23/05/2017 tarih ve 2016/7377 E. 2017/6152 K. sayılı kararı) anlaşıldığından, davanın kısmen kabulüne, şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davalı F3 Bilişim ve Sağlık Hizmetleri Ltd.Şti vekili 25/01/2019 tarihli istinaf dilekçesinde;
1
–
Müvekkili şirket ile davacı idare arasında hizmet alımına ilişkin sözleşme incelendiğinde müvekkili firmanın sorumluluğuna dair bir hüküm bulunmadığını, yerel mahkeme her ne kadar sözleşme hükümleri gereği taraflarına sorumluluk çıkarsa da hangi sözleşme olduğunu konusu ya da hangi madde olduğu konusunu gerekçeli kararında ifade etmediğini,

2-İş bu davanın rücu davası olduğunu, davacı yanın müvekkili firmanın talepte bulunması için taraflarınca hizmet alım ihalesi süresince ödemede bulunması gerektiğini, hizmet alım süresince müvekkili firmanın işçilerin maaş ve sigorta kalemlerinde ödeme aldığını, davaya konu işçilik alacaklarında bir ödeme almadığını, hizmet alım mantığı gereği müvekkili firmanın ancak aldığı kalemlerini ödemesini yapabileceğini, bu durumun kabulü durumunda müvekkili firmanın zarar edeceğini, dolayısıyla açılan dava da rücu şartlarının gerçekleşmediğini,
Sonuç itibariyle;Yerel mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olarak verildiğinden mahkemenin kararının kaldırılmasını, talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

Davacı vekilinin 02/04/2019 tarihli istinafa cevap dilekçesinde özetle;

1-Davalı şirketin müvekkili kurum tarafından yapılan ihalelerin yüklenicisi olduğunu, ihale ile iş alan şirketler müvekkili kurumdan iş aldıkları dönemlerde, çalıştırdıkları işçilerden dolayı doğan ve belediyelerince ödenmek zorunda kalınan her türlü hak ve alacaktan, ihale sözleşmeleri, borçlar kanunun hükümleri ve yerleşik Yargıtay İçtihatları doğrultusunda sorumluğu olduğunu,

2-Davalı şirketin müvekkili belediyeden ihale yoluyla almış olduğu işler kapsamında çalışanı olan K6 tarafından müvekkili aleyhine Adana 7. İş Mahkemesinde açılan davanın yargılamasında mahkemenin 2014/806 esas-2015/1063 karar sayılı ilamı ile feshin geçersizliğine ve davacı K7’un davalı şirketteki işine iadesine karar verildiğini, mahkeme kararında belirtilen alacakların Adana 13. İcra Müdürlüğünün 2016/2517 esas sayılı dosyası ile takibe konu edildiğini söz konusu alacakların müvekkili belediye tarafından ödendiğini, ödenen miktarın Borçlar Kanunu, Kamu İhale Kanunu, İhale Sözleşme ve Şartnameleri ile Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2004/11-254 esas-2004/295 karar sayılı kararı doğrultusunda davalı şirketten tahsil edilmesi gerektiğini,
Sonuç itibariyle; İstinaf başvurusuna ilişkin cevap dilekçelerinin kabulüne, davalının istinaf taleplerinin esastan ve usuldun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER :

İstinaf incelemesine esas;

Yerel mahkemenin dosyası içerisinde bulunan belge ve kayıtlar.

ESASTAN İNCELEME RAPOR SONUCU:

Dava;

Rücuen
Tazminat davasıdır.

Adana 7. İş Mahkemesinin 25/12/2015 tarih 2014/806 E., 2015/1063 K. Sayılı dosyasının incelenmesinde;

Davacının K6 davalının Adana Büyükşehir Belediye Başkanlığı olduğu, ihbar olunanların Adana Valiliği, F5 Enerji Ltd. Şti., F6 İnşaat Ltd. Şti.ve F3 Bilişim Ltd. Şti.olduğu, davanın kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla çalışma ücreti ve hafta tatili ücreti alacaklarından kaynaklanan alacak davası olduğu, davanın kabulüne karar verildiği, kararın yasal yollardan geçerek 08/06/2016 tarihinde kesinleştiği,
Adana 13. İcra Dairesinin 2016/2517 E. Sayılı takip dosyasının incelenmesinde;

