TMK Madde 427 - Kanun gereği kayyım atanması hâlleri

Resmi Metin

Kanun gereği

Madde 427- Vesayet makamı, yönetimi kimseye ait olmayan mallar için gereken önlemleri alır ve özellikle aşağıdaki hâllerde bir yönetim kayyımı atar:

1. Bir kimse uzun süreden beri bulunamaz ve oturduğu yer de bilinemezse,
2. Vesayet altına alınması için yeterli bir sebep bulunmamakla beraber, bir kişi malvarlığını kendi başına yönetmek veya bunun için temsilci atamak gücünden yoksunsa,
3. Bir terekede mirasçılık hakları henüz belli değilse veya ceninin menfaatleri gerekli kılarsa,
4. Bir tüzel kişi gerekli organlardan yoksun kalmış ve yönetimi başka yoldan sağlanamamışsa,
5. Bir hayır işi veya genel yarar amacı güden başka bir iş için halktan toplanan para ve sair yardımı yönetme veya harcama yolu sağlanamamışsa.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, yönetim kayyımı atanmasını gerektiren beş ayrı kategoriyi sayar. Birinci bent, kişinin uzun süreden beri bulunamaması ve oturduğu yerin de bilinememesini birlikte arar; gaiplik kurumu ile karıştırılmasın diye "gaip" sözcüğü tasarımdan çıkarılmıştır. İkinci bent, kısıtlama sebebi yeterli olmamakla beraber malvarlığını kendi başına yönetme veya temsilci atama gücünden yoksun kalan kişiyi kapsar. Üçüncü bent terekede mirasçılık haklarının belirsiz kalması ile ceninin yararlarının zorunlu kıldığı durumları içerir. Dördüncü bent, herhangi bir tüzel kişinin gerekli organlardan yoksun kalmış ve yönetimin başka bir yasal yoldan sağlanamamış olmasına dayanır; eski metnin yalnızca bazı tüzel kişileri sayan dar yapısı yerine bütün tüzel kişiliği kapsayan genel bir formül benimsenmiştir. Beşinci bent ise hayır işi veya kamu yararı amacı güden bir iş için halktan toplanan para ve yardımın yönetilme veya harcama yolunun bulunmaması hâline ilişkindir. Hüküm önceki 377 nci maddenin karşılığıdır; "idaresi kimseye ait olmayan mallar" ifadesi yerine kaynak Kanunun "zorunlu yönetimden yoksun mallar" ifadesi tercih edilmiştir.

Gerekçe

Yürürlükteki Kanunun 377. maddesini karşılamaktadır.

Yürürlükteki madde yönetim kayyımlığının bir koşulu olarak “idaresi kimseye ait olmayan mallar”dan söz etmektedir. İsviçre Medeni Kanununun bu maddeyi karşılayan 393. maddesinde ise bunun yerine “zorunlu yönetimden yolsun mallar”dan söz edilmektedir. Bu deyim daha isabetli olduğundan yeni düzenlemede bu ifadeye yer verilmiştir.

Maddenin (1) numaralı bendinde, yürürlükteki hükmü aynen tekrarlanmakla beraber, gaiplik kurumu ile karıştırmayı önlemek üzere, “gaip” sözcüğü yerine “uzun süreden beri bulunamaz ve oturduğu yer de bilinemez” ifadesine yer verilmiştir.

Maddenin (2) numaralı bendi “vekil” yerine maddenin amacına daha uygun olarak “temsilci” sözcüğü kullanılmak suretiyle yürürlükteki maddeden alınmıştır.

Maddenin (3) numaralı bendi kaynak Kanuna uygun olarak yeniden kaleme alınmıştır.

Maddenin (4) numaralı bendi bir kısım tüzel kişilerin sayılması yerine bütün tüzel kişileri kapsayacak şekilde kaleme alınmıştır. Buna göre herhangi bir tüzel kişi gerekli organlardan yoksun kalmışsa ve yönetimi başka bir yasal yolla sağlanamıyorsa yönetim kayyımı tayin edilebilecektir.

Maddenin (5) numaralı bendinde bir hayır işi veya genel yarar amacı için halktan toplanan para ve sair yardımın yönetilme veya harcama yolunun sağlanamaması halinde yönetim kayyımı atanması öngörülmüştür.

Bu konuda 2860 sayılı “Yardım Toplama Kanunu” mevcut olup, özel hükümler içermektedir. Özel hükmün bulunmadığı haller de düşünülerek (5) numaralı bent korunmuştur.

ADALET KOMİSYONU RAPORU

– Tasarının 427. maddesinin birinci fıkrasında, yürürlükteki Kanunun 377. maddesinin birinci fıkrasıyla paralelliği sağlamak amacıyla değişiklik yapılmıştır.

İlgili Yazılarımız

Kayyım Atanması Talebi Dilekçe Örneği

İlgili Yargıtay Kararları

İlgili Yargıtay kararları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/2772 K. 2020/937 24.11.2020 Direnme Bozuldu

Velayet Usul

TMK m.427'de düzenlenen yönetim kayyımlığında yetkili vesayet makamı, kayyım atanan kişinin dava sonrası yerleşim yeri değişse dahi, malvarlığının büyük bölümünün yönetildiği veya payın bulunduğu yer mahkemesidir ve yetkisizlik kararı verilemez.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: 3561 sayılı Kanun gereği atanan yönetim kayyımının pay devri için yetki/izin istemli davada, kayyımlık altına alınanın dava sonrası yerleşim yeri değişikliği nedeniyle TMK m.411, 430 ve 431 uyarınca yetkisizlik kararı verilip verilemeyeceği. Değerlendirme: Kayyım, malvarlığının yönetildiği yer vesayet makamınca atanan yönetim kayyımıdır (TMK m.430/2); dava tarihinden sonra yerleşim yeri değişse de yetkisizlik kararı verilemez; mahkemece işin esası incelenmelidir. Sonuç: Direnme kararının bozulmasına oy birliğiyle karar verildi.