TBB Disiplin Kurulu Kararı – E. 2022/679 K. 2022/757

[ÖZET] Şikâyetli Avukatın savunması alınmadan Disiplin Kovuşturması açılmasına karar verildiği, Baro Disiplin Kurulu’nun, “iddianame” niteliğindeki Yönetim Kurulu kararındaki eksikliğin ve çelişkinin giderilmesi için CMK’nın 174.maddesi gereğince Yönetim Kurulu kararını yasal süresi içerisinde Baro Yönetim Kurulu’na iade de etmediği görüldüğünden, karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
(Av. Yas. m. 137, 141)

[KARAR METNİ] (1) … Asliye Ceza Mahkemesinin 28.11.2017 günlü yazısı ile; 2017/154 esasına kayden sanık olarak yargılandığı ceza dosyasında Avukatlık yaptığını beyan etmesine rağmen hiçbir gelirinin olmadığını söylemesi nedeniyle bu hususta Baro Başkanlığı’na ihbarda bulunulması üzerine Şikâyetli Avukat hakkında 2017/21 esasına kayden soruşturma başlatıldığı, bu hususta dosyanın muhakkik üyeye teslim edildiği,
(2) Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü’nün 07.11.2017 günlü “Olur”u ile, “Davacı vekili sıfatıyla, … Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/44 esasına kayden görülen alacak davası dosyasına ibraz ettiği 13.03.2017 tarihli dilekçede mahkemenin eski hâkimi hakkında ‘…yargı hizmeti sunmaktan ziyade çerez sevdalısı olduğu anlaşılan…ihtiyati tedbirin adı geçen hâkim efendinin … Polis Merkezindeki çerez partisine katılma hevesi nedeniyle o gün uygulanamadığı…müvekkilimin adı geçen hâkimin çerez sevdası yüzünden hakkım koruyamadığı…’ şeklinde ifadelere yer verdiği” iddiası ile soruşturma izni verildiğinden bahisle disiplin yönünden gereğinin yapılması ve sonucunun ihbar edilene bildirilmesi için … Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 10.01.2018 günlü yazısı ile gereğinin Baro Başkanlığından rica edildiği, işbu yazının da, ayrı bir soruşturma açılması gerekirken, 2017/21 esas sayılı soruşturma dosyasının içine alındığı,
Muhakkik üyenin savunma almadan 17.07.2018 günü; “Şikâyetli Avukatın ilgili duruşmada bir gelirinin olmadığını beyan etmesinin disiplin anlamında bir kusur oluşturmayacağı aşikardır. Kaldı ki ilgili dosyada zaten sanığın avukatlık sıfatı sebebiyle bir yargılama yapılmamaktadır. Bu itibarla şikâyet dilekçesi hakkında yapılacak bir işlem bulunmadığı” gerekçesiyle disiplin kovuşturması açılmasına yer olmadığına dair kanaatini bildirdiği,
Baro Yönetim Kurulu’nun 06.08.2018 günlü toplantısında; Şikâyetli Avukat hakkında Adalet Bakanlığı’nın 07.11.2017 günlü “Olur”u ile soruşturma izni verildiğinden bahisle disiplin kovuşturması açılmasına karar verildiği,
Baro Disiplin Kurulu’nca, “İlgili Avukat hakkında … Asliye Ceza Mahkemesi nin 2017/154 Esas sayılı dosyasında ‘Basit yaralama, tehdit’ suçundan dava açıldığı, 2017/154 Esas sayılı dosyada 26.03.2018 tarih ve 2018/78 Karar (Savcılık Esas No:2017/124) nolu karar ile şikâyetli Avukatın ‘Basit yaralama, tehdit’ suçundan dolayı ceza verildiği ve kararın istinaf başvurusu üzerine … Bölge Adliye Mahkemesi 16.Ceza Dairesinin 20.12.2018 tarih 2018/25837Esas, 2018/3787 Karar sayılı ‘İstinaf Başvurularının Esastan Reddine’ ilişkin kesin kararla Reddedilerek aynı tarih itibariyle kesinleştiği görülmüştür. Şikâyetli Avukatın mevcut kişiliği, sicil dosyası, hakkında verilmiş herhangi bir disiplin cezasının da bulunmaması, lehe nazar alınarak uyarı cezası verilmesi kanaatine varılmıştır.” gerekçesiyle ceza tayin edildiği görülmüştür.
Şikâyetli 13.06.2022 kayıt tarihli itiraz dilekçesinde özetle; … Asliye Ceza Mahkemesinde avukatlık mesleğinin icrası sırasında işlenen bir suçtan dolayı yargılanmadığını, aksi olsa idi Ağır Ceza Mahkemesince yargılanacağını, Baronun bu hususta disiplin soruşturma ve kovuşturma yapma yetkisinin bulunmadığını belirterek itirazları ve re’sen tespit edilecek nedenlerle mezkûr kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (Bellios/İsviçre 1988) içtihadı uyarınca “mahkeme” maddi anlamıyla üstlendiği yargı işlevine göre nitelik kazanır. Bir başka deyişle mahkeme, yetkisi dâhilindeki konuları hukuk kuralları temelinde, belirlenen usule bağlı olarak görülen davaların neticesinde karara bağlayan bir mercidir. Ayrıca, birçok diğer koşulları da yerine getirmesi gerekir. “bağımsızlık”, özellikle de yürütmeden; tarafsızlık; üyelerinin görev süreleri; usulle ile sağlanan teminatlar ki bunların birçoğu 6. maddenin 1. fıkrasında bulunmaktadır.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (Le Compte, Van Levven ve Meyere, Belçika 1981) “yürütme organından ve davanın yanlarından bağımsız olan, üyelerinin atanma biçimi ve süresi, uyguladığı yargılama yöntemleri açısından güvenceleri bulunan organlara ‘yargı yeri’ denilebilir.” kararı ile Tabipler Odası Üst Kurulu’nu “mahkeme” olarak tanımlamış, yargılamanın Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6/1 maddesine aykırı olmadığını saptamıştır.
Disiplin Kurulları, “sui generis” bir yargı yeridir ve ceza hukukuna ilişkin evrensel ilkelerin tamamı Disiplin Kurullarınca yapılan disiplin davalarında da geçerlidir. Barolar ve Türkiye Barolar Birliği, kuruluş ve kaynağını Anayasa ve Yasadan alan, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarıdır. Yönetimlerinin seçimle gelmeleri, belli sürelerle görevli olmaları, yürütmeden bağımsızlıkları, kararlarının itiraz ve yargı denetime açık olması karşısında, yaptıkları disiplin yargılamasında Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine uygun ve temel insan haklarının koruyucusu CMK’yı uygulamaları kaçınılmazdır. Bu aynı zamanda savunma hakkının kutsallığının da bir gereğidir.
Avukatlık Kanunu’nun 141.maddesine göre, “Disiplin kovuşturması yönetim kurulu tarafından verilen kararla açılır.
…
Yönetim kurulu, ilgilinin ihbar ve şikâyeti veya Cumhuriyet savcısının isteği üzerine yahut re’sen, disiplin kovuşturması açılmasına karar vermeye esas olacak soruşturmanın yapılması görevini kendi üyelerinden birine verebilir. Soruşturma ile görevlendirilen üye, delilleri toplar, gerekli gördüğü kimselerin ifadelerini yeminle de alabilir; hakkında soruşturma yapılan avukatı da dinledikten veya dinlemek için verilen süre dolduktan sonra dosyayı bir raporla yönetim kuruluna verir. Yönetim kurulu, soruşturma maksadıyla her türlü adlî ve idarî mercilerden bilgi ve belge isteyebilir, ilgili dosyaları veya örneklerini isteyip, inceleyebilir.”
Avukatlık Kanunu’nun “Savunma Hakkı” başlıklı 137.maddesi; “Avukatlar hakkında yapılacak kovuşturmalarda, isnat olunan hususun avukata açıkça ve yazılı olarak bildirilmesi, yazılı savunmasının istenmesi ve bu savunma için en az on günlük bir süre tanınması zorunludur.” hükmünü amirdir.
Şikâyetli avukatın savunması alınmadan, AİHS 6. maddede bildirilen adil yargılanma ilkesinin gereği savunma delilleri toplanmadan ve genel nitelikli suçlamalarla yüklenen suçu oluşturan olaylar, mevcut delillerle ilişkilendirilerek somut suçlama yapılmadan disiplin kovuşturması açılmasına karar verilemez.
İncelenen dosya kapsamından; … Asliye Ceza Mahkemesinin 28.11.2017 günlü ihbar yazısının 06.12.2017 günü Baro Başkanlığı’na intikal ettiği, Avukatlık Kanunu’nun 137 ve 141.maddesindeki esaslara uyulmaksızın şikâyetli avukatın savunması alınmadan 06.08.2018 günlü Baro Yönetim Kurulu toplantısında, 2017/21 esas sayılı disiplin soruşturmasının konusunu oluşturmayan … Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 10.01.2018 günlü yazısı ekindeki Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü’nün 07.11.2017 günlü “Olur”u gerekçe gösterilerek disiplin kovuşturması açılması için dosyanın Disiplin Kuruluna sevkine karar verildiği anlaşılmaktadır.
CMK madde 174-(1) Mahkeme tarafından, iddianamenin ve soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde soruşturma evresine ilişkin bütün belgeler incelendikten sonra, eksik veya hatalı noktalar belirtilmek suretiyle;
a) 170 inci maddeye aykırı olarak düzenlenen, b) Suçun sübutuna etki edeceği mutlak sayılan mevcut bir delil toplanmadan düzenlenen, İddianamenin Cumhuriyet Başsavcılığına iadesine karar verilir.
(4) Cumhuriyet savcısı, iddianamenin iadesi üzerine, kararda gösterilen eksiklikleri tamamladıktan ve hatalı noktaları düzelttikten sonra, kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesini gerektiren bir durumun bulunmaması halinde, yeniden iddianame düzenleyerek dosyayı mahkemeye gönderir.
(5) İade kararına karşı Cumhuriyet savcısı itiraz edebilir.” hükmünü amirdir.
Bu anlamda Baro Yönetim Kurulu’nun disiplin kovuşturması açılmasına ilişkin kararının “iddianame” niteliğinde bulunduğu da tartışmasızdır.
Baro Yönetim Kurulu’nca “2017/154 esasına kayden sanık olarak yargılandığı ceza dosyasında Avukatlık yaptığını beyan etmesine rağmen hiçbir gelirinin olmadığını söylemesi” iddiası ile yürütülen soruşturmada şikâyetli Avukatın savunması alınmadan, Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü’nün 07.11.2017 günlü “Olur”u ile, “Davacı vekili sıfatıyla, … Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/44 esasına kayden görülen alacak davası dosyasına ibraz ettiği 13.03.2017 tarihli dilekçede mahkemenin eski hâkimi Erdem Oğuz Özer hakkında ‘ …yargı hizmeti sunmaktan ziyade çerez sevdalısı olduğu anlaşılan…ihtiyati tedbirin adı geçen hâkim efendinin … Polis Merkezindeki çerez partisine katılma hevesi nedeniyle o gün uygulanamadığı…müvekkilimin adı geçen hâkimin çerez sevdası yüzünden hakkım koruyamadığı…’ şeklinde ifadelere yer verdiği” iddiası ile soruşturma izni verildiğinden bahisle yine bu iddia yönünden Şikâyetli Avukatın savunması alınmadan Disiplin Kovuşturması açılmasına karar verildiği, Baro Disiplin Kurulu’nun, “iddianame” niteliğindeki Yönetim Kurulu kararındaki eksikliğin ve çelişkinin giderilmesi için CMK’nın 174.maddesi gereğince Yönetim Kurulu kararını yasal süresi içerisinde Baro Yönetim Kurulu’na iade de etmediği ve hatta şikâyetli Avukatın kovuşturma aşamasında da savunmasını almadan disiplin davasının konusunu oluşturmayan “… Asliye Ceza Mahkemesinin 26.03.2018 gün ve 2017/154 Esas, 2018/78 Karar sayılı ilamı” gerekçe gösterilerek ceza tayin edildiği görülmüştür.
Kovuşturmaya başlanmış olması nedeniyle işin esası hakkında bir karar verilmesi gerektiğinden itirazın kabulü ile usul ve yasaya aykırı kararın kaldırılması, Avukatlık Kanunu’nun 137, 141 ve devamı maddeleri gereğince usulüne uygun açılmış bir disiplin kovuşturması bulmadığından karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi; (1) ve (2) nolu iddialar yönünden dosyanın tefrik edilmesi ve anılan yasa maddeleri gereğince işlem yapılması, usulüne uygun bir Yönetim Kurulu kararı/kararları verilmesi için dosyanın Barosu’na iadesi gerekmiştir.
Gereği düşünüldü:
1-Şikâyetli Avukatın itirazının kabulüne, … Barosu Disiplin Kurulu’nun Şikâyetlinin
“Uyarma Cezası ile Cezalandırılmasına”
ilişkin 01.03.2022 gün ve 2018/4 Esas, 2022/7 Karar sayılı kararının
KALDIRILMASINA
, şikâyetli avukat hakkında usulüne uygun açılmış bir disiplin kovuşturması bulunmadığından
KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2- (1) ve (2) nolu iddialar yönünden dosyanın tefrik edilmesi ve anılan yasa maddeleri gereğince işlem yapılması, usulüne uygun bir Yönetim Kurulu kararı/kararları verilmesi için dosyanın
İADESİNE,
3-Kararın onay için, Avukatlık Kanunu’nun 157/7.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı’na gönderilmesine,
4-Kurulumuz kararının tebliğini izleyen günden itibaren 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemesinde dava yolu açık olmak üzere,
Katılanların oybirliği ile karar verildi.