Alacaklının K6, borçlunun Adana Büyükşehir Belediye Başkanlığı olduğu, takibin ilamlı olduğu, takip dayanağının Adana 7. İş
Mahkemesinin 25/12/2015 tarih 2014/806 E., 2015/1063 K. Sayılı dosyası olduğu, 02/08/2016 tarihinde borçlu kurum tarafından 25.042,20 TL ödenerek dosyanın infaz edildiği,
Mahkemece dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Bilirkişi K8’ın 03/07/2018 tarihli raporunda;

Yargıtay kararlarında, davacının da asıl işveren olması nazara alınarak taraf sorumluluklarının yarı yarıya hesaplanması gerektiğinin belirtildiği, bazı kararlarda da davacı tarafın ödediği bedelin kendi dönemleriyle sınırlı olmak üzere tamamının alt işverene rücu edilebileceğinin belirtildiği, tarafların sorumlu oldukları miktarların hem tam sorumluluk hemde yarı yarıya sorumluluğa göre hesaplandığını, takdirin mahkemeye ait olduğu, tam sorumluluğa göre F6 Ltd. Şti.’in den 7.006,59 TL yarı yarıya sorumluluğa göre ise 3.503,30 TL, tam sorumluluğa göre F3 Ltd. Şti.’in den 7.825,86 TL yarı yarıya sorumluluğa göre ise 3.912,93 TL, tam sorumluluğa göre F5 Ltd. Şti.’in den 10.209,75 TL yarı yarıya sorumluluğa göre ise 5.104,88 TL’den sorumlu olduklarının belirtildiği anlaşılmıştır.

Dava hukuki niteliği itibariyle hizmet sözleşmeleri uyarınca rücuan tazminat talebidir.

Davacı Adana Büyükşehir Belediye Başkanlığı asıl işveren, davalılar alt işverenlerdir. Asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak iş Kanunu’ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işveren ile birlikte müteselsilen sorumludur. Burada yasadan kaynaklanan bir tesessül sözkonusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki bakımından (dava dışı işçiye ) karşı müteselsilen sorumludurlar. Bu düzenleme işçi alacağının teminat altına alınması amacıyla yapılmış ve sadece işçilere karşı bir sorumluluktur. Asıl işveren ve alt işverenler arasındaki ilişkide ise İş Kanunu değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gerekir.

Alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular, kendi aralarındaki iç ilişkide, bu konudaki kesin sorumluluğun hangi tarafa ait olacağı konusunda bir anlaşma yapabilirler. Zira 6098 sayılı TKB’nun 167. (mülga 146) maddesinde düzenlenen “aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlularda her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödedi fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır.” şeklindeki düzenlemede de müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit miktarlarla sorumlu oldukları, ancak bunun tersinin kararlaştırılabileceği de açıkça belirtilmiştir.

Müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki iç ilişkide, bu konudaki sorumluluğun borçlulardan birine ait olacağına ilişkin bir sözleşme yapılmış ise, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide yasadan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuan tahsilini talep edebileceği kabul edilmelidir. (Yargıtay 13.Hukuk dairesinin 17/05/2018 tarih ve 2015/43264 E.,2018/5986 K.sayılı kararı)

SOMUT OLAYDA;

Dava dışı işçi K6’in İl Özel İdare ve davacı Belediyeye bağlı iş yerlerinde davalı alt işverenlerin işçisi olarak değişik tarihlerde çalıştığı, dava dışı işçi K6’İn Adana 7. İş Mahkemesinin 25/12/2015 tarih 2014/806 E., 2015/1063 K. Sayılı dosyası ile dava açtığı, mahkemece davanın kabulüne karar verildiği ve kararın kesinleştiği, Adana 13. İcra Dairesinin 2016/2517 E. Sayılı takip dosyası ile icraya konulduğu, davacı kurumun borcu ödediği ve eldeki rücuan tazminat davasını açtığı anlaşılmıştır
Davacı Büyükşehir Belediye Başkanlığı (İl Özel İdare) ile davalı şirketler arasında imzalanan sözleşmelerin 22.1 Maddesinde sözleşme konusu iş ile çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukların ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ile genel genel şartnamenin 6. Bölümünde düzenlendiği belirtilerek sözleşmenin eki genel şartnameye atıf yapıldığı, sözleşmelerin eki genel şartnamelerde ise bu yönde bir düzenlemeye yer verilmediği, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri ve eklerinde davalı yüklenici şirketin dava dışı işçinin işçilik alacaklarından sorumlu olduğuna dair hüküm bulunmadığı görülmüştür. Bu yönüyle davalı yüklenici kendi sorumlu olduğu döneme ilişkin işçilik alacaklarının yarısından, asıl işveren konumunda olan davacı kurum ise diğer yarısından sorumludur. Bu nedenle mahkemenin kararı yerinde değildir.

