TBK Madde 574 Ardiyecinin hakları
TBK 574, ardiyeci kararlaştırılmış veya alışılmış ardiye ücretini ve saklamadan doğmayan bakım, taşıma ve gümrük gibi bütün giderlerini isteyebilir; giderler hemen, ardiye ücreti ise her üç ayda bir ve her hâlde malların tümünün ya da bir bölümünün geri alınması sırasında ödenir. Ardiyeci, mallara zilyet bulunduğu veya eşyayı temsil eden bir senetle onlar üzerinde tasarruf etme yetkisine sahip olduğu sürece, alacakları için bu mallar üzerinde hapis hakkına sahiptir.
Resmi Metin
Ardiyecinin hakları
Madde 574- (1) Ardiyeci, kararlaştırılmış veya alışılmış olan ardiye ücretini ve saklamadan doğmayan bakım, taşıma ve gümrük gibi bütün giderlerini isteyebilir.
(2) Bu giderler hemen; ardiye ücreti ise her üç ayda bir ve her hâlde malların tümünün veya bir bölümünün geri alınması sırasında ödenir.
(3) Ardiyeci, mallara zilyet bulunduğu veya eşyayı temsil eden herhangi bir senet vasıtasıyla onlar üzerinde tasarruf etme yetkisine sahip olduğu sürece, alacakları için bu mallar üzerinde hapis hakkına sahiptir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Ardiyeci ile saklatan arasındaki uyuşmazlıklarda sıklıkla ödeme zamanlaması karıştırılır: ardiye ücreti her üç ayda bir ve malların tümünün ya da bir bölümünün geri alınması sırasında istenebilirken, saklamadan doğmayan bakım, taşıma ve gümrük gibi giderler hemen muaccel olur; ücret sözleşmesi yaparken bu iki kalemi ayrı yazmak sonraki tahsil davasında ispatı kolaylaştırır. Uygulamada gözden kaçan bir nokta, ücretin yalnızca gerçek saklama karşılığı olması, saklamadan doğmayan masrafların ise ayrıca talep edilebilmesidir. Ardiyecinin en güçlü güvencesi hapis hakkıdır: bu hak, ardiyeci mallara zilyet olduğu veya eşyayı temsil eden bir senetle onlar üzerinde tasarruf yetkisine sahip olduğu sürece devam eder; zilyetlik ya da senet elden çıkınca hak da düşer, bu yüzden mal teslim edilmeden alacağın önceden tahsili önemlidir. Ardiyeci ile konaklatan (TBK m.576 vd.) sorumluluğu ayrı rejimlerdir; ardiye senedinin devir ve rehin işlevi ise Türk Ticaret Kanunu’na tabidir, karıştırılmamalıdır.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 574. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 476 ncı maddesini karşılamaktadır.
Tasarının üç fıkradan oluşan 574 üncü maddesinde, ardiyecinin hakları düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 476 ncı maddesinin kenar başlığında kullanılan “IV. Ardiye sahibinin hakları” şeklindeki ibare, Tasarıda, “IV. Ardiyecinin hakları” şeklinde değiştirilmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 476 ncı maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile aynı maddenin ikinci fıkrası, birbiriyle bağlantılı oldukları göz önünde tutularak Tasarıda tek fıkra halinde kaleme alınmıştır.
Sistematik yapısı ile metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.