Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 126 Sözleşmede temerrüt: d. Sürekli edimli sözleşmelerde
TBK 126, ifasına başlanmış sürekli edimli sözleşmelerde borçlunun temerrüdü hâlinde alacaklı, ifa ve gecikme tazminatı isteyebileceği gibi, sözleşmeyi feshederek sözleşmenin süresinden önce sona ermesi yüzünden uğradığı zararın giderilmesini de isteyebilir.
Resmi Metin
d. Sürekli edimli sözleşmelerde
Madde 126- İfasına başlanmış sürekli edimli sözleşmelerde, borçlunun temerrüdü hâlinde alacaklı, ifa ve gecikme tazminatı isteyebileceği gibi, sözleşmeyi feshederek, sözleşmenin süresinden önce sona ermesi yüzünden uğradığı zararın giderilmesini de isteyebilir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu hüküm, ifasına başlanmış sürekli edimli sözleşmelerde (kira, hizmet, abonelik gibi) borçlunun temerrüdü hâlinde alacaklının elindeki yol haritasını çizer: alacaklı dilerse ifa ve gecikme tazminatı ister, dilerse sözleşmeyi feshederek erken sona erme yüzünden uğradığı zararı talep eder. Uygulamada en sık görülen ve davayı baştan sakatlayan hata, sürekli edimli ilişkide dönme (TBK m.125) isteyip geçmiş edimlerin iadesini talep etmektir. Burada dönme değil fesih söz konusudur: etki ileriye dönüktür, geçmiş edimler iade edilmez, ilişki yalnızca ileriye doğru tasfiye olur.
Dilekçe tekniğinde talebi “feshe bağlı müspet zarar” olarak kurgulayın; iadeye dayanan terminolojiden kaçının, aksi hâlde hâkim talebi nitelendirirken çelişki çıkar. İspat yükü alacaklıdadır: temerrüdü, varsa ihtarı, geçerli feshi ve sözleşmenin süresinden önce sona ermesinden doğan zararı somut kalemlerle ortaya koymalısınız. Karşı taraf vekiliyseniz, sürekli edimli ilişkide dönme talebini ve geçmiş edimlerin geri istenmesini bir zayıf nokta olarak işaretleyin.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 126. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununda yer verilmeyen, “d. Sürekli edimli sözleşmelerde” kenar başlıklı yeni bir maddedir.
Tasarının tek fıkradan oluşan 125. maddesinde, ifasına başlanmış sürekli edimli sözleşmelerde, borçlunun temerrüdü halinde, alacaklının seçimlik hakları düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 106 ila 108. maddeleri ile Tasarının 124. maddesinde, ani edimli sözleşmelerde borçlunun temerrüdünün hukuki sonuçlarının düzenlendiği göz önünde tutularak, ifasına başlanmış sürekli edimli sözleşmeler için de, bu konuda ayrı bir düzenleme yapılması zorunlu görülmüştür. Bu yeni düzenlemeyle, ifasına başlanmış sürekli edimli sözleşmelerde, borçlunun temerrüdü halinde, alacaklının, ifa ve gecikme tazminatı isteyebileceği gibi, sözleşmeyi feshederek, sözleşmenin süresinden önce sona ermesi yüzünden uğradığı zararın giderilmesini isteyebileceği kabul edilmiştir. Maddede, alacaklıya seçimlik bir hak olarak, sözleşmeyi feshederek, sözleşmenin süresinden önce sona ermesi yüzünden uğradığı zararın giderilmesini isteme hakkının tanındığı ve bu zararın olumlu (müspet) zarar niteliği taşıdığı göz önünde tutulursa, ifasına başlanmış sürekli edimli sözleşmelerde borçlunun temerrüdü halinde, onun sahip olduğu seçimlik hakların kapsamında, ani edimli sözleşmelere göre herhangi bir sınırlama söz konusu değildir.