Sonuç itibariyle;

Davalı F3 Bilişim Ltd. Şti. Vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b-2 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılması gerekmediğinden yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1-b.2 maddesi uyarınca davalı vekilinin istinaf başvurusunun
KABULÜ ile,

2-
Adana 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 07/12/2018 tarih ve 2017/157 Esas – 2018/1321 Karar sayılı kararının
KALDIRILMASINA ve YARGILAMA YAPILMASI GEREKMEDİĞİNDEN YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA,
Açılan Davanın KISMEN KABUL, KISMEN REDDİ ile;
7.006,59 TL alacağın ödeme tarihi olan 01/08/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Taşçıoğulları Ltd.Şti.’den alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
3.912,93- TL alacağın ödeme tarihi olan 01/08/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı F3 Bilişim Ltd.Şti.’den alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
10.209,75 TL alacağın ödeme tarihi olan 01/08/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı F5 Enerji Ltd.Şti.’den alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
A lınması gereken 1.443,34- TL nisbi harçtan peşin alınan 427,66 TL harcın mahsubuyla bakiye 1.015,68 TL harcın; 336,80- TL’sinin davalı Taşçıoğulları Ltd. Şti.’den, 188,00 TL’nin davalı F3 Bilişim Ltd.Şti.’den, 490,87- TL’nin davalı F5 Enerji Ltd. Şti.’den alınarak hazineye
İRAT KAYDINA,
Peşin alınan 427,66 TL’nin; 141,80-
TL’sinin davalı Taşçıoğulları Ltd. Şti.’den, 79,15- TL’nin davalı F3 Bilişim Ltd.Şti.’den,206,70-TL’nin davalı F5 Enerji Ltd. Şti.’den alınarak davacıya
ÖDENMESİNE,
Davacı tarafından sarfedilen 31,40 TL başvurma harcı, 4,60 TL vekalet harcı ve 521,50 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 584,50- TL yargılama giderinin; 193,50-
TL’sinin davalı Taşçıoğulları Ltd. Şti.’den, 108,30- TL’nin davalı F3 Bilişim Ltd.Şti.’den, 282,50-TL’nin davalı F5 Enerji Ltd. Şti.’den alınarak davacıya
VERİLMESİNE,
A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan
2.535,51
TL ücreti vekaletin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya
VERİLMESİNE,
Davalı F3 Bilişim Ltd.Şti.’den,kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden ilk derece mahkemesinin karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.’ nin 13/2 maddesi uyarınca belirlenen 2.180 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren bu davalıya
VERİLMESİNE,
Gider avansından artan kısmın kararın kesinleşmesinden sonra yatıran taraflara
İADESİNE,
İstinaf incelenmesi yönünden;

1-
Davalı F3 Bilişimi… Ltd. Şti. tarafından yatırılan 44,40 TL (maktu)+89,25-TL (nispi) istinaf karar harçlarını talep halinde ilk derece mahkemesince bu davalıya
İADESİNE
,

2-
Davalı F3 Bilişimi… Ltd. Şti. tarafından yatırılan 121,30 TL istinaf kanunu yoluna başvurma harcının hazineye
İRAD KAYDINA,

3-
İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından, istinaf yoluna başvuran bu davalı lehine vekalet ücreti takdirine
YER OLMADIĞINA,

4-
Davalı F3 Bilişimi… Ltd. Şti. tarafından istinaf aşamasında yapılan 121,30 TL harç ve 39,00 TL Posta gideri olmak üzere toplam 160,30 TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak bu davalıya
VERİLMESİNE
,

5-
İstinaf aşamasında kullanılmayan gider avansının ilk derece mahkemesince istinaf talebinde bulunan bu davalıya
İADESİNE
,
6
–
Kararın 6100 Sayılı HMK’nun 359/3 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi tarafından
TARAFLARA TEBLİĞİNE,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK’ nın 353/1-b-2 bendi gereğince
KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 11/09/2020