TMK Madde 652 Aile konutu ve ev eşyasının sağ kalan eşe özgülenmesi

Özet 3 fıkra · ~2 dk okuma

TMK 652, eşlerden birinin ölümü hâlinde sağ kalan eşin aile konutu ve ev eşyası üzerinde mülkiyet veya intifa-oturma hakkı isteyebilmesini ve altsoyun mesleki ihtiyacının istisna olmasını iki fıkra üzerinden düzenler ve sağ kalan eşi paylaşma sırasında ayrıca konumlandırır.

Resmi Metin

Aile konutu ve ev eşyasının sağ kalan eşe özgülenmesi

Madde 652- (1) Eşlerden birinin ölümü hâlinde tereke malları arasında ev eşyası veya eşlerin birlikte yaşadıkları konut varsa; sağ kalan eş, bunlar üzerinde kendisine miras hakkına mahsuben mülkiyet hakkı tanınmasını isteyebilir.

(2) Haklı sebeplerin varlığı hâlinde, sağ kalan eşin veya mirasbırakanın diğer yasal mirasçılarından birinin istemi üzerine, mülkiyet yerine intifa veya oturma hakkı tanınmasına da karar verilebilir.

(3) Mirasbırakanın bir meslek veya sanat icra ettiği ve altsoyundan birinin aynı meslek ve sanatı icra etmesi için gerekli olan bölümlerde, sağ kalan eş bu hakları kullanamaz. Tarımsal taşınmazlara ilişkin miras hukuku hükümleri saklıdır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, eşlerden birinin ölümü hâlinde sağ kalan eşin aile konutu ve ev eşyası üzerinde mülkiyet veya intifa-oturma hakkı isteyebilmesini ve altsoyun mesleki ihtiyacının istisna olmasını iki fıkra üzerinden düzenler ve sağ kalan eşi paylaşma sırasında ayrıca konumlandırır. Birinci fıkra eşlerden birinin ölümü hâlinde tereke malları arasında ev eşyası veya eşlerin birlikte yaşadıkları konut varsa sağ kalan eşin bunlar üzerinde kendisine miras hakkına mahsuben mülkiyet hakkı tanınmasını isteyebileceğini hükme bağlar; haklı sebeplerin varlığı hâlinde sağ kalan eşin veya mirasbırakanın diğer yasal mirasçılarından birinin istemi üzerine mülkiyet yerine intifa veya oturma hakkı tanınmasına da karar verilebilir. İkinci fıkra mirasbırakanın bir meslek veya sanat icra ettiği ve altsoyundan birinin aynı meslek ve sanatı icra etmesi için gerekli olan bölümlerde sağ kalan eşin bu hakları kullanamayacağını öngörür; tarımsal taşınmazlara ilişkin miras hukuku hükümleri saklıdır. Avukatlık pratiğinde sağ kalan eş vekili konut ve ev eşyası istemini yazılı yapmalı, altsoyun meslek ihtiyacı varsa istisna kapsamı belge ile değerlendirilmelidir.

Gerekçe

Eski Kanunda maddeyi karşılayan bir hüküm yoktur. Madde İsviçre Medeni Kanununa 1984 yılında eklenen 612a maddesinden esinlenerek kaleme alınmıştır. Bu maddeyle sağ kalan eşin korunması amacı güdülmektedir. Kaldı ki mal rejimiyle ilgili 240 ıncı maddede benzer bir hüküm mevcuttur. Burada, sağ kalan eşe konut ve ev eşyasıyla ilgili olarak tanınmış olan mülkiyet ya da haklı sebeplerin varlığı halinde istem üzerine intifa ya da oturma hakkı tanınmasının olanağı getirilmektedir.

ALT KOMİSYON RAPORU

– Tasarının 652 nci maddesinin madde başlığındaki “Konut” kelimesi açıklık getirmek üzere “Aile konutu” şeklinde değiştirilmiştir.

ADALET KOMİSYONU RAPORU

– Tasarının 652 nci maddesinin kenar başlığındaki “Konut” kelimesi açıklık getirmek üzere “Aile konutu”, ikinci fıkrasındaki “diğer yasal mirasçılarının” ibaresi, 255 inci maddenin ikinci fıkrasında yapılan düzenlemeye paralel olarak “diğer yasal mirasçılarından birinin” şeklinde değiştirilmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 2.HD içtihatları

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2010/13492 K. 2011/3734 Bozma
Miras Mülkiyet

TMK m.652'ye dayanan özgüleme davalarında, mirasın açıldığı tarihte muaccel bir alacak bulunmadıkça veya davalılarca açıkça kabul edilmedikçe özgüleme değerinden herhangi bir mahsup yapılamaz ve değer karara en yakın tarih esas alınarak belirlenir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Sağ kalan eşin TMK m.652 uyarınca birlikte yaşadıkları konutun mülkiyetinin miras hakkına mahsuben kendisine özgülenmesi davasında, özgüleme değerinden eşin kayınvalidesine baktığı için doğan bakım giderlerinin mahsup edilip edilemeyeceği ve özgüleme değerinin hangi tarihe göre belirleneceği. Değerlendirme: Mirasın açıldığı tarihte muaccel bir alacak bulunmadıkça veya davalılarca açıkça kabul edilmedikçe özgüleme değerinden mahsup yapılamaz; ayrıca özgüleme paylaşma sonucu doğurduğundan değer karara en yakın tarihe göre belirlenmelidir. Sonuç: Bakım giderlerinin mahsubu ve güncelliğini yitirmiş değer üzerinden hüküm kurulması nedeniyle hüküm bozulmuştur.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2010/7462 K. 2010/20692 Bozma
Miras Usul

Birlikte yaşanılan konutun veya ev eşyasının sağ kalan eşe miras hakkına mahsuben özgülenmesi (TMK m.652) paylaştırma niteliğinde olup elbirliği ortaklığının giderilmesi sonucunu doğurduğundan, bu istekte görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Sağ kalan eşin, birlikte yaşanılan konutun veya ev eşyasının miras hakkına mahsuben kendisine özgülenmesi (TMK m.652) isteğinde görevli mahkemenin hangisi olduğu. Değerlendirme: Mahkeme, m.652'ye dayalı özgülemeyi paylaştırma niteliğinde, mirasçıların elbirliği ortaklığının giderilmesi sonucunu doğuran bir istek sayarak görevin paylaşma kurallarına göre belirleneceğini, paylaştırma ve ortaklığın giderilmesi davalarında ise Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğunu, görevin kamu düzeninden olduğunu belirtmiştir. Sonuç: Özgüleme isteği yönünden görevsizlik kararı verilmesi gerekirken işin esasının incelenmesi nedeniyle hüküm bu yönden bozulmuş, aile konutu şerhi talebinin reddi ise onanmıştır.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2016/11844 K. 2017/13709 Bozma
Miras Mülkiyet Usul

Sağ kalan eşin konutun miras hakkına mahsuben özgülenmesi için aranan aile konutu niteliği, murisin ölüm tarihindeki duruma göre tespit edilir; ölümle evlilik birliğinin sona ermesi konutu bu vasıftan çıkarmaz.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Sağ kalan eşin TMK m.652 uyarınca konutun miras hakkına mahsuben özgülenmesini isteyebilmesi için, konutun aile konutu niteliğinin hangi tarih esas alınarak tespit edileceği. Değerlendirme: Daire, murisin ölümü halinde sağ kalan eşin konut üzerinde mülkiyet hakkı tanınmasını isteyebileceğini, bu niteliğin ölüm tarihindeki duruma göre belirlenmesi gerektiğini, ölümle evlilik birliğinin sona ermesinin konutu bu vasıftan çıkarmayacağını belirtmiştir. Sonuç: Dava tarihi itibariyle niteliğin kaybedildiği gerekçesiyle verilen ret kararı bozulmuştur (bozma).

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2016/22357 K. 2017/12881 Bozma
Miras Mülkiyet Usul

Sağ kalan eşin TMK m.652 kapsamında birlikte yaşadıkları konutun miras hakkına mahsuben özgülenmesini isteyebilmesi için, taşınmazın murisin ölüm tarihinde aile konutu olduğunun tespitinde hukuki yararı bulunur ve evlilik birliğinin ölümle sona ermesi bu hakkı ortadan kaldırmaz.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Sağ kalan eşin, birlikte yaşadıkları konutun miras hakkına mahsuben kendisine özgülenmesi için, o taşınmazın murisin ölüm tarihinde aile konutu olduğunun tespitini isteyip isteyemeyeceği. Değerlendirme: TMK m.652'ye göre sağ kalan eşin bu yasal hakkını kullanabilmesi için taşınmazın aile konutu olduğunun tespitinde hukuki yararı bulunduğu, murisin ölümünün bu hakkı engellemeyeceği belirtilmiştir. Sonuç: Evlilik birliğinin ölümle sona erdiği gerekçesiyle verilen ret kararı hatalı bulunarak hüküm bozulmuştur.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2015/11696 K. 2015/22049 Bozma
Miras Mülkiyet

Eşlerden birinin ölümünde, birlikte yaşadıkları konutu miras hakkına mahsuben özgülenmesini isteyecek olan sağ kalan eşin, taşınmazın mirasbırakanın ölüm tarihinde aile konutu olduğunun tespitini istemekte hukuki yararı vardır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Sağ kalan eşin TMK m.652 uyarınca konutun miras hakkına mahsuben özgülenmesini isteyebilmesi için, taşınmazın mirasbırakanın ölüm tarihinde aile konutu olduğunun tespitini talep edebilip edemeyeceği. Değerlendirme: Eşlerden birinin ölümünde, birlikte yaşanan konut üzerinde sağ kalan eşin mülkiyet hakkı tanınmasını isteyebilmesi için, taşınmazın aile konutu olduğunun tespitinde hukuki yararı bulunmaktadır; toplanan delillerle konutun ölüme kadar aile konutu olduğu anlaşılmıştır. Sonuç: Tespit talebinin reddi yönündeki hüküm, bu yönden bozulmuştur (diğer bölüm onanmıştır).

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Hizmet

TMK 652, miras hukuku kapsamında aile konutu ve ev eşyasının sağ kalan eşe özgülenmesi konusunu düzenler.

miras davalarında hukuki destek

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!