TBK Madde 572 Ardiyecinin saklama borcu
TBK 572, ardiyeci kendisine bırakılan malları bir komisyoncu gibi özenle saklamak ve mallarda ayrıca önlem alınmasını gerektiren bir değişiklik olursa durumu imkân ölçüsünde saklatana bildirmekle yükümlüdür; ayrıca saklatana, malların durumunu inceleme ve örnek alma için alışılmış iş zamanlarında, gerekli koruma önlemlerini alabilmesi için de her zaman izin vermek zorundadır.
Resmi Metin
Ardiyecinin saklama borcu
Madde 572- (1) Ardiyeci, kendisine bırakılan malları bir komisyoncu gibi özenle saklamak ve mallarda ayrıca önlem alınmasını gerektiren bir değişiklik olursa, durumu imkân ölçüsünde saklatana bildirmekle yükümlüdür.
(2) Ardiyeci, saklatana, malların durumunu incelemesi ve örnek alması için, alışılmış iş zamanlarında; gerekli koruma önlemlerini alabilmesi için de her zaman izin vermek zorundadır.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Ardiyeci, kendisine bırakılan malı bir komisyoncunun göstereceği özenle saklamakla yükümlüdür; yani sıradan bir emanet değil, meslekî ve nitelikli bir özen ölçüsü aranır ve sorumluluğun bu ağır ölçüye göre değerlendirileceği saklatan lehine önemli bir güvencedir. Malda ek önlem gerektiren bir değişiklik doğduğunda ardiyeci, imkân ölçüsünde saklatanı bilgilendirmeli; bu bildirim ihmal edilirse doğan zarardan sorumluluk gündeme gelir. Uygulamada sık rastlanan bir hata, saklatanın mala erişim hakkıyla koruma önlemi arasındaki ayrımın karıştırılmasıdır: malın durumunu inceleme ve örnek alma yalnızca alışılmış iş zamanlarında istenebilirken, gerekli koruma önlemlerini alabilmek için ardiyeci her zaman izin vermek zorundadır. Ardiyecinin saklama borcu ve hakları TBK m.572-575 arasında düzenlenir; ancak ardiye senedinin (makbuz senedi/varant) devri ve rehni buraya değil, Türk Ticaret Kanunu‘nun umumi mağazalara ilişkin kurallarına tâbidir, bu yüzden senet işlemlerinde yalnız TBK’ya dayanmak eksik kalır.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 572. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 474 üncü maddesini karşılamaktadır.
Tasarının iki fıkradan oluşan 572 nci maddesinde, ardiyecinin saklama borcu düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 474 üncü maddesinin kenar başlığında kullanılan “II. Ardiye sahibinin muhafaza borcu” şeklindeki ibare, Tasarıda, “II. Ardiyecinin saklama borcu” şeklinde değiştirilmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 474 üncü maddesi tek fıkradan oluştuğu halde, bu fıkranın birinci ve ikinci cümleleri, birbiriyle bağlantılı oldukları göz önünde tutularak, Tasarının 572 nci maddesinin birinci fıkrasında birlikte kaleme alınmıştır.
Sistematik yapısı ile metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.