TMK Madde 944 Taşınır rehninin sona ermesi: Geri verme borcu

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 944, alacağın ödenmesi suretiyle veya başka bir sebeple rehin hakkı sona erince alacaklının rehinli taşınırı hak sahibine geri vermekle yükümlü olmasını ve alacaklının alacağının tamamını almadıkça rehinli taşınırı veya onun bir kısmını geri vermek zorunda olmamasını iki fıkra üzerinden düzenler.

Resmi Metin

Geri verme borcu

Madde 944- (1) Alacağın ödenmesi suretiyle veya başka bir sebeple rehin hakkı sona erince alacaklı, rehinli taşınırı hak sahibine geri vermekle yükümlüdür.

(2) Alacaklı, alacağının tamamını almadıkça rehinli taşınırı veya onun bir kısmını geri vermek zorunda değildir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, alacağın ödenmesi suretiyle veya başka bir sebeple rehin hakkı sona erince alacaklının rehinli taşınırı hak sahibine geri vermekle yükümlü olmasını ve alacaklının alacağının tamamını almadıkça rehinli taşınırı veya onun bir kısmını geri vermek zorunda olmamasını iki fıkra üzerinden düzenler. Birinci fıkra rehin hakkı sona erince iade yükümlülüğünü hükme bağlar; iade hak sahibine yapılır, bu kişi rehneden veya onun yerine geçen üçüncü kişi olabilir. İkinci fıkra rehnin bölünmezliği ilkesini uygular; alacağın tam ödemesi yapılmadan kısmi iade istenemez. Rehinli alacaklının iade borcu alacağın tamamen tahsiline bağlıdır. Avukatlık pratiğinde rehinli alacaklı vekili kısmi ödeme halinde taşınırı tutmaya devam edebileceğini taraflara açıklamalı, tam tahsilatı belgelendirdikten sonra taşınırı hak sahibine teslim etmelidir.

Gerekçe

Eski Kanunun 858 inci maddesini karşılamaktadır.

Kaynak Kanunun 889 uncu maddesine uygun olarak iki fıkra halinde düzenlenmiştir.

Maddede güvence altına alınan alacağın sona ermesi ile rehninin de sona ermesi sebebiyle, rehinli alacaklının taşınırı iade borcu belirtilmiş ve rehnin bölünmezliği ilkesi gereğince, alacağın tamamı ödenmedikçe rehinli alacaklı, rehnedileni veya onun bir kısmını rehnedene iade zorunda tutulmamıştır.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 3.HD içtihatları

Yargıtay 3.HD E. 2025/4504 K. 2026/1835 Onama

Araç rehninde borcun ödenmesiyle rehin hakkı sona erdiğinden alacaklı rehin şerhini kaldırmakla yükümlüdür; ödemenin dava dışı üçüncü kişi eliyle yapılması sonucu değiştirmez, dekont açıklamasında ödemenin o rehne mahsuben yapıldığı belirtilmişse borç ödenmiş sayılır.

Detaylı özeti gör

Davacı, noterlikte düzenlenen araç rehin sözleşmesiyle aracı üzerine davalı şirket lehine konulan 300.000,00 TL bedelli rehnin, borç ödendiği hâlde kaldırılmadığını ileri sürerek rehin şerhinin kaldırılmasını istemiştir. İlk derece mahkemesi, dava dışı bir şirket tarafından davalı şirket hesabına "rehne mahsuben" açıklamasıyla yapılan ve toplamı 300.000,00 TL'yi bulan üç havalenin ihtirazi kayıt konulmadan kabul edildiğini, rehin sözleşmesinde faiz kararlaştırılmadığını belirterek davayı kabul etmiş; bölge adliye mahkemesi davalının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Davalı temyizinde ödemelerin önce faiz ve ferilere mahsubu gerektiğini, borcun tamamının ödenmediğini savunmuştur. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, temyiz olunan kararın gerekçesine ve davacının sunduğu dekontlarda ödemenin dava konusu araç üzerindeki rehne mahsuben yapıldığının belirtilmesine göre borcun ödendiğini kabul ederek kararı onamıştır.